انتخاب شادی!

شادی، شربتی شیرین است که هر وقت آن را بچشی، روح و جانت کلی کیف میکند. اما بد نیست بدانی که شادی را میتوانیم انتخاب کنیم، نه اینکه منتظر اتقاقی پیش آمدنش بمانیم.
یعنی هر چند ممکن است این شربت را به همهی آدمها تعارف کنند؛ اما حیف که خیلیوقتها حواسمان نیست و آن را از روی سینی زندگی برنمیداریم.
در مطالب قبل چراغ راهنما، با هم قرار گذاشتیم که خودمان را بیشتر تحویل بگیریم. حالا و در این مطلب هم، همان موضوع را ادامه میدهیم و کمی دربارهی نسبتمان با شادی حرف میزنیم.
قدرت انتخاب!بعد از تولد و پاگذاشتن به این دنیا، یکی از تواناییهایی که همراه ما متولد میشود، «قدرت انتخاب» است. حتی کودک چند ماهه هم حق انتخاب دارد و از میان اشیای روی زمین، رنگارنگترینها را انتخاب میکند و به طرف دهان مبارکش میبرد.
اصلاً اگر این توانایی را نداشتیم، دیگر چیزی به اسم مسئولیتپذیری هم مفهومی نداشت. چون هرکس، هر کاری که می خواست، انجام میداد و بهراحتی از زیربارمسئولیت، شانهخالی میکرد و کلی بهانه میآورد.
پس در اولین قدم، باید بپذیریم که ما هم مثل همه، حق انتخاب داریم و اگر حالا و به هر دلیلی، غمگین یا شادیم، خودمان در پدیدآمدن این وضعیت نقش داریم.
غمها را تحویل نگیر!برای این که خودمان را بیشتر تحویل بگیریم، بیایید با هم قرار مهمی بگذاریم: تا جایی که میتوانیم به کارهایی اهمیت بدهیم که به ما شادمانی درونی بیشتری هدیه میکنند و کارهایی را انتخاب نکنیم که لبخند را از روی لبهای ما پاک میکنند.
سهگام تا کام!برای انتخاب شادی، سه گام پیش روی ماست:
گام اول: کارهای روزانهی یکی از روزهای معمول خود را روی کاغذ بنویسیم؛ حتی کماهمیتترینشان را... کارهایی مثل مسواکزدن، سلام یا خداحافظی کردن با همسایه و یا...
گام دوم: بدون توجه به دلیل انجام هر کدام از رفتارهایمان، مسئولیت همهی آنها را بپذیریم. یعنی باور کنیم که همهی اینکارها را خودمان انتخاب کردهایم و با آگاهی آنها را انجام میدهیم.
گام سوم: حالا وقت آگاهکردن خودمان از نیت پشتپردهی کارهایمان است. روی هر کدام از کارهایمان خوب فکر کنیم و با یک فلش، نیت و هدف اصلی هر کار را مشخص کنیم؛ یعنی انگیزهای را مشخص کنیم که ما را وادار میکند آن کار را انجام دهیم. حتی در برخی از کارها، شاید به چند نیت برسیم، خوب است همهی آنها را بنویسیم و بالأخره یکی را انتخاب کنیم.
مثلاً شاید درمورد یکی از کارها، به چنین فهرستی برسیم:
من به همکلاسیهایم در درس ریاضی کمک میکنم؛ چون میخواهم دوستان زیادی داشته باشم...
یا
تواناییهایم را به رخ بچهها بکشم...
یا
از کمک به دیگران لذت ببرم...
بنزین روان!یکی از راههای محبت به خود، انجام کارهایی است که نتیجهاش، رضایت قلبی باشد.
به زبان دیگر، شادی درونی، بنزین موتور روان ماست که ما را روشن میکند و بدون احساس خستگی، به سوی هدفمان میراند. البته گاهی احساسهای منفی هم باعث حرکت ما میشوند؛ احساسهایی مثل ترس، رودربایستی، حس وظیفه و اجبار و...
مثلاً گاهی بهاین دلیل که از معلم ریاضیمان میترسیم یا با او رودربایستی داریم، تمرینهای درس ریاضی را بدون کموکاست، انجام میدهیم؛ حتی اگر شده از روی حلالمسائل و یا دفتر دیگران. اما گاهی هم تکالیفمان را انجام میدهیم؛ چون از رسیدن به جواب آخر و کشف راهحلها، کیف میکنیم. در این وضعیت، هر چند ممکن است به جواب نهایی برخی از سؤالها هم نرسیم؛ اما از خودمان احساس رضایت داریم.
حالا به نظر شما انجام تکالیف درس ریاضی در کدام حالت، مطلوبتر است؟
اهداف مخفی!در این فهرست بلندبالا، باید تلاش کنیم و به اهداف و انگیزههای پشت پردهی کارهایمان پی ببریم. حالا دور آنهایی را خط بکشیم که انجام آنها به ما شادی هدیه میدهند. اما لازم است به این نکتهی مهم نیز توجه کنیم: برخی کارها، در ظاهر برای ما لذتبخش نیستند؛ اما اگر کمی بیشتر به نتایج آنها فکر کنیم، متوجه لذت درونی ناشی از انجام آنها میشویم.
مثلاً شاید مسواکزدن شبانه، برایمان ملالآور باشد و تنها انگیزهی ما، توجه به تذکر والدین باشد. اما اگر کمی نتیجهی این کار را سبک، سنگین کنیم، در مییابیم که بوی خوش دهان بعد از مسواکزدن، برای خودمان هم لذتبخش است.
خاطره:شادی پشت پرده!
سال گذشته بعد از کلی تحقیق، فرزندم را در مدرسهای ثبتنام کردم که از خانهی ما خیلی دور بود. بههمین دلیل، ناچار بودم هر روز صبح او را با اتومبیل، به مدرسه برسانم و بعدازظهرها هم دنبالش بروم. بهخاطرهمین، ناچار صبحها زودتر از خواب بیدار میشدم وتکرار آن، کمکم برایم عذابآور شد.
این وضع ادامه داشت تا اینکه یکبار من هم از روش سهگام استفاده کردم و جلوی فعالیت هر روزهی رساندن فرزندم به مدرسه، بدون کوچکترین شک و تردید، آدمکی کشیدم که غمگین بود. خب، با خودم قرار گذاشته بودم کارهایی را که حس خوبی به من نمیدهند، دیگر انجام ندهم. پس دوستداشتم این کار را ترک کنم.
وقتی سال تحصیلی تمام شد، تصمیم گرفتم فرزندم را در مدرسهای نزدیک به خانه ثبتنام کنم؛ مدرسهای که هر روز صبح، میتوانست پس از چند دقیقه پیادهروی، خودش را به آنجا برساند.
اما قبل از ثبتنام در مدرسهی جدید، دربارهی آنجا و دیگر مدرسههای نزدیک، تحقیق کردم؛ کیفیت آموزشی همهی آنها از مدرسهی سابق فرزند من، پایینتر بود؛ و این موضوع با هدف من از ثبتنام فرزندم در یک محیط آموزشی با کیفیت اصلاً سازگار نبود.
اتفاقهای سال قبل و حرصخوردنها و صبحزود از خواببیدارشدنها را دوباره به یاد آوردم. ظاهر همهی آنها ملالآور بود؛ اما سال گذشته، به یک موضوع کمتوجهی میکردم: تحصیل فرزندم در مدرسهای با کیفیت آموزشی بالا، برای من بسیارلذتبخش و شادیآور بود.
دوباره به رفتوآمدهای صبحگاهی خودم فکر کردم؛ تصمیم گرفتم برای امسال هم، او را در همان مدرسهی با کیفیت ثبتنام کنم، اما هر روز به خودم یادآوری کنم که در پسِ این رفتوآمد ملالآور صبحگاهی، لذتی نهفته است که خودم آن را انتخاب کردهام و البته تصمیم گرفتم برای جبران کمخوابی صبح زود، یک ساعت زودتر بخوابم تا صبحهای زود عذاب نکشم و سرحال باشم.