در حوزه انیمیشن، نیروی متخصص کم داریم!
بهرام عظیمی؛ کارگردان انیمیشن، با تکیه بر سالهافعالیت در این حوزه و نگاهی آسیبشناسانه به وضعیت انیمیشن در سینمای ایران و سنجش کیفیت تولیداتمان نسبت به جهان گفت: مبنای صحبت من انیمیشن سینمایی است نه انیمیشنهای تلویزیونی، آثار جشنوارهای و یا تیزرها. البته شاید خیلی از دوستان این حوزه با نظر من موافق نباشند اما این نظر شخصی من است، تنها جایی که ما میتوانیم با انیمیشنهای جهان رقابت کنیم زمانی است که انیمیشن کوتاه برای جشنواره میسازیم و بهجرأتمیتوانم بگویم در این حوزه آثارمان قابل رقابت با انیمیشنهای ساختهشده در کل دنیاست. اما اگر این نکته را کنار بگذاریم،درخصوص ساخت و تولید انیمیشنهای سینمایی، ما به گرد پای آمریکا هم نمیرسیم؛ فاصلهای که میان تولیدات انیمیشن ما و آنها وجود دارد چیزی شبیه به فاصله میان فیلمهای اکشن ما و آنهاست. بهترین فیلمهای اکشن ما شاید شبیه به آثار هفتاد، هشتاد سال پیش آنهاست؛ پس در تولید انیمیشن اساسا ما نباید خودمان را با هالیوود مقایسه کنیم. ما در بهترین حالت میتوانیم خودمان را با اروپا و تولیدات آنها قیاس کنیم. تولیدات اروپا کدام آثار هستند؟ کسی آنها دیده؟ فقط کسانی این آثار را دیدهاند که خودشان در حوزه انیمیشن فعالیت میکنند؛ حتی بچههای ما هم انیمیشنهای محصول اروپا را ندیدهاند و موارد انگشتشماری است. این در شرایطی است که اروپاییها با وجود سالها سابقه در تولید انیمیشن خودشان را با هالیوود مقایسه نمیکنند اما ما در ایران هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده، خودمان را با هالیوود مقایسه میکنیم. ما اصلا نمیتوانیم خودمان را با آنها قیاس کنیم؛ تنها چیزی که قابل مقایسه بوده، این است که در هالیوود یک انیمیشن را با ۲۵۰میلیون دلار میسازند و ما در ایران با صرف هزینهای حدود دو یا سهمیلیون دلار انیمیشن میسازیم و چیزی که توسط ما ساخته میشود اصلا شبیه تولیدات آنها نیست. ممکن است برخی از فعالان در این حوزه بگویند تولیدات حال حاضر ما شبیه چند سال پیش هالیوود است اما نه! انیمیشنهای ما چیزی شبیه به تولیدات بیست سال پیش هالیوود هم نیست. بهلحاظ مفهوم و محتوا، جذابیت و کارگردانی اگر خیلی خوب کار کرده باشیم شبیه پنجاه سال پیش هالیوود هستیم.
یکی از ضعفهای بارز ما در حوزه انیمیشن که حتی متوجه خود من نیز هست،بخش کارگردانی است. کارگردانیما کارگردانی خوبی نیست. یک کارگردان خوب از یک فیلمنامه متوسط میتواند یک اثر جذاب خلق کند؛ ما در مواردی فیلمنامههای خوبی هم در دست داریم اما از آنجایی که کارگردانی چندان خوبی نداریم باعث میشود نتوانیم انیمیشن جذابی هم بسازیم.
ما از نظر تجربه، امکانات، تکنولوژی و... از آنها(هالیوود) عقب هستیم. در موارد خیلی خیلی محدودی در گروههای انیمیشن ایرانی افرادی پیدا میشوند که قادر به فعالیت و کار کردن در استودیوهای هالیوودی هستند؛اما این دلیل نمیشوداگر پنج نفر از یک گروه صدنفره قابلیت کار کردن در استودیوهای هالیوود را دارند بگوییم که از نظر نیروهای متخصص هیچ کمبودی نداریم، نه! اتفاقا نیروی متخصص کم داریم؛ چرا که انیمیشن مقولهای بسیار تخصصی است، «بنابراین کل تیم بایستی قوی باشند، چه در طراحی، مدلسازی، کارگردانی، فیلمنامه، کانسپت و...». ما یکسری دانشمند داریم که در ناسا کار میکنند که مثلا در کنار آنها یک فرد افغانستانی یا پاکستانی یا... نشسته است اما ما این موضوع را طوری عنوان میکنیم که گویی ناسا کلا بهدنبال دانشمندان ایرانی است درصورتیکه از همه کشورها در ناسا دانشمند وجود دارد.
در چند سال گذشته یک اتفاق خوب در انیمیشن ایران افتاده و آن، این است که انیمیشن سینمایی جدی گرفته میشود؛ انیمیشن در سینما اکران میشود، به آن سالن و تبلیغات تلویزیونی خوب اختصاص داده میشود و خوشبختانه مردم نیز از آن استقبال میکنند؛ کما اینکه انیمیشن «فیلشاه» نیز این اواخر به فروش خوبی دست پیدا کرد. اما آیا انیمیشن ایران را با هالیوود میتوان قیاس کرد؟ فروش چهار ماه ما تازه با دو روز آنها برابری میکند.
این کارگردان تاکید کرد: ما هنوز نتوانستیم انیمیشنی تولید کنیم که هم طیف منتقد و هم خانوادهها را راضی کند. ما انیمیشن خوب ساختیم و پیشرفت داشتیم اما پیشرفتمان نسبت به خودمان بوده است نه نسبت به تولیدات خارجی. اگر بخواهیم از آن منظر نگاه کنیم اتفاقا یک پسرفت داشتیم. بیش از شصت سال است که در ایران انیمیشن تولید میکنیم اما هنوز در جایی قرار نگرفتهایم که سایر کشورها نسبت به آن آشنایی داشته باشند و یا محصولات ما را دیده باشند. من در کشورهایی چون فرانسه، ایتالیا، مکزیک، چین و... ورکشاپ انیمیشن داشتم؛ زمانی که به آنها گفتم ما در ایران انیمیشن سینمایی تولید میکنیم و مردم بسیار از استقبال میکنند خیلی برایشان جذاب بود؛ البته میزان فروش را نگفتم چون قطعا خندهشان میگرفت. برای ما فروش سهمیلیاردی انیمیشن قابل توجه است؛ این رقم اگر به پول هر کشوری تبدیل شود خندهدار است. این را هم بگویم که من جرأت نکردم بیش از چند دقیقه از فیلمم را نشان دهم چون آنها فکر میکنند با یک کارگردان انیمیشن طرف هستند که اتفاقا از اثرش استقبال شده اما نمیدانند که ما در چه شرایطی این اثر را تولید کردیم و این کار اولین انیمیشنی بوده که در کشور من اکران وسیع گرفته است و عدهای به همین دلیل حتی اگر فیلم من خوب نباشد آن را تماشا کردند. من چند دقیقه از انیمیشن خود و درواقع مجموعی از سکانسهای قابل توجه را فقط به آنها نشان دادم چرا که ما هنوز در این حوزه آنقدر توانایی نداریم که بخواهیم در بخش بینالملل عرض اندام کنیم. ما در کشور خودمان به نسبت آنچه بودیم پیشرفت بسیار خوبی داشتیم و گروههای خوبی مشغول کار هستند، امیدوارم ما تا پنج سال آینده انیمیشنهای درجهیک در سطح ملی بسازیم و هر دو گروه مردم و منتقدان از آن لذت ببرند. حضور در حوزه بینالملل و درخشش در آن نیازمند فوت و فنی است که ما آن را بلد نیستیم؛همانطور که در سایر ژانرها و بخشهای فیلمسازی و یا اصلا چیزی مثل خودروسازی از آمریکا عقب هستیم. ما میتوانیم از آنها یاد بگیریم اما نمیتوانیم در این حوزهها خودمان را با آنها قیاس کنیم.
اواخر دهه۷۰ بود که یک تیم برای طراحی گیم به من پیشنهاد دادند که طراحی کاراکتر کنم؛ من آن زمان این مسئله را خیلی جدی نگرفتم و گفتم اصلا ما نمیتوانیم در این حوزه به گرد پای آنچه در دنیا وجود دارد برسیم اما در این سالها خوشبختانه از گیم حمایت شد و بازیهایزیاد و عجیبوغریب طراحی و به خانوادهها عرضه شد و سرگرمشان کرد.
در حدود این ۱۸سال حمایت از گیم سبب شده تا پیشرفت قابل توجهی داشته باشد آنقدر که فرزند من هم گیم ایرانی را انتخاب کرده و بازی میکند؛ پس دولت اگر از چیزی حمایت کند میتوان ظرف دو دهه به کیفیت قابل قبولی در آن حوزه رسید؛همچنانکه در حوزه گیم تا حد زیادی میتوانیم در عرصه بینالملل رقابت کنیم؛ البته این به آن معنا نیست که ما با آمریکاییها برابر شدیم، نه! اگر مدیران دلسوز و دغدغهمندی که در حال حاضر در ارشاد، حوزه هنری و... وجود دارند به همین شکل تا ده سال دیگر فعال باشند ما در انیمیشن به موفقیت خواهیم رسید و آنوقت من مصاحبه میکنم و میگویم چند سال پیش خیلی بدبین بودم. بزرگترین مشکل ما این است که حمایت نمیشویم؛ ما به مدیران دلسوز نیاز داریم.
ما کارگردانان بسیار خوبی در عرصه سینمای زنده و انیمیشن داریم، کدام یک از آنها اطلاعاتشان بهروز است؟ کدامیک از آنها دورههای تکمیلی را دیدهاند؟ اما در فوتبال مربیان باسابقه هم دوره تکمیلی مربیگری میبینند و یا پزشکان متخصص حتی در سنین بالا در جهت بهروز شدن در سمینارهای مختلف حضور پیدا میکنند اما شما کدام کارگردان ایرانی را دیدید که برای کارگردانی پیشرفته دوره و یا ورکشاپی بگذراند؟ خود بهرام عظیمی آنقدر ادعایش میشود که ورکشاپ برگزار میکند. من پایه کارگردانی را میدانم اما هنوز خیلی چیزها هست که باید یاد بگیرم؛ در کشورهای بسیاری ورکشاپهای مناسب ما وجود دارد اما ما فقط دوست داریم بهعنوان کارگردان در جشنواره خارجی حاضر شویم نه یک شاگرد در کلاس! به همین دلیل است که خیلی از کارگردانان ما چهل فیلم میسازند اما همچنان فیلم اولشان بهترین کارشان است.
منبع: روزنامه صبا
صنعت انیمیشن در ایران خیلی راه در پیش دارد تا به نقطهای برسد که به واسطه آن سرمان را بالا بگیریم.
بازدید :
زمان تقریبی مطالعه :
تاریخ : چهارشنبه 1397/08/30 ساعت 08:50

بهرام عظیمی؛ کارگردان انیمیشن، با تکیه بر سالهافعالیت در این حوزه و نگاهی آسیبشناسانه به وضعیت انیمیشن در سینمای ایران و سنجش کیفیت تولیداتمان نسبت به جهان گفت: مبنای صحبت من انیمیشن سینمایی است نه انیمیشنهای تلویزیونی، آثار جشنوارهای و یا تیزرها. البته شاید خیلی از دوستان این حوزه با نظر من موافق نباشند اما این نظر شخصی من است، تنها جایی که ما میتوانیم با انیمیشنهای جهان رقابت کنیم زمانی است که انیمیشن کوتاه برای جشنواره میسازیم و بهجرأتمیتوانم بگویم در این حوزه آثارمان قابل رقابت با انیمیشنهای ساختهشده در کل دنیاست. اما اگر این نکته را کنار بگذاریم،درخصوص ساخت و تولید انیمیشنهای سینمایی، ما به گرد پای آمریکا هم نمیرسیم؛ فاصلهای که میان تولیدات انیمیشن ما و آنها وجود دارد چیزی شبیه به فاصله میان فیلمهای اکشن ما و آنهاست. بهترین فیلمهای اکشن ما شاید شبیه به آثار هفتاد، هشتاد سال پیش آنهاست؛ پس در تولید انیمیشن اساسا ما نباید خودمان را با هالیوود مقایسه کنیم. ما در بهترین حالت میتوانیم خودمان را با اروپا و تولیدات آنها قیاس کنیم. تولیدات اروپا کدام آثار هستند؟ کسی آنها دیده؟ فقط کسانی این آثار را دیدهاند که خودشان در حوزه انیمیشن فعالیت میکنند؛ حتی بچههای ما هم انیمیشنهای محصول اروپا را ندیدهاند و موارد انگشتشماری است. این در شرایطی است که اروپاییها با وجود سالها سابقه در تولید انیمیشن خودشان را با هالیوود مقایسه نمیکنند اما ما در ایران هنوز هیچ اتفاقی نیفتاده، خودمان را با هالیوود مقایسه میکنیم. ما اصلا نمیتوانیم خودمان را با آنها قیاس کنیم؛ تنها چیزی که قابل مقایسه بوده، این است که در هالیوود یک انیمیشن را با ۲۵۰میلیون دلار میسازند و ما در ایران با صرف هزینهای حدود دو یا سهمیلیون دلار انیمیشن میسازیم و چیزی که توسط ما ساخته میشود اصلا شبیه تولیدات آنها نیست. ممکن است برخی از فعالان در این حوزه بگویند تولیدات حال حاضر ما شبیه چند سال پیش هالیوود است اما نه! انیمیشنهای ما چیزی شبیه به تولیدات بیست سال پیش هالیوود هم نیست. بهلحاظ مفهوم و محتوا، جذابیت و کارگردانی اگر خیلی خوب کار کرده باشیم شبیه پنجاه سال پیش هالیوود هستیم.
در کارگردانی ضعف داربم!
یکی از ضعفهای بارز ما در حوزه انیمیشن که حتی متوجه خود من نیز هست،بخش کارگردانی است. کارگردانیما کارگردانی خوبی نیست. یک کارگردان خوب از یک فیلمنامه متوسط میتواند یک اثر جذاب خلق کند؛ ما در مواردی فیلمنامههای خوبی هم در دست داریم اما از آنجایی که کارگردانی چندان خوبی نداریم باعث میشود نتوانیم انیمیشن جذابی هم بسازیم.
ما از نظر تجربه، امکانات، تکنولوژی و... از آنها(هالیوود) عقب هستیم. در موارد خیلی خیلی محدودی در گروههای انیمیشن ایرانی افرادی پیدا میشوند که قادر به فعالیت و کار کردن در استودیوهای هالیوودی هستند؛اما این دلیل نمیشوداگر پنج نفر از یک گروه صدنفره قابلیت کار کردن در استودیوهای هالیوود را دارند بگوییم که از نظر نیروهای متخصص هیچ کمبودی نداریم، نه! اتفاقا نیروی متخصص کم داریم؛ چرا که انیمیشن مقولهای بسیار تخصصی است، «بنابراین کل تیم بایستی قوی باشند، چه در طراحی، مدلسازی، کارگردانی، فیلمنامه، کانسپت و...». ما یکسری دانشمند داریم که در ناسا کار میکنند که مثلا در کنار آنها یک فرد افغانستانی یا پاکستانی یا... نشسته است اما ما این موضوع را طوری عنوان میکنیم که گویی ناسا کلا بهدنبال دانشمندان ایرانی است درصورتیکه از همه کشورها در ناسا دانشمند وجود دارد.
یک اتفاق خوب در انیمیشن ایران
در چند سال گذشته یک اتفاق خوب در انیمیشن ایران افتاده و آن، این است که انیمیشن سینمایی جدی گرفته میشود؛ انیمیشن در سینما اکران میشود، به آن سالن و تبلیغات تلویزیونی خوب اختصاص داده میشود و خوشبختانه مردم نیز از آن استقبال میکنند؛ کما اینکه انیمیشن «فیلشاه» نیز این اواخر به فروش خوبی دست پیدا کرد. اما آیا انیمیشن ایران را با هالیوود میتوان قیاس کرد؟ فروش چهار ماه ما تازه با دو روز آنها برابری میکند.
این کارگردان تاکید کرد: ما هنوز نتوانستیم انیمیشنی تولید کنیم که هم طیف منتقد و هم خانوادهها را راضی کند. ما انیمیشن خوب ساختیم و پیشرفت داشتیم اما پیشرفتمان نسبت به خودمان بوده است نه نسبت به تولیدات خارجی. اگر بخواهیم از آن منظر نگاه کنیم اتفاقا یک پسرفت داشتیم. بیش از شصت سال است که در ایران انیمیشن تولید میکنیم اما هنوز در جایی قرار نگرفتهایم که سایر کشورها نسبت به آن آشنایی داشته باشند و یا محصولات ما را دیده باشند. من در کشورهایی چون فرانسه، ایتالیا، مکزیک، چین و... ورکشاپ انیمیشن داشتم؛ زمانی که به آنها گفتم ما در ایران انیمیشن سینمایی تولید میکنیم و مردم بسیار از استقبال میکنند خیلی برایشان جذاب بود؛ البته میزان فروش را نگفتم چون قطعا خندهشان میگرفت. برای ما فروش سهمیلیاردی انیمیشن قابل توجه است؛ این رقم اگر به پول هر کشوری تبدیل شود خندهدار است. این را هم بگویم که من جرأت نکردم بیش از چند دقیقه از فیلمم را نشان دهم چون آنها فکر میکنند با یک کارگردان انیمیشن طرف هستند که اتفاقا از اثرش استقبال شده اما نمیدانند که ما در چه شرایطی این اثر را تولید کردیم و این کار اولین انیمیشنی بوده که در کشور من اکران وسیع گرفته است و عدهای به همین دلیل حتی اگر فیلم من خوب نباشد آن را تماشا کردند. من چند دقیقه از انیمیشن خود و درواقع مجموعی از سکانسهای قابل توجه را فقط به آنها نشان دادم چرا که ما هنوز در این حوزه آنقدر توانایی نداریم که بخواهیم در بخش بینالملل عرض اندام کنیم. ما در کشور خودمان به نسبت آنچه بودیم پیشرفت بسیار خوبی داشتیم و گروههای خوبی مشغول کار هستند، امیدوارم ما تا پنج سال آینده انیمیشنهای درجهیک در سطح ملی بسازیم و هر دو گروه مردم و منتقدان از آن لذت ببرند. حضور در حوزه بینالملل و درخشش در آن نیازمند فوت و فنی است که ما آن را بلد نیستیم؛همانطور که در سایر ژانرها و بخشهای فیلمسازی و یا اصلا چیزی مثل خودروسازی از آمریکا عقب هستیم. ما میتوانیم از آنها یاد بگیریم اما نمیتوانیم در این حوزهها خودمان را با آنها قیاس کنیم.
نیاز به مدیران دلسوز
اواخر دهه۷۰ بود که یک تیم برای طراحی گیم به من پیشنهاد دادند که طراحی کاراکتر کنم؛ من آن زمان این مسئله را خیلی جدی نگرفتم و گفتم اصلا ما نمیتوانیم در این حوزه به گرد پای آنچه در دنیا وجود دارد برسیم اما در این سالها خوشبختانه از گیم حمایت شد و بازیهایزیاد و عجیبوغریب طراحی و به خانوادهها عرضه شد و سرگرمشان کرد.
در حدود این ۱۸سال حمایت از گیم سبب شده تا پیشرفت قابل توجهی داشته باشد آنقدر که فرزند من هم گیم ایرانی را انتخاب کرده و بازی میکند؛ پس دولت اگر از چیزی حمایت کند میتوان ظرف دو دهه به کیفیت قابل قبولی در آن حوزه رسید؛همچنانکه در حوزه گیم تا حد زیادی میتوانیم در عرصه بینالملل رقابت کنیم؛ البته این به آن معنا نیست که ما با آمریکاییها برابر شدیم، نه! اگر مدیران دلسوز و دغدغهمندی که در حال حاضر در ارشاد، حوزه هنری و... وجود دارند به همین شکل تا ده سال دیگر فعال باشند ما در انیمیشن به موفقیت خواهیم رسید و آنوقت من مصاحبه میکنم و میگویم چند سال پیش خیلی بدبین بودم. بزرگترین مشکل ما این است که حمایت نمیشویم؛ ما به مدیران دلسوز نیاز داریم.
ما کارگردانان بسیار خوبی در عرصه سینمای زنده و انیمیشن داریم، کدام یک از آنها اطلاعاتشان بهروز است؟ کدامیک از آنها دورههای تکمیلی را دیدهاند؟ اما در فوتبال مربیان باسابقه هم دوره تکمیلی مربیگری میبینند و یا پزشکان متخصص حتی در سنین بالا در جهت بهروز شدن در سمینارهای مختلف حضور پیدا میکنند اما شما کدام کارگردان ایرانی را دیدید که برای کارگردانی پیشرفته دوره و یا ورکشاپی بگذراند؟ خود بهرام عظیمی آنقدر ادعایش میشود که ورکشاپ برگزار میکند. من پایه کارگردانی را میدانم اما هنوز خیلی چیزها هست که باید یاد بگیرم؛ در کشورهای بسیاری ورکشاپهای مناسب ما وجود دارد اما ما فقط دوست داریم بهعنوان کارگردان در جشنواره خارجی حاضر شویم نه یک شاگرد در کلاس! به همین دلیل است که خیلی از کارگردانان ما چهل فیلم میسازند اما همچنان فیلم اولشان بهترین کارشان است.
منبع: روزنامه صبا