سفر به سرزمین دریا و جنگل
استاد «علیاکبر دهخدا» میگوید: مازندران، منطقهای است که نزد جغرافینویسان قدیم عرب، بهنام طبرستان معروف بود.
اولین مورخی که اسم مازندران را ذکر کرده، میگوید نمیداند اسم مازندران از چهوقت بهکار رفته و با اینکه او در کتابهای قدیمی اثری از این اسم نیافته، اما در آنزمان در همهجا از آن استفاده میشده است. در حقیقت این دو اسم، یعنی طبرستان و مازندران، مترادفاند و به معنی نواحی کوهستانی و اراضی پست ساحلی هستند.
مازندران، سرشار از دیدنیهای طبیعی و باستانی است. بسیاری از ما این استان را میشناسیم و شاید بارها برای دیدن و شناکردن در دریا به آنجا سفر کردهایم. اما مازندران که فقط دریا ندارد.
در این مطلب، گشت کوتاهی در این استان زیبا میزنیم تا با برخی از این دیدنیهایش بیشتر آشنا شویم.

دماوند/ عکس: حمید مولوی
دماوند، بلندترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. گفته میشود اولین فوران این آتشفشان خاموش، حدود یکمیلیون و 780هزار سال قبل رخ داده و آخرین فوران آن هم، به حدود 5300سال قبل از میلاد مسیح برمیگردد.
دماوند در اساطیر ایران هم جایگاه ویژهای دارد. مشهورترین آنها، داستان «فریدون» است که «ضحاک» را در غاری در دماوند زندانی کرده است. میگویند ضحاک در آنجا تا آخرالزمان زندانی است، تا زمانی که از بند رها شود و کشتن خلق را آغاز کند و سرانجام به دست «گرشاسپ» کشته شود.
گفته میشود هنوز هم بعضی از ساکنین این منطقه باور دارند که ضحاک در دماوند زندانی است و میگویند صداهایی که هر از گاهی، از سمت کوه شنیده میشود، نالههای اوست.

دریاچهی عباسآباد/ عکس: حامد خورشیدی، آژانس عکس همشهری

عکس: عزیزالله ولیزاده دلاور/ آرشیو عکس روزنامهی همشهری
مجموعهی باغهای عباسآباد در 9 کیلومتری شهرستان بهشهر، در دامنهی رشته کوه البرز و در میان جنگلهای انبوه قرار گرفته است. این مجموعه بهعنوان یکی از باغهای ایرانی در میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
مجموعهی عباسآباد شامل بخشهای گوناگونی مثل سد عباسآباد، مخزن و دریاچهی سد، گلباغ، کاخ، حمام، آسیابآبی و دو برج آجری است.
این مجموعه به دستور شاهعباس اول صفوی در حدود سالهای 1020 و 1021 هجری قمری در محلی که خرگوران نام داشت ساخته شد و حالا با وسعتی نزدیک به 500 هکتار، از باغهای مهمِ غیرکویری ایران بهشمار میآید.
در میان دریاچه، عمارت زیبایی قرار دارد که در زمان آبگیری دریاچه، این عمارت با ارتفاعی نزدیک به 18 متر به زیر آب میرود و فقط سقف آن همراه با درختچههای کوچکی بیرون میمانند.


مزرعهی کلزا/ عکسها: مصطفی گرمان/ آژانس عکس همشهری
شاید شما هم در آشپزخانه از روغن کُلزا استفاده میکنید یا حداقل دربارهی این روغن و خواص آن شنیدهاید. از گیاه کلزا روغن میگیرند، روغنی که دارای اسیدهای چرب اشباعنشده و فاقد کلسترول است. کلزا معمولاً در فصل پاییز کاشته میشود و بخش وسیعی از مزارع شرق مازندران هم به کشت کلزا اختصاص دارد.
اگر در حوالی اسفند و فروردین، فصل گلدادن کلزا، به این منطقه بروید، مناظر شگفتانگیز و زیبایی میبینید؛ دشتهای وسیعی که با رنگهای زرد و سبز پوشیده شدهاند و هربینندهای را بهوجد میآورند.

عکس: آرشیو عکس روزنامهی همشهری
یوش، روستایی از توابع بخش بلده در شهرستان نور است. این روستا زادگاه «نیما یوشیج»، پدر شعر نوی فارسی است. نیما یوشیج پس از مرگ، بهطور موقت، در شهر ری دفن شد، تا بعدها در سال 1372، پیکر این شاعر، طبق وصیت خودش، در روستای زادگاهش به خاک سپرده شود.
برای همین بسیاری از مسافران برای رفتن بر سر مزار این شاعر بزرگ به یوش سفر میکنند و از محصولات گیاهی و لبنی بومی این روستا هم خرید میکنند.

عکس: سایت تیشینه
«قلعهی پولاد» یا «قلعهی بلده» که در کتابهای تاریخی با نام «قلعهی نور» هم شناخته میشود، در شمال شهر بلده، در بالای کوه قرار دارد. این قلعهی خشتی تاریخی، مربوط به دوران سلجوقیان است.
امروزه میتوان بهراحتی پیاده تا بالای قلعه و قسمت شاهنشین آن رفت. این قلعه، تمامی بخشهای یک قلعهی حکومتی را دارد؛ از دروازه تا استبل و اتاقهای نگهبانی و محلهای دیدهبانی.

شالیزاری در فصل برداشت برنج/ عکس: بهروز خسروی، آژانس عکس همشهری
استان مازندران، بیش از 200هزار هکتار شالیزار برنج دارد و از تولیدکنندههای بزرگ برنج در ایران بهحساب میآید. فصل نشای برنج برحسب موقعیت مکانی زمینهای کشاورزی، از اوایل فروردین تا اواخر خرداد آغاز میشود و تا پایان مردادماه و اوایل شهریور برنجها برداشت میشود.
البته برخی از کشاورزان بهواسطهی چاههای مجزا و آبهای رودخانههای اطراف زمین، به کشت دوم هم میپردازند که آبانماه برداشت میشود. اگر در اوایل شهریور به مازندران سفر کنید و از کنار شالیزارها رد شوید، بوی خوشایندی مثل بوی برنج پخته در هوا پیچیده که نشانهی فصل برداشت برنج است.

اسپناساک
مردم مازندران هم مثل ساکنان دیگر بخشهای ایران، غذاها و خوراکیهای خوشمزهای دارند؛ مالابیج، نازخاتون، وینگومانار، چنگلقلیه، باقلاوابیج، کدوبره، اسپناساک، بیجبیج، کئیپلا، کئیانار، اکبرجوجه، بورانی بادمجان، آغوزمسما و ترش سماق، از خوشمزهترین خوردنیهای آنهاست.

تلهکابین نمکآبرود/ عکس: حامد فرجالله، آژانس عکس همشهری
اگر دوست دارید ابرها را لمس کنید، نمکآبرود جای مناسبی برای این کار است! تلهکابین نمکآبرود با سرعت سه متر بر ثانیه، مسیر 2100 متری را در حدود 15 دقیقه طی می کند و شما را به میان قلههای مهگرفتهی نمکآبرود میرساند.

پل ورسک/ عکس: هادی مختاریان/ آرشیو عکس روزنامهی همشهری
همیشه که نباید با ماشین به مازندران سفر کرد. اگر با قطار سفر کنید، میتوانید از روی پل زیبای ورسک رد شوید و منظرهی شگفتانگیزی را تماشا کنید. این پل که در کتاب رکوردهای جهانی گینس در بین پلهای با ارتفاع بیش از 61 متر ثبت شده، از شاهکارهای مهندسی بهحساب میآید که به همت یک شرکت دانمارکی در سال 1315 خورشیدی به بهرهبرداری رسید.

جام طلایی دو شیر، ساخته شده در حدود 800سال پیش از میلاد مسیح. این جام، در منطقهی کلاردشت پیدا شد.

برداشت گل گاوزبان در هزارجریب نکا/ عکس: مصطفی گرمان، آژانس عکس همشهری