به گزارش فانوس، فهیمه بیدقی روانشناس بالینی در ارتباط با خود باوری در زمینه خودشکوفایی گفت: برای داشتن خودباوری بایستی از نظر ذهنی با خود ارتباط برقرار کنید. و خود را آنگونه که هستید بپذیرید و نسبت به توانایی های خود شناخت و اطمینان بیشتری داشته باشید و سعی کنید از استعدادهایتان بیشترین بهره را ببرید . عامل مخرب دیگر داشتن استرس و اضطراب است که این عامل بسیار ناکارآمد و تنها باعث اجتناب از فعالیت و یا انتخاب میشود.


وی ادامه داد: سعی کنید آرامش خود را حفظ کنید و نسبت به عقاید جدید گشادهرو؛ خوشبین؛ شوخطبع و دارای اعتماد به نفس باشید. نسبت به دیگران احساس مثبتی داشته باشید و سعی کنید با واقع بینانگی و سنجیدن شرایط به دیگران اعتماد کنید، لازمه این حس خوب نسبت به دیگران این است که به علایقشان توجه و احترام بگذارید و سعی نکنید همه را بر این دارید که مدل شما باشند و یا اینکه همانند شما فکر کنند. و به نوعی باید دست از تسلط داشتن روی دیگران بردارید. جامعه ای که افراد آن نسبت به یکدیگر و در کلیت به جامعه خود احساس مسوولیت و تعهد داشته باشند می توانند شرایط یک جامعه را تغییر دهند، بسیاری از جوامع شاید مانند ژاپن از همین ویژگی برخوردارند که توانستند بحران را پشت سر بگذارند و زندگی و جامعه خود را با وجود ویرانی به آبادانی برسانند.
بیدقی بیان کرد: برای پیدا کردن استعدادهایمان ابتدا باید در نظر بگیرید که از انجام چه کاری بیشترین لذت را می برید و نسبت به آن خیالات بیهوده ندارید، به دلیل آنکه تحمل کردن موضوعات خیالی، سختتر از موضوعات واقعی است. از آنجائی که حسادت؛ نفرت و کینه روح را غصهدار میکند آنها را از خود دور کنید. وقت خود را با افسوس خوردن در مورد موضوعات و اشتباهات گذشته هدر ندهیم و واقعیت را آنطور که هست بپذیریم و در مورد هر رویداد بررسی و تحقیق کافی به خرج دهیم و اقدام کنید و هر آنچه که میگویید و در آنچه که عمل میکنید صادق باشید.
وی گفت: همچنین همراره به یاد داشته باشید که پایه و اساس کار ما تفکرماست. آگاهی؛ تعادل، خودکاوی و خودباوری است. در هر شرایط، زندگی طبیعیمان را حفظ کرده و بکوشید ضمن بهره بردن از مواهب زندگی، توانائیهایتان را بشناسید و آن را رشد دهید و خود را به قله سربلند خودباوری و خودشکوفائی هر چه بیشتر نزدیک کنید.

این روانشناس بالینی برای کسب موفقیت راهکارهایی را بیان کرد که عبارتند از :
1- داوطلب شوید:
هیچ چیز بیشتر از کمک کردن به دیگران و بهتر کردن زندگی آنها احساس بهتری به شما نمیدهد. احساس مفید بودن و دوست داشته شدن به شما احساس اعتماد و ارزش میدهد!
2- لیست تهیه کنید:
لیستی از همه کارهایی که در طول زندگیتان توانستهاید در آن موفق شوید، تهیه کنید. بعد میتوانید هر بار که موفقیت جدیدی به دست آوردید، آن را به این لیست اضافه کنید.
3- اطرافتان را با کسانی پر کنید که حمایتتان میکنند:
اگر دور و برتان آدمهای عیبجو زیاد باشد، حرفهای آنها میتواند بر درک شما از خودتان تاثیر منفی بگذارد. تا زمانیکه نتوانید مسائل زیر را قبول کنید، بهتر است این افراد را از زندگیتان بیرون کنید یا ارتباطتان را با آنها کم کنید.
اینکه بدانید حرفهای آنها فقط نظر شخصی خودشان است. اینکه بدانید نظرات آنها برابر با واقعیت نیستند. اینکه یاد بگیرید همه چیز را به خودتان نگیرید.آدمهایی با ارزشها و علایق شبیه به خودتان پیدا کنید که از شما حمایت کرده و برای پیشرفت تشویقتان کنند. وقتی اطرافتان را با افرادی اینچنینی پر کنید، اعتماد و اطمینان آنها به شما انگیزه و اعتمادبهنفس خواهد داد.
4- اگر هنوز به چیزی که میخواهید نرسیدهاید، خودتان را بپذیرید:
برای اینکه خودتان را باور کنید، اول باید خودتان را بپذیرید. چطور میتوانید به چیزی اعتماد کنید که به طور کامل قبولش ندارید؟ اگر خودتان را قبول نداشته باشید، یعنی قسمتهایی از خودتان را رد کرده یا حتی از آن نفرت دارید.
5- تمرکزتان را تغییر دهید:
روی چیزی که در زندگیتان کم یا اشتباه است تمرکز نکنید. درعوض، سعی کنید برای چیزهایی که دارید و همه قسمتهای خوب زندگیتان شکرگزار باشید. هر بار که احساس میکنید به چیزی منفی فکر میکنید، آن را با یک چیز مثبت و چیزی که برای آن شکرگزارید جایگزین کرده و لبخند بزنید.
6- وارد چالش شوید:
فرصتهایی ایجاد کنید که بتوانید به خودتان ثابت کنید بیشتر از آن چیزی هستید که باور دارید. کسی که الان باور دارید هستید، احتمالا توسط دیگران تعریف شده و نظر آنها بوده است. میتوانید از کم شروع کنید؛ در یک کلاس جدید ثبتنام کنید یا در کارگاهی شرکت کنید که چیزی به شما آموزش میدهد که در آن ضعف داشتید.
7- به یادگیری و رشد ادامه دهید:
هرچه بیشتر بدانیم و درک کنیم، بهتر میتوانیم با موقعیتهای مختلف کنار بیاییم.
8- هدف تعیین کنید:
هدفهایی کوچک، قابل دستیابی و کوتاه مدت برای خود تعیین کنید تا به خودتان ثابت کنید که میتوانید به آنچه در ذهنتان است و برای آن تلاش میکنید، برسید.
با توقعات خودتان زندگی کنید، نه توقعات دیگران: خیلی اوقات، نداشتن اعتماد بهنفس از این واقعیت ناشی میشود که به دنبال اهداف دیگران برای خودمان هستیم، نه هدفهای اصلی خودمان. این وظیفه شما نیست که انتظارات دیگران از خودتان را برآورده کنید. وظیفه شما این است که برای توقعات خودتان زندگی کنید، آرزوهای خودتان را دنبال کنید و از استعدادها، مهارتها و نعمتهایی که دارید استفاده کنید.

از مقایسه کردن خودتان با دیگران دست بکشید
وی تصریح کرد: ظاهر، موفقیتها، داشتهها و همه چیزهای دیگر، برای خودتان است. شما همه ابزارهای لازم برای رسیدن به اهداف خودتان را دارید. خودباوری اصطلاحی است که امروزه در جامعه شناسی، روان شناسی و علوم تربیتی به کار می رود و منظور از آن یک حالت مثبت روحی و روانی است که در نتیجه احساس ارزشمندی در نفس انسان پدید می آید و او را آماده می سازد تا از طریق بهره گیری از لیاقت ها و توانمندی هایی که دارد به انجام وظایفی که برعهده او است قیام نماید و در این راه، از مشکلات و موانعی که پیش می آید هراسی به دل راه ندهد. اگر بخواهم اندیشهای مثبت را با کسی در میان بگذارم، به او خواهم گفت: «هرگز به خودت شک نکن و به تواناییهایت ایمان داشته باش.» مهم نیست مردم در مورد تو چه میگویند، مهم نیست گاهی خودت هم تصوری نادرست داشته باشی، تنها به یاد داشته باش، هیچ وقت با تردید به خودت نگاه نکنی، خودت را قبول کن و تواناییهایت را باور داشته باشید.

بیدقی گفت: روانشناسان شناختگرا نیز دیدگاه جالبی در این خصوص دارند. آن ها معتقدند که از افکار سالم، احساس سالم متولد می شود و از احساس سالم، رفتارهای سالم نمایان می گردد. بنابراین خودباوری یک مقوله شناختی است و تا زمانی که نوجوان یا جوان به شناخت منطقی از خود نرسد نمی تواند ادعا کند که به خودباوری رسیده است. از سویی نباید فراموش کرد که خودباوری با خودخواهی و یا خودشیفتگی متفاوت است. وحشتناکترین اتفاقی که میتواند در زندگی انسان روی دهد باور نداشتن خودش است، قبول نداشتن و نپذیرفتن تواناییهایش است. شاید این طور است که با هر مرتبه شکست و عدم موفقیت، به نوعی احساس ناتوانی در انسان شکل میگیرد. این حس با تکرار اشتباهات و بروز شکستها، پررنگتر شده و جایگاهی ویژه در زندگی انسان پیدا میکند. در حقیقت این حس تا جایی پیش میرود که فرد دیگر خودش را باور ندارد. اما بهتر است به جای این طرز فکر، به خودتان بگویید ما انسانیم و خطا بخشی از زندگی ماست. خطاهایی که میتوانند زندگی را تلخ کرده و موجب ناامیدی ما شوند. اما بپذیرید ما ماشین نیستیم که بدون هیچ عیب و خطایی کار کند، ما همان قدر که ممکن است دچار خطا شویم، میتوانیم شگفتانگیز نیز باشیم. ما قدرت زیادی داریم، بسیار بیشتر از آنچه تصور میکنیم. ما چنان توانمند هستیم که هیچ کس حتی تصورش را هم نمیکند؛ تنها باید بپذیریم. بپذیریم که میتوانیم از امروز به شکل دیگری زندگی کنیم.

ویژگی هایی که میتوان با خود باوری به آنها دست پیدا کرد
وی در ارتباط با خودباوری چندین ویژگی را بیان کرد که به قرار زیر است:
1- خودباوری زمینهساز خودشکوفائی است
2- با خودباوری از نظر ذهنی و روانی احساس راحتی کرده و خود را آنگونه که هستیم میپذیریم و باور میکنیم.
3- از استعدادهایمان بیشترین بهره را میبریم
4- نسبت به عیوب جسمانی و ناتوانیهای خودمان دیدگاهی واقعبینانه پیدا خواهیم کرد.
5- زمان کمی را در استرس و اضطراب و حسادت سپری میکنیم ویشتر اوقات آرامیم
6- نسبت به عقاید جدید گشادهرو؛ خوشبین؛ شوخطبع و دارای اعتماد به نفس هستیم.
7- نسبت به دیگران احساس خوبی داریم و به آنها اعتماد میکنیم، به علایقشان توجه و احترام میگذاریم و سعی نمیکنیم که بر آنها تسلط و کنترل داشته باشیم.
8- با احساس یکی بودن با جامعه، نسبت به دیگران احساس مسئولیت، تعهد میکنیم و نیز نسبت به اعمال خودمان همان حس را داریم.
9- دارای پندارهای واقعگرا هستیم
10- به بودن مقداری از تعارضات و محرومیتها در زندگیمان واقفیم.
11- از همه مهمتر از سیستمی برخورداریم که از تجارب شخصیمان سرچشمه میگیرد، یک احساس شخصی مبنی بر درست یا غلط بودن موارد.
12- از چیزهای خیلی ساده لذت میبریم
13- بهترین حالت را از شرایط و اوضاع خودمان انتخاب میکنیم و نیز اجازه نمیدهیم دیگران معیارهایمان را مشخص کنند.
14- کارهائی را که باور داریم و از آن لذت میبریم، انجام میدهیم و خیالات بیهوده نمیکنیم، چون تحمل کردن موضوعات خیالی، سختتر از موضوعات واقعی است
15- از آنجائی که حسادت: نفرت و کینه روح را غصهدار میکند آنها را از خود دور میکنیم.
16- وقت خودمان را با افسوس خوردن در مورد موضوعات و اشتباهات گذشته هدر نمیدهیم و واقعیت را آنطور که هست میپذیریم
17-عشق و انگیزه ما به یادگیری و دانستن بالا بوده و از انتقادات سازنده تشکر میکنیم. همچنین پایه و اساس کار ما تفکر؛ آگاهی؛ تعادل؛ و خودباوری است
18- در هر شرایط، زندگی طبیعیمان را حفظ کرده و میکوشیم ضمن بهره بردن از مواهب زندگی، توانائیهایمان را بشناسیم و آن را رشد دهیم و به قله سربلند خودباوری و خودشکوفائی هر چه بیشتر نزدیک شویم.

شرایط اقتصادی در ایران
این روانشناس بیان کرد: با وجود اینکه کسب و کار در ایران، روزهای خاصی را میگذراند.اما تاریخی پیش روی اقتصاد در ایران به خوبی این را به ما نشان میدهد که اگرچه ممکن است به لحاظ روانی بسیار آسیب رسان باشد ولی باید قبول کرد اقتصاد ایران، پتانسیل ضعیفی ندارد. بزرگترین مشکل ما این است که تصمیمگیریها را به تعویق میاندازیم. این به موقع تصمیم نگرفتن باعث میشود که مشکلات، روی هم تلنبار شود.
وی ادامه داد: هر زمان که بحرانی در جایی شکل میگیرد فرصت بسیار خوبی برای اقدام به کارهای بزرگ است. این اقدام بزرگ به معنای سرمایه گذاری بزرگ و امکانات زیاد نیست بلکه اقدام بزرگ به معنی اینکه با شناخت نیاز و تقاضای محیطی و با خودباوری و خلاقیت، دست به کار شویم.
به هر حال در هر دوره ای با وجود تمامی ضعف ها و کمبودها نیازهایی هم وجود دارند که بایستی با شناخت صحیح به رفع این کمبودها بپردازیم. به طور مثال وقتی هزینه برق گران میشود یه نفر با خلاقیت و دانش و شناخت نیاز محیطی خود دست به ساخت لامپ کم مصرف میزند و در نتیجه کار میبینیم که فقط انتخاب درست توانسته در دست به نوآوری بزند. تفاوت آدم های موفق و نا موفق در همین شناسایی و اقدام به کار شدن است. بپذیرید قادرید هرآنچه عزم کنید انجام دهید. باور کنید این خودباوری، یعنی ایمان به ظرفیت خلاق خودتان، و این قلب نوآوری است. خلاقیت، آنجایی که شما فرصت ایجاد ایدهها، راهحلها و رویکردهای جدید را دارید، وارد بازی میشود و باور داریم همة افراد به این منبع دسترسی دارند.
بیدقی تصریح کرد: کمی فکر کنید آیا تا به حال برای شما اتفاق افتاده که برای انجام کاری مردد باشید و این تردید به علت باور نداشتن به تواناییهای خودتان باشد؟ اجازه ندهید دیگران اعتماد به نفستان را پایین بیاورند . اگر کسی به شما گفت که فلان کار را نمی توانید بکنید، حرفش را باور نکنید .نقاط منفیتان را مثل هدف تیراندازی بدانید و تا می توانید به سمت آنها تیر شلیک کنید. این باعث می شود اعتماد به نفستان بالا رود .قبل از اینکه خودتان را باور کنید باید خودتان را بشناسید. باید بدانید که چه چیز برای شما بهتر عمل میکند .اگر می خواهید به خودتان ایمان پیدا کنید باید خوب با زیر و بم شخصیتتان آشنا شوید زمانی که یک فرد به مرحله خودباوری میرسد بدین معناست که او خود را با همه ویژگیهای منحصر به فردش پذیرفته است و قبول دارد که برای انجام هرکاری او تواناییها و ویژگیهای خاص خودش را دارد و همان کافیست.

وی در آخر گفت: پس با این حساب باید در مرحله اول به سراغ خودشناسی برویم، بحث سخت و مشکلی نیست و نیازی نیست سراغ مباحث پیچیده علمی و فلسفی برویم، کافیست کمی بیشتر به خودمان، علایق، احساسات، توانایی و خواستههایمان بها بدهیم و توجه کنیم. در این صورت یک شناخت نسبتا خوبی از خودمان به دست میآوریم. مرحله بعد پذیرش خودمان به همان صورت که هستیم با همه کمی و کاستیها و نقاط قوت مخصوص به خودمان و بعد از آن اعتماد به خودمان با همه خصوصیات و ویژگیهایمان است.
خبرنگار: علیرضا آزادی
