جاهای دیدنی قوچان ، این شهر تاریخی که یکی از شهرهای بسیار مهم خراسان رضوی می باشد را به شما معرفی خواهیم کرد. شهرستان قوچان در ۱۴۸ کیلومتری جاده مشهد-بجنورد و در فاصله ۱۰ کیلومتری شهر کهنه واقع شدهاست. این شهر در منابع تاریخی با نامهای خوبشان یا خوجان نیز نامگذاری شدهاست. همچنین برخی از باستان شناسان این شهر را با شهر تاریخی و کهن اشک یا ارسکه یکی میدانند. شهرستان قوچان از شمال غربی به بجنورد و از جنوب شرقی نیز به مشهد وصل میگردد.
در این مطلب می خوانید :
موقعیت جغرافیایی قوچان
جالب است بدانید که این شهرستان با مساحتی در حدود ۳,۸۴۸,۲۶ کیلومترمربع و جمعیتی بالغ بر ۱۰۱,۶۰۴ هزار نفر در سال ۱۳۹۵، یکی از شهرستانهای پرجمعیت و حاصلخیز در خراسان رضوی بهشمار میرود. شایان ذکر است که این شهرستان در مدار جغرافیایی با عرض شمالی ۳۷ درجه و ۴۰ دقیقه از خط استوا و طول شرقی ۵۸ درجه و ۵۸ دقیقه از نصفالنهار گرینویچ قرار گرفته است.
تاریخچه شهر قوچان
شهر قوچان یکی از شهرهای قدیمی و پرآوازه است که بنای امروزی آن در سال ۱۳۱۳ قمری پدید آمده است. این شهر بهعنوان یکی از پایتختهای حکومت اشکانیان بهشمار میرفته و وسعت زیادی داشته است. گفتنی است که شهرستان قوچان پیش از اسلام، پایتخت یکی از دولتهای مقتدر منطقه بود. بنابر اسناد تاریخی، اشک، اولین بنیانگذار این شهر بود و نخستین بار در این شهر اعلام پادشاهی نمود.
آب و هوای قوچان
آب و هوای شهرستان قوچان در فصل زمستان به علت تأثیر جریان هوایی قطبی، قرار داشتن در نزدیکی رشته کوههای هزار مسجد، آلاداغ، محمد بیگ و شاه جهان، بسیار سرد است. در تابستان نیز آب و هوایی معتدل دارد. حداکثر میزان دما در شهرستان قوچان ۳۵ درجه در تابستان و حداقل دما نیز در زمستان به منفی ۲۰ درجه سانتیگراد میرسد. میزان رطوبت نسبی شهرستان قوچان در فصل تابستان ۴۰ درصد، در بهار ۶۵ درصد و در فصل پاییز نیز ۶۰ درصد است. لازم به ذکر است که بر اساس آمارهای ۱۰ ساله، میانگین بارندگی سالیانه در این منطقه ۲۷۴ میلیمتر گزارش شده است.
پوشش گیاهی و گونه های جانوری
یکی از مواردی که در بررسی جاهای دیدنی قوچان میتوان به آن اشاره داشت، پوشش گیاهی این شهرستان است. از جمله پوشش گیاهی این منطقه میتوان به درختان میوههای وحشی همچون زرشک، انجیر، آلبالو، انگور و غیره اشاره داشت. همچنین به گونههای خاص گیاهی این منطقه از جمله گَوَن، ارس، کاکوتی، افدرا، گَزنه و غیره نیز میتوان اشاره کرد.
یکی از جاذبه های گردشگری قوچان، پوشش جانوری این منطقه است. شاید برایتان جالب باشد بدانید که در فاصله ۳ کیلومتری از شهر باجگیران که جزو توابع شهرستان قوچان است، ناحیه قرچقه قرار دارد که دارای مساحتی در حدود ۳۳,۰۵۹ هکتار است. این منطقه پناهگاه حیوانات متعددی از جمله پایکا، کبک دری، هما، گربه وحشی، خارپشت، روباه، کفتار و گرگ است.
جاهای دیدنی قوچان
دره شمخال
دره شمخال قوچان، یکی از شاهکارهای بینظیر طبیعت در ایران بهشمار میرود. این روستا یکی از جاهای دیدنی قوچان است و با آب و هوای مطلوب و خنک و رودخانههای فراوانی که دارد، دل هر گردشگری را بهسوی خود جذب میکند. دره زیبای شمخال، یکی از بینظیرترین مکان های دیدنی قوچان و از معدود درههایی است که با رد شدن رودخانهای پرآب از وسط آن، هم یکی از دیدنی های قوچان است و هم محلی است برای آبتنی و شنا کردن.
این دره زیبا یکی از جاهای دیدنی قوچان است که در فاصله ۸۰ کیلومتری از این شهر واقع شده است. آب وهوای این منطقه، به دلیل رودخانههای فراوانی که دارد، همواره خنک و معتدل است. با وارد شدن به این دره زیبا و دیدنی، نخستین چیزی که توجه شما را به خود جلب میکند، درختان بلند گردو است.

دره یوسف خان
دره یوسفخان یکی از جاهای دیدنی قوچان و از جمله جاذبه های گردشگری قوچان است که در فاصله یک کیلومتری این شهر و در اطراف سد تبارک قرار دارد. این دره زیبا دارای کوههای مرتفع، رودخانه خروشان اترک، چشمههای پرآب، انوع درختان و چمنزارهای دلپذیر است که چشمانداز خاص و رویایی را به این منطقه بخشیدهاند. گفتنی است که شرایط آب و هوایی متنوع این ناحیه در طول سال، گردشگران زیادی را از مناطق دوردست به این مکان رویایی میکشاند.

روستای زیبای رهورد
روستای زیبای رهورد از جاهای دیدنی قوچان و از مناطق پررونق این منطقه بهشمار میرود. جالب است بدانید که این روستا در گذشتههای دور در مسیر کاروانیان جاده ابریشم قرار داشته است. روستای رهورد در ۳۵ کیلومتری شهرستان قوچان واقع شده است و به علت برگزاری مسابقات پهلوانی کشتی در ایام نوروز، همواره میزبان تماشاچیان و گردشگران زیادی از سراسر کشور است. لازم به ذکر است که دو بنای تاریخی امامزاده سلطان محمود و بنای سردابه نیز در نزدیکی این روستا هستند.
روستای دربادام
روستای دربادام یکی از جاهای دیدنی قوچان بهشمار میرود که در ۴۰ کیلومتری جاده قوچان به باجگیران واقع شده است. این روستای زیبا به دلیل داشتن رودخانههای پرآب و سبزهزارهای دلنواز، دارای چشماندازهای ویژه و خاصی است. به همین سبب نیز گردشگران زیادی را هر ساله به سوی خود جذب میکند. شایان ذکر است که وجود دو امامزاده علی بلاغ و امام باد در مسیر روستای در بادام، به تواناییهای این ناحیه در جذب گردشگر کمک زیادی میکند.
روستای سلطان زیرابه
روستای سلطان زیرابه در ۳۵ کیلومتری شهرستان قوچان و یکی از جاهای دیدنی قوچان است. این روستا دارای اماکن تفریحی و زیارتی، چشمههای آب فراوان و محلی برای گشتوگذار گردشگران در ایام نوروز است. داشتن شرایط آب و هوایی مطبوع و دلنشین، وجود باغها و مزارع بزرگ و متنوع، برخورداری از گیاهان دارویی متعدد در این منطقه و همچنین محوطه تاریخی شهر جام، همواره افراد زیادی را به این روستای زیبا میکشاند.

روستای برسلان
روستای برسلان یکی از جاهای دیدنی قوچان است که در فاصله ۴۰ کیلومتری این شهرستان قرار دارد. این روستای زیبا به علت برخورداری از غارهای شگفتانگیز و زیبا و همچنین بهرهمندی از مناطق بکر و سرسبز، یکی از جاذبههای گردشگری پرطرفدار در خراسان رضوی بهشمار میرود.
غار دیدنی کلر
غار کلر، یکی دیگر از جاهای دیدنی قوچان است که در فاصله ۲۵ کیلومتری و در شرق شهرستان قوچان قرار دارد. خوب است بدانید که این غار زیبا، یکی از قدیمیترین پناهگاههای دوران ایلخانی بهشمار میرود. غار کلر در روستایی به همین نام واقع شده و چالهها و حفرههای زیادی دارد. نام این غار از یک روستای خوش آب و هوا و سرسبز گرفته شد که در همان منطقه وجود دارد. شایان ذکر است که غار کلر قوچان بهعنوان یکی از جاذبههای گردشگری قوچان است که در سال ۱۳۸۱ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
آبشار و دره سراب
یکی دیگر از جاهای دیدنی قوچان و از جاذبههای گردشگری این منطقه، آبشار و دره سراب است. این منطقه بکر و زیبا، در ۱۲ کیلومتری شهرستان قوچان و در ارتفاعات کوه محمد بیک قرار دارد. این دره خاص و دلنشین، افزون بر آب و هوای خنک و ارتفاعات جذابی که دارد، از طبیعیت بسیار زیبا و سرسبزی نیز برخوردار میباشد. این نکته را نیز باید بگوییم که زمستانهای این منطقه بهشدت سرد است. به همین دلیل برای افرادی که هوای سرد را دوست دارند، مناسب است. اما چنانچه دوست دارید تا در بهترین زمان از دره و آبشار سراب بازدید به عمل آورید، پیشنهاد میکنیم در فصل تابستان به این مکان بروید. چراکه هوای بسیار دلچسب و معتدلی دارد.
رود اترک
اگر شما نیز جزو افرادی هستید که دوست دارید تا یکی از بلندترین رودخانههای ایران و همچنین طولانیترین رودخانه کشور ترکمنستان را ببینید، رود اترک یکی از مکان های دیدنی قوچان برای شما عزیزان است. جالب است بدانید که شروع این رود از شهرستان قوچان است و با گذشتن از کشور ترکمنستان و بجنورد، به شهرستان شیروان میرسد. انتهای این رود نیز وارد دریای خزر میگردد.
چنانچه قصد دارید تا از این رودخانه زیبا و بینظیر بهعنوان یکی از جاهای دیدنی قوچان، بازدید کنید. پس از رفتن به شهرستان قوچان، میتوانید این رود را که از جاهای دیدنی قوچان است را ببینید. توصیه ما به شما عزیزان برای بازدید کردن از این رودخانه زیبا، در روزهای آخر فصل بهار است. چراکه در این زمان این رودخانه پرآب است و حتی میتوانید در آن به ماهیگیری نیز بپردازید.
سد تبارک
یکی از جذابترین جاهای دیدنی قوچان، سد تبارک است که طرفداران زیادی دارد. این دریاچه شگفتانگیز در ۲۱ کیلومتری شمال شرقی قوچان واقع شده که بهعنوان یکی از مکانهای توریستی و گردشگری خراسان رضوی نیز شناخته میشود.
برای رسیدن به این سد زیبا شما باید از کمربندی شهید مدرس، وارد میدان دفاع مقدس شوید و سپس به سمت روستای هی هی حرکت کنید. همچنین گفتنی است که اگر به ماهیگیری علاقهمند هستید، با پرداخت مبلغی بهعنوان ورودی میتوانید در رودخانه به ماهیگیری بپردازید.
جاذبه های تاریخی قوچان
در بخش قبلی، با جاذبههای طبیعی و تفریحی شهرستان قوچان آشنا شدید. در این بخش به معرفی جاذبههای تاریخی قوچان خواهیم پرداخت.
کاروانسرای سهل آباد
یکی از جاهای دیدنی قوچان، کاروانسرای سهل آباد است. قدمت این بنای تاریخی به اواخر دوره تیموری و اوایل حکومت صفویان باز میگردد. این کاروانسرای تاریخی در ۱۵ کیلومتری شمال غربی روستای سید آباد واقع گردیده است. شایان ذکر است که این مکان تاریخی در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است.
یخدان نمدمال
از جمله قدیمیترین و جالبترین جاهای دیدنی قوچان، میتوان به یخدان نمدمال این شهر اشاره کرد. این اثر در سال ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید و معماری شگفتانگیزی دارد. اجزای تشکیلدهنده این یخدان نمدمال شامل خشت و گل است که بهصورت مخروطی بر روی هم قرار دارند.
این سازه تاریخی که بهعنوان یکی از جاهای دیدنی قوچان نیز شناخته میشود، دارای دو درگاه ورودی است که با گذر زمان یکی از آنها بسته شده است. همچنین گفتنی است که بهمنظور استحکام هرچه بیشتر این سازه، از چوبهایی نیز در ساخت آن استفاده شده است. دیدهشدن تیرهای چوبی در سطح آن نیز به همین خاطر است.
برای رفتن به یخدان نمدمال بهعنوان یکی از جاهای دیدنی قوچان میتوانید از قسمت جنوبی شهر قوچان وارد خیابان بهشتی شوید و در روبهروی گورستان قدیمی این شهر، آن را جستجو کنید.
صخرههای کلر
صخرههای زیبای کلر که در ۲۵ کیلومتری شهر قوچان قرار دارند، یکی از جذابترین جاهای دیدنی قوچان بهشمار میروند. جالب است بدانید که پیشینه تاریخی و معماری بینظیر این صخرهها سبب محبوبیت آن در میان گردشگران گردیده است. بهطوری که صخرههای کلر را به همراه غار کلر، بهعنوان یکی از بهترین و زیباترین آثار تاریخی و طبیعی شهرستان قوچان عنوان کردهاند.
موزه مردم شناسی قوچان
اگر جزو علاقهمندان به فرهنگ و هنر هستید و دوست دارید تا از تاریخ مناطق مختلف ایران اطلاعات زیادی را کسب کنید، به احتمال زیاد موزه مردمشناسی قوچان را که یکی از جاهای دیدنی این شهر است را بپسندید. در این موزه بخشهای متعددی از جمله هنر، مراسمات فرهنگی و خانوادگی، موسیقی و همچنین مردم آن ناحیه در معرض عموم قرار داده میشود. همچنین اگر به عتیقه و دیگر اشیای قدیمی علاقه دارید، در این موزه اشیای بسیاری را که مربوط به سالیان گذشته است، میتوانید ببینید.
حمام شازده
یکی دیگر از جاهای دیدنی قوچان که در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده، حمام شازده است. این بنای تاریخی که قدمت آن به اواخر دوران قاجار بازمیگردد، دقیقا در مرکز شهرستان قوچان واقع شده است. برای رسیدن به حمام شازده میتوانید پس از رد شدن از خیابان شهید مطهری، داخل خیابان گوهرشاد شوید.
اماکن مذهبی قوچان
مسجد جامع قوچان
یکی از جاهای دیدنی قوچان و از جمله مکانهای معنوی و دلنشین این شهر، مسجد جامع قوچان است. این مکان مذهبی یکی از شاهکارهای معماری اسلامی است که با دیدن بنای تاریخی و مذهبی آن شگفتزده خواهید شد. شما میتوانید بر روی دیوارهای این مسجد، کتیبههایی که نام خداوند بر آنها نقش بسته است را مشاهده کنید که با ظرافتی وصف نشدنی نوشته شدهاند. برای رسیدن به مسجد جامع قوچان میتوانید وارد خیابان امام خمینی این شهر شوید و سپس مسجد جامع را پیدا کنید.
امامزاده سلطان ابراهیم
اگر شما نیز جزو آن دسته از افرادی هستید که علاقهمند به دیدن مکانهای معنوی هستید تا در آنجا به آرامش برسید، امامزاده سلطان ابراهیم، یکی از جاهای دیدنی این شهر، برای شما گزینه مناسبی است. جالب است بدانید که این مکان معنوی، به دلیل آرامش خاصی که دارد، افراد زیادی را به سوی خود جذب میکند. اگر قصد رفتن به امامزاده سلطان ابراهیم را دارید، بایستی وارد ۱۲ کیلومتری شمال غربی مسیر قوچان به شهرستان فاروج شوید.
بازارها و مراکز خرید قوچان
قوچان برای آن دسته از افرادی که اهل خرید یادگاری و سوغاتی نیز هستند، مراکز خرید و پاساژهای متعددی دارد که در ادامه به برخی از آنها میپردازیم.
مجتمع تجاری تفریحی ماهان
یکی از جاهای دیدنی قوچان و از جمله مراکز خرید این شهر، مجتمع تجاری تفریحی ماهان است. خوب است بدانید که این مجتمع تجاری تفریحی در مقایسه با سایر پاساژهای این شهر دارای فضای لوکستری است. برای رفتن به این پاساژ میتوانید از راه خیابان امام خمینی به آن دسترسی پیدا کنید.
پاساژ زیتون
مجتمع بزرگ تجاری زیتون، یکی از جاهای دیدنی و از جمله پاساژهای این شهر است که شما میتوانید در آن هر چیزی را که نیاز دارید، پیدا کنید. از لباس و پوشاک گرفته تا انواع اسباببازیها و لوازم متعدد دیگر. برای رفتن به پاساژ زیتون، کافی است وارد خیابان امام خمینی شوید و مجتمع زیتون را پیدا کنید.
بازار رضای قوچان
راه رفتن و قدمزدن در خیابان امام خمینی این شهرستان ، بهشتی است برای افرادی که اهل خرید و گشتوگذار در مراکز تفریحی این شهر هستند. یکی از جاهای دیدنی و مراکز خرید این شهر، بازار رضا است که در آن میتوان هر چیزی را که نیاز دارید، پیدا کنید و بخرید.
زبان و گویش مردم قوچان
در شهرستان قوچان، اقوام مختلفی از فرهنگهای متفاوت همچون کرمانج، ترک و فارس در کنار هم روزگار میگذرانند. جالب است بدانید که کرمانجها از اقوام کردی هستند که در ترکیه ساکن بودند و در زمان شاه عباس اول صفوی برای مقابله با ازبکان در منطقه فعلی خراسان شمالی، سکنی گزیدند. زبان کرمانجی علاوه بر این شهر، در شهرهای اطراف از جمله شیروان، بجنورد، اسفراین و غیره نیز رایج است.
لباس محلی مردمان قوچان
همانطور که میدانید، لباس محلی هر شهری، هویت مردم آن شهر بهشمار میرود. لباس محلی مردمان این شهر نیز با زیبایی مثالزدنی آن بیانگر شکوه فرهنگ مردمان این منطقه است. لباس سنتی برای مردان این ناحیه شامل شلوار گشاد، دستمال گردن، جوراب، شال رنگی، کلاه و شال کمر است. همچنین لباس سنتی زنان نیز در این منطقه شامل پیراهنهای تزئینی زیبا در طرحهای مختلف، شلوار با ساقهای رنگی و شالهای رنگی است.
موسیقی محلی قوچان
در مورد شهر قوچان باید بگوییم که موسیقی یکی از چیزهایی است که با گوشت و خون مردمان این دیار عجین شده است. تا جایی که سبک موسیقی خاص این شهرستان با دیگر شهرستانهای ایران تفاوت دارد. جالب است بدانید که معروفترین ساز محلی در این شهر و بهصورت کلی در تمام خراسان رضوی، دوتار است. گفتنی است که نوازندگان دوتار در این منطقه از احترام خاصی در نزد مردم این شهر برخوردار هستند. این سبک موسیقی افزون بر این شهر، در دیگر شهرستانها همچون شیروان و بجنورد نیز متداول است.
غذاهای محلی شهر قوچان
آش آبکش
خوب است بدانید که این شهرستان دارای غذاهای محلی متنوع و بسیار لذیذی است. از غذاهای بومی و محلی این شهرستان میتوان به آش آبکش که غذایی فوقالعاده خوشمزه است، اشاره کرد. این آش خوشمزه و پرخاصیت، متشکل از سیر، ماست، رشته آشی، نعناع و ادویهجات است که طرز تهیه ساده و راحتی دارد.