به گزارش فانوس، اصلاح و رفع مشکلات بانکی کشور یکی از چالشهای پیشرو نظام مالی است. شاید منطقی باشد که در قدم اول تمهیداتی برای مهار کردن نقدینگی در کشور اندیشید تا در آنصورت بتوان تورم را کنترل کرد. از آنجایی که حجم زیاد تورم پدیدهای نامطلوب است و آثار خود را در اقتصاد به جا میگذارد، باید عوامل آن را شناسایی و اقدام به کنترل آن کرد اما تمام ماجرا به حجم زیاد نقدینگی و در نتیجه افزایش تورم ختم نمیشود. وقتی صحبت از اصلاح نظام بانکی به میان میآید برخیها میگویند که برای اصلاح نیازمند منابع مالی هستیم و بدون آن اصلاح فایدهای نخواهد داشت و این نشان میدهد که برخی از مشکلهایی که وجود دارد ریشه در زیرساختهای نظام مالی دارد.
کمیل طیبی، پژوهشگر پژوهشکده پولی و بانکی در رابطه با ایراد و مشکل نظام مالی در شرایط کنونی میگوید: نظام مالی در واقع از دو بخش عمده تشکیل شده است؛ یکی نظام و یا بازار پولی و دیگری بازار سرمایه! هر کدام از این بازارها مشکلهای مخصوص به خود را دارند. زمانی که نظام پولی را در نظر بگیریم همه مشکلات مرتبط با بانکها را شامل میشود که این مشکلات را میتوان کمبود منابع، کم و نادرست بودن گردش مالی و معوقههایی که در سیستم بانکی دیده میشود دانست.
مسائلی که به آن اشاره کردم در بخش پولی وجود دارد و دارای ضعف در این بخش است. حال اگر بخواهیم بازار سرمایه را بررسی کنیم به این نتیجه میرسیم که در بازار سرمایه هم مسائل و مشکل بسیاری وجود دارد، همانطور که میبینیم بازار سرمایه یک بازار کوچک شدهای است و در این خصوص باید بگویم که مهمترین مشکل و دلیل این کوچک شدن هم ارتباط نداشتن با سیستم مالی و بازار سرمایه بینالملل است و این متصل نبودن محدودیتهایی را برای بازار سرمایه و در نهایت اقتصاد به وجود میآورد.
طیبی از تاثیر ایرادهای موجود در نظام مالی بر اقتصاد کشور میگوید: ایرادهایی که در نظام مالی کشور وجود دارد بدون شک بر اقتصاد تاثیر میگذارد و باعث به وجود آمدن مشکلهای بسیاری در اقتصاد میشود. بحث مهمی که وجود دارد این است که مهمترین ماموریت نظام مالی، تامین مالی سرمایهگذاریها، تامین مالی پروژهها و تامین مالی تمام فعالیتها است و زمانی که بازار پول و بازار سرمایه دارای مشکل و کمبود منابع باشند، طبیعتا در تامین منابع مالی پروژههای سرمایهگذاری یا بخش تولید اثر میگذارد و نمیتوانند تاثیر مثبت و مناسبی را در پروژههای سرمایهگذاری و تولید و توسعه داشته باشند.
این پژوهشگر پژوهشکده پولی و بانکی از نقدینگی جاری در کشور میگوید: نقدینگی مجموعهای از پولهای مختلف است. از پولهای در دست مردم گرفته تا شبه پولها و سپردهها و زمانی که این پولها افزایش پیدا میکند حجم نقدینگی در اقتصاد کشور زیاد میشود. همانطور که گفتم بخشی از نقدینگی سپردهگذاریها است و به نوعی میتوانیم آن را تامینکننده سرمایهگذاریها بدانیم. در حال حاضر به دلیل اینکه نرخ تورم و نرخ سود بانکی بالا است انگیزه برای سپردهگذاری کم شده است و همین موضوع عمدهترین مشکل را در نظام بانکی میتواند ایجاد کند. نکتهای که وجود دارد این است که در شرایط کنونی حجم نقدینگی به واسطه عملیاتهای مختلف زیاد شده است اما مسئله اینجاست که این نقدینگی جاری در اقتصاد کشور نقدینگی غیر مولد است. به این دلیل که تعادل بین پول و تولید در بازار برقرار نیست و طبیعی است که حجم زیاد نقدینگی در این شرایط تورمزا باشد.
وی از ضرورت اصلاح نظام بانکی و تاثیر مثبت آن بر اقتصاد میگوید: اگر اصلاح نظام بانکی انجام شود قطعا میتواند تاثیر مثبت خود را در اقتصاد کشور نشان دهد. وقتی این اتفاق رخ دهد گردش مالی را بهبود میبخشد و زمانی که گردش مالی در اقتصاد زیاد شود، نظام مالی بهراحتی میتواند تامینکننده منابع مالی در کشور باشد و در نهایت اوضاع به سمت و سوی بهبودی حرکت میکند.
طیبی از راهکارهای مختلف برای اصلاح نظام مالی میگوید: برای بهبود نظام بانکی راهکارهای متفاوتی وجود دارد و در این میان باید بگویم که برخی از آنها جنبه دستوری و اجرایی دارند. مدیریت نظام مالی و اصلاح قوانین مرتبط با نظام مالی با جنبه اجرایی و مدیریتی که دارد میتواند اتفاق بیفتد. اما نکتهای که باید به آن توجه کنیم این است که قبل از کنترل، نظارت و اصلاح، شرایط اقتصادی باید به یک ثبات برسد تا در آن شرایط سیاستهای مهم اقتصادی مانند آزادسازی رخ دهد. نکته بسیار مهم این است که نظام مالی کنونی نیازمند جراحیهای اقتصادی، اجرایی و مدیریتی است و در آن شرایط میتوانیم دوباره شاهد نظام مالی پویا باشیم.
ابتکار
