بررسی تطبیقی وجود مادی و مجرد در فلسفه، عرفان و کلام اسلامی

دسته‌بندی: گوناگون
تاریخ انتشار: ۱۳۹۷ مهر ۳, سه‌شنبه ساعت ۱۶:۲۳۰ رأیبدون امتیاز
بررسی تطبیقی وجود مادی و مجرد در فلسفه، عرفان و کلام اسلامی

گروه اندیشه ــ پایان‌نامه کارشناسی ارشد «بررسی تطبیقی وجود مادی و مجرد در فلسفه، عرفان و کلام اسلامی» نوشته روح الله غفاری در دانشگاه سیستان و بلوچستان دفاع شد.

به گزارش ایکنا؛ به نقل از پایگاه خبری ـ تحلیلی طلیعه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد «بررسی تطبیقی وجود مادی و مجرد در فلسفه، عرفان و کلام اسلامی» توسط روح الله غفاری، به راهنمایی مرتضی عرفانی و مشاوره دادخدا خدایار در دانشکده الهیات دانشگاه سیستان و بلوچستان دفاع شد..

در چکیده این پایان نامه می‌خوانیم: مادی؛ یعنی موجودی که حجم وبعد دارد، فضا اشغال می‌کند، قابل اشاره حسی است و قوه و استعداد دارد و مصادیقش موجودات عالم دنیا؛ مانند جماد، نبات، حیوان و انسان است و اما مجرد موجودی است که خصوصیات یاد شده را ندارد و مصداقش خداوند، ملائکه (عقل ) و نفس است.

در قرآن و روایات به صراحت از تقسیم موجود به مجرد و مادی سخن به میان نیامده است؛ تعبیر قرآن کریم تقسیم عالم به عالم غیب و شهادت است. روایات فراوانی جسمیت را از خداوند نفی می‌کنند، ملائکه را از نور و نفس انسانی را غیر از جسم آن می‌دانند.

برخی ازمتکلمین اسلامی ملاک مادیت را امتداد داشتن و فضا اشغال کردن دانسته اند و بر این اساس تنها، خداوند را مجرد می‌دانند، نفس و ملائکه را اجسام لطیف نورانی محسوب می‌کنند.

فلاسفه اسلامی قوه، استعداد و تغییر داشتن را ملاک مادیت می‌دانند؛ براین اساس خداوند، نفس و ملائکه را مجرد اما بقیه موجودات را مادی می‌خوانند. اما عرفا ملاک مادیت را امتداد داشتن، قوه و استعداد داشتن می‌دانند و ملائکه را موجودات مجرد نورانی می‌دانند و نفس انسانی را مجرد می‌دانند.

پس نتیجه می‌گیریم طبق نظر قرآن، موجودات، به غیبی و موجودات شهودی و حسی تقسیم می‌شوند، همان مجرد و مادی فلسفی هستند که برخی از متکلمان قائل به آن نیستند گرچه ملائکه را مجرد نمی‌دانند اماخصوصیاتی که برای جسم هست را از ملائکه نفی میکنند که عرفا و فلاسفه اسلامی آن را قبول دارند.

پس ملاک مادیت می‌تواند هریک از سه خصوصیات ابعاد داشتن، قوه واستعداد داشتن و قابل اشاره حسی بودن باشد که هر یک از این علوم در مورد ملائکه این موارد را نفی کرده اند؛ البته هر علمی با زبان خاص خود و با اصطلاحات خود بیان کرده اند لذا اختلافی اساسی در اصل فرق داشتن ملائکه با موجودات مادی بین این علم ها نیست .

علاقه‌مندان می‌توانند قسمتی از این رساله را از اینجا ملاحظه کنند.

اشتراک‌گذاری

این مطلب برای شما مفید بود؟

بازخورد شما به بهبود کیفیت مطالب کمک می‌کند.

در حال بررسی رأی شما...