شفقنا زندگی- یک روانشناس معتقد است که با توجه به فرهنگ خانواده مداری که در کشور ما رایج است روند رو به رشد پدیده تنها زیستی می تواند مشکلاتی را به دنبال داشته باشد و در واقع پایین آمدن حس مسئولیت پذیری در جوانان باعث شده که آنها ترجیح دهند به تنها زندگی کنند.
پریسا خسروتاش در گفت وگو با خبرنگار شفقنا زندگی، درباره پدیده تک زیستی بیان کرد: تک زیستی اتفاقی است که در طی آن، یک دختر یا پسر جوان تصمیم می گیرد که مستقل از خانواده زندگی کند. این پدیده تقریبا تا یک دهه گذشته، چندان پدیده شناخته شده ای نبود و در حد زیادی در جامعه قابل رؤیت نبود، اما در سال های گذشته این اتفاق به میزان بیشتری در سطح جامعه دیده می شود.
وی افزود: در دهه قبل عُرف جامعه و خانواده ها به شکلی نبود که شرایط چنین رخدادی را فراهم کنند، ولی در طی سال های گذشته و با وجود این که این پدیده هنوز هم مورد پسند بیشتر خانواده های ایرانی نیست، اما به میزان بیشتری اتفاق می افتد. همچنان در کشور ما ایران، این مسئله، انتخابی چالش بر انگیز است و خانواده ها، پذیرای این موضوع نیستند.
این روانشناس خاطرنشان کرد: با توجه به فرهنگ خانواده مداری که در کشورمان وجود دارد، رواج پدیده تنها زیستی می تواند تا حدی مشکل زا باشد. این مشکلات می تواند به این موضوع مرتبط باشد که مسئولیت پذیری در راستای ازدواج و همسر گزینی در جوانان رو به کاهش و چنین پدیده ای در حال افزایش است.
او تاکید کرد: به دلیل پایین آمدن حس مسئولیت پذیری است که جوانان ترجیح می دهند تنها زندگی کنند تا اینکه تصمیمی در جهت تأهل داشته باشند. از طرفی دیگر جوانان می خواهند از خانواده جدا شوند تا بتوانند استقلال داشته باشند، البته استقلالی که مسئولیت زیادی را هم به دنبال نداشته باشد، به همین جهت در بسیاری از تک زیستی ها شاهدیم که وابستگی هایی از نظر مالی به خانواده پدری همچنان حفظ شده است.
خسروتاش به شفقنا گفت: تنهازیستی را در تهران و کلان شهرها بیشتر مشاهده می کنیم و شاید در مناطق شمالی شهر میزان این پدیده بیشتر باشد. در فرهنگ های روستایی، شهرها و جوامع کوچک تر میزانش پایین تر است ولی به هرحال این پدیده، در کل کشور به میزانی در حال گسترش است.
وی به تاثیرات منفی تنهازیستی اشاره و عنوان کرد: زندگی مجردی باعث می شود که خواهران و برادران یک خانواده از یکدیگر جدا شوند. وقتی یکی از فرزندان تصمیم می گیرد که جدا از خانواده زندگی کند ارتباط و تعاملی که در فضای خانه بین خواهران و برادران قبل از دوران ازدواج وجود دارد کاهش پیدا می کند. همچنین جامعه منزوی تری خواهیم داشت. نشاط در جامعه کاهش پیدا می کند و ارتباطات و تعاملاتی که از نظر عاطفی می تواند در داخل خانواده رخ دهد و انسان ها را سیراب کند، تحت تاثیر قرار می گیرد و کاهش پیدا می کند.
این روانشناس درباره دلایل گرایش جوانان به تک زیستی نیز توضیح داد: یکی از دلایل می تواند نداشتن فضای کافی در خانه باشد. مثلا اینکه یک پسر یا دختر جوان فضای کافی جهت انجام کارهای مورد علاقه اش نداشته باشد و یا امکان رفت و آمد منطقی با دوستانش در خانه فراهم نباشد. در واقع خانه های کوچک می تواند عاملی برای افزایش این تمایل باشد چون استقلال را آنطور که باید تأمین نمی کنند، البته این مسئله تنها دلیل ممکن نخواهد بود.
وی ادامه داد: گاهی زیاده طلبی جوان و یا دلایل غیرمنطقی و ناهنجار نیز از جمله علل تمایل به تک زیستی در جوانان است. در بعضی موارد نیز تک زیستی را در تعدادی از دخترانی مشاهده می کنیم که به دلیل دور بودن از فضای خانواده و از روی اجبار، آن را انتخاب کرده اند. مثلا دختری در شهر دیگری در حال تحصیل است یا شرایط کاری خاص آن دختر سبب شده تا این دوری اتفاق بیفتد. بنابراین در بعضی موارد اجبار هم می تواند از جمله علل موجود باشد.
این روانشناس معتقد است: پدیده تنهازیستی اگر در میان دختران جوان وجود داشته باشد میزانش در شهرهای بزرگ بیشتر است. با این حال، این پدیده در میان دختران، کمتر از پسران مشاهده می شود. دخترانی را می بینیم که تا سنین بالا با پدر و مادرشان زندگی می کنند. این پدیده، در ارتباط با دختران، بیشتر زمانی مشاهده می شود که به بالای ۴۰ تا ۴۵ سال رسیده باشند و یا پدر و مادرشان در قید حیات نباشند ولی میزانش در دخترانی که زیر سن ۴۰ سال هستند و از طرفی در شهرهای کوچک تر زندگی می کنند کمتر است. در کل می توان گفت که آمار بالای این پدیده را در میان پسران بیشتر می توانیم ببینیم.
خسروتاش در پایان به عوامل پیشگیری کننده و کاهش دهنده پدیده تنهازیستی اشاره کرد و گفت: روابط عمیق تری که با جوان و نوجوان برقرار می شود، نیازهای عاطفی ای که در داخل فضای خانواده پوشش داده می شود و ایجاد یک فضای استقلال منطقی ولی در ساختار خانواده، می تواند کمک کننده و پیشگیری کننده باشد. پدر و مادر باید فضایی را ایجاد کنند تا نوجوان و جوان احساس کند که استقلال شخصی خودش را دارد، ارتباط در حد متعادلی با دوستانش و فضایی برای برآورده سازی علایق شخصی اش وجود داشته باشد. یعنی در عین اینکه حمایت عاطفی لازم را دریافت می کند فضای استقلال مناسبی را هم دارا باشد. این موارد می تواند تا حدی برای کاهش این پدیده کمک کننده باشند.
