
به گزارش ایکنا؛ شاعران بکتاشیه مرثیههای طولانی در رثای امام حسین(ع) و یارانش سرودهاند. این اشعار معمولاً در دهه نخست عاشورا و در محافل و مجالس حسینی خوانده میشود.
در میان شعرایی که در منطقه بالکان در خصوص محرم و واقعه کربلا سرودههایی دارند نقش شاعران آلبانیایی زبان بیبدیل است. در این میان حتی بابا کمالالدین شمیمی، مدیحهسرای اهل بیت، در حال خواندن مصائب امام حسین(ع) با گلوله به شهادت رسید. مشهورترین شاعر آلبانیایی که به سرودن اشعاری در خصوص کربلا شهرت دارد، نعیم فراشری است. او دیوان شعری به نام «کربلا» سروده که داستان خلقت و واقعه کربلا در آن به زیبایی ترسیم شده است.
شهید خرقهپوش
کانال تلگرام بالکاننامه در چندین بخش به زندگینامه شاعران بکتاشیه محب اهل بیت(ع) پرداخته و با اشاره به ماجرای شهادت بابا کمالالدین شمیمی آورده است: به شهادت رسیدن یک شاعر عاشق در راه امام حسین(ع)، در منطقه بالکان و قاره سبز مورد عجیبی است. یکی از شعرای بکتاشی که علاقه زیادی نیز به امام حسین(ع) داشت «بابا کمال الدین شمیمی» است. وی در اواخر قرن هجدهم میلادی میزیسته و میگویند که همیشه خرقه سبز میپوشیده است. زمانی که از او میپرسیدند: چرا خرقه سبز می پوشی؟! در جواب طی شعر بلندی چنین میسرود: نسب من به پیغمبر نمیرسد، بلکه در سرنوشت من لحظهای مقدر شده است که همچون امام حسین(ع) در کربلا شهید شوم.

وی همواره در سخنانی که با یارانش میگفت، اظهار میکرد: دوست دارم همچون امام حسین (ع) شهید شوم... سرانجام یکی از روزها در حالی که مشغول خواندن فصلی از کتاب حدیقة السعاده از فضول بغدادی بود که در آن ماجرای شهادت امام حسین (ع) نقل شده است، ناگهان دو گلوله از بیرون پنجره سینه او را نشانه میگیرد و خونش دو نقطه از صفحه کتاب را رنگین میکند. این کتاب تا همین اواخر، در تکیه «بابا عاصم» واقع در «جیروکاسترا» در جنوب آلبانی نگهداری میشده است.
وی در قسمتی از شعرش میسراید:
به خرقهای که در بر کرده ام نگاه مکن
در آن به دیده تردید منگر
چرا که این خرقه قدیمی است
امّا من دلیر و نیرومندم
و در آن لحظه ی که فرصت داده شود
به زورمندی جوانی از جوانان کربلا
خواهم جنگید
شمیمی به نظر میرسد که کوچک است
چونان قطره در برابر دریا
در حال رکوع
امّا چون خوب بشناسیش
دریایی را میبینی که دنیا را میپوشاند
دریایی که سرچشمه آن، از سلاله امام علی(ع) است...
نعیم فراشری
در بین آلبانیایی تبارهایی که در وصف حماسه حسینی شعر سرودهاند یک نام جلوه بیشتری دارد؛ «نعیم فراشری». او که شاعر «فارسی سرا» و معروف نهضت ملی ـ میهنی آلبانی است، از بزرگترین شاعران بکتاشیه محسوب میشود و در ادبیات آلبانی نقش به سزایی دارد. به عقیده وی، مذهب در تقویت جنبه معنوی تربیت انسان بسیار مؤثر است. همچنین او درباره تربیت کودکان و نوجوانان مقالاتی از خود به یادگار گذاشته و در همین خصوص اشعار «بهشت» و «ایمان» را نیز سروده است.

نعیم فراشری با نگارش آثاری چون دیوان منظوم تاریخ اسکندربک (1898 م) و همچنین دیوان کربلا در بیان حماسه خونین حسینی، شعر حماسی در ادبیات آلبانی را پایهگذاری کرد.
از جمله اشعار او میتوان به شعر زیر اشاره کرد:
با (ایمان و قول ) به خدا ایمان دارم
و به محمد و علی
و خدیجه و فاطمه
حسن و حسین
و به دوازده امام (ایمان دارم)
آنها وجود داشتند و حقیقت داشتند
اصل و نسب ما به علی باز میگردد
او به ما راه حق را نشان داد
جد ما جعفر است
او در شعر دیگرش تحت عنوان «عباس علی» میسراید:
ای فرشتهای که نزد من آمدی
از سوی خدای مقتدر آمدی
چرا از کربلا برایم نمیگویی؟
تا در اشک غرق شوم
ای میدان کربلا!
که در جلوی چشمانم نقش بستهای
با خون پاک عباس علی
ای خدای بزرگ این چه حکمتی است؟
او در یکی دیگر دیگر از شعرهایش میگوید:
چرا فاطمه و دوازده امام را عزیز میداریم؟
و به حسن و حسین عشق میورزیم؟
برای آن که آن ها برحقند
و اصحاب فضلاند
و به کسی بدی نکردهاند...
بابا احمد تورانی
از دیگر شاعران آلبانیایی که به امام حسین(ع) علاقه داشت و شعرهایی نیز در این باره سروده است میتوان «بابا احمد تورانی» را نام برد. وی که در جوانی اماکن مقدسه عراق را زیارت کرده بود، در سال 1908 میلادی بابای تکیه روستای خود «توران» میشود که از شهرت بسیاری برخوردار بوده است.

او در یکی از اشعارش میگوید:
با آخرین توان
فریاد زدم الامان
ای حسین شهید!
خدا دستهای خود را گشود
و مرا نجات داد
ای خاندان مرتضی!
مرا به فراموشی مسپارید
و روح مرا
از خدمت در زیر پرچم کربلا معاف مکنید...
بابا سرسم علی
یکی دیگر از شعرای آلبانی که به اهل بیت(ع) عشق میورزید «بابا سرسم علی» است. او در اواخر قرن نهم هجری برابر با پانزدهم میلادی تولد یافت و به مقام «حکیم اکبر» یعنی رئیس طریقت «بکتاشیه» رسید و تا زمان مرگش یعنی سال 977 هجری (1569 میلادی ) در این مقام باقی ماند. از وی شعرهای زیادی به جا مانده که بعضی از آنها به چاپ رسیده است.

وی در یکی از شعرهایش میگوید:
از جهانی که در نور دیدم
به سوی شما بازگشتم
مبارک باد بر شما، راهی که با آن خویش را نجات داد،
شما راه شاه و صاحب راه را طی میکنید
هیچ کس نمیداند در میان ما چه کسی رهبر است
و چه کسی بزرگ است
یزید ملعون هرگز زبان ما را نمیفهمد
راه ما راه حقیقت است همان راهی که محمد(ص) و علی(ع) گفتهاند...
دالیب فراشری و شاهین فراشری
دو شاعر دیگر آلبانیایی که درباره حماسه حسینی شعر گفتهاند «دالیب فراشری» و برادر کوچکش «شاهین فراشری» هستند.
دالیب فراشری منظومه حماسی «الحدیقه» را در سال 1259 هجری به خط عربی سروده است که در آن بیش از 65 هزار بیت در مورد حماسه کربلا و قهرمانیهای امام حسین(ع) آورده شده است.

او در یکی از شعرهای کربلاییاش میگوید:
این جا سرزمینی است که خدا آن را انتخاب کرد
سنت خداوند چنین بود
تا او را به آن میدان راهی کند
درک مصیبت امام حسین(ع) در آن میدان
برای هر کسی ممکن نیست
چرا که این مصیبت در ظرف کلام نمیگنجد...
برادرش شاهین منظومه «مختارنامه» را که دوازده هزار بیت است، به صورت شعر به زبان آلبانیایی ترجمه کرده است . البته اصل این منظومه به زبان فارسی بوده و شاهین آن را از ترکی، ترجمه منظوم کرده و چند نسخه خطی آن در کتابخانه ملی تیرانا موجود است.
بابا ملچ
در بین مدیحهسرایان حسینی آلبانیایی میتوان از«بابا ملچ» نام برد. این شاعر بکتاشی در اواخر قرن نوزدهم میلادی میزیسته است. وی در راه نشر زبان آلبانیایی بسیار مبارزه کرد و از ویژگی شعری او، باید پرکاری، تنوع و استحکام را برشمرد.
بابا ملچ هم شعرهای عرفانی سروده است و هم اشعار ملی و میهنی. او در یکی از شعرهایش چنین میسراید:
از عذاب و سختیها گریان مباش
امام حسین خود نیز بسیار رنج و سختی کشیده است...
راه خویش را گم مکن !
رنجها تو را بیشتر به زندگی نزدیک میکنند
این امام زین العابدین(ع) است
چه رنجها که در کودکی خود ندید
اگر چه کودکی نو رسته بود
ولی با همه رنجها آشنا شد...
بابا علی توموری
«بابا علی توموری» یکی دیگر از شاعران و مدیحهسرایان حسینی آلبانیاییتبار است که به زبانهای عربی و فرانسه تسلط داشت و از دراویش تکیه «پریشتینا» بود.
او نیز منظومهای حماسی در مورد کربلا و رشادتهای امام حسین (ع) دارد. وی در یکی از شعرهای بلندش با عنوان شهید کربلا میگوید:
فرزند حضرت فاطمه
نوگل حضرت محمد
مدینه را رها کرد
و به سمت خدا به راه افتاد
همه کسانی که با او همراه شدند
از سرنوشت او در کربلا آگاهی داشتند
اما باز دست از او بر نداشتند...

گردآوری و تنظیم: زهرا نوکانی
انتهای پیام
