خبرگزاری شبستان- سرویس فرهنگی- علی یزدان دوست: پولاد کیمیایی، نخستین کارگردانی یک فیلم بلند سینمایی را با معکوس پشتسر میگذارد. فیلمی که نشانههای پررنگی از شاگردی پولاد در مکتب پدرش دارد. نشانههای آشنایی در داستان فیلم، شیوهی روایت، شخصیت پردازی، دیالوگ نویسی، زاویهی نگاه و کارگردانی.
یک مرد که زندگیاش را باخته، همسرش را از دست داده و باید دست به کار شگفتی بزند تا خودش را بازیافته و بتواند باقیماندهی سهمش را از گذشته پس بگیرد؛ دستمایهی پولاد کیمیایی برای شکلگیری داستان معکوس است. داستانیکه اگرچه بُنمایهی تازهای ندارد، میشُد با زاویهی دیدی تازه، فیلمی نفسگیر و درگیرکننده از آب دربیاید و ادامهرو سینمای کیمیاییِ پیش از انقلاب باشد. نتیجه اما به فیلمهای سالهای اخیر مسعود کیمیایی طعنه میزند و قرار است داستانی باشد که با دیالوگنویسی پیش میرود و نه حرکت و اتفاق.
کیمیاییِ پسر، فیلماش را از روی سینمای پدر مشق کرده. نشانههای آشنای داستان؛ رفاقت، خنجر از پشت خوردگی، در معرض خیانت بودن و گذشتهای مهآلود است که برای مخاطب سینمای کیمیایی، غریب نیست. کلام همانی است که سالها از دهان شخصیتهای فیلمهای کیمیایی شنیدهایم. واژههایی طعنهآمیز و گاه عجیب و غریب با لحنِ آشنای جنوبشهریِ تهرانِ دستکم سی سال پیش که گاه به کمدی ناخواستهای میماند و لبخند به لبانِ مخاطب مینشاند.
کارگردانی اثر، فیلمبرداری و انتخاب قابها و نماها نیز، تحت تاثیر نگاهِ کیمیایی پدر است و هنر دستِ تورج منصوری؛ فیلمبردار باتجربهی سینمای ایران، کمک کرده تا فیلم، بهویژه در سکانس مسابقه، دیدنی و جذاب از کار درآید. اما آنچه هویداست اینکه کارگردانی، فیلمبرداری، تدوین و سایر جنبههای فنی حتی اگر درجه یک و کمنقص باشند، نمیتوانند ناجیِ فیلمی شوند که فیلمنامهاش نه حرف تازهای برای گفتن دارد و نه تکلیفش در روایت مشخص است.
معکوس، پر از لحظاتی است که نبودشان، نه تنها لطمهای به فیلم نمیزد، میتوانست به ریتمِ فیلم کمک کند. از دیالوگهای طعنهآمیز و متاسفانه بیمعنیِ شروع فیلم که میان کاراکتر اصلی و دو جوان رد و بدل میشود تا بنزین دزدی از خودروی لوکسِ پارکشده در برابر ویلای بالاشهریکه دستکم نگارنده دلیلی برای انتخابشان در سکانس افتتاحیهی فیلم، نمیبیند.
فیلم نخستِ پولاد کیمیایی از فیلم نامهاش ضربه میخورد. از حُفرههای داستانی که بگذریم، سرگیجهای که انگار نویسنده برای روایت داستانش داشته به مخاطب منتقل میشود و مشخص نیست چرا هدفیکه کاراکتر اصلی برای به دستآوردنش مایه میگذارد، اینقدر ساده از کف میرود.
شاید اگر کیمیایی، جای دیالوگنویسی و اصرار به روایت بر اساس گفتوگو، به بسط درام تمرکز میکرد و فینال منسجمتر و قابل قبولی برای فیلمش در نظر میگرفت، [آنچنان که پیداست برای کارگردانی و فرم روایت فیلمش وقت گذاشته] میتوانست شروعِ دلگرمکنندهتری در کارگردانی فیلم بلند داشته باشد.
پایان پیام/192