
به گزارش ایکنا؛ در این شماره از دو فصلنامه علمی ـ پژوهشی «مطالعات ترجمه قرآن و حدیث»، مقالاتی با عناوین «نقد و ارزیابی کیفیت ترجمه قرآن آیت الله یزدی بر اساس نظریه گارسس(1994م) (مطالعه موردی: سوره بقره)» نوشته محمدحسن امرائی؛ «گرایشهای ریخت شکنانه در ترجمه داریوش شاهین (1361) از نامه سی و یکم نهج البلاغه با تکیه بر نظریه آنتوان برمن (2010)» تالیف محمد رحیمیخویگانی؛ «بررسی معنای عبارت «من دون الله» و نقد ترجمههای فارسی معاصر قرآن کریم» تالیف رضا رهنما و محمد پارچهباف دولتی؛ «تحلیل و نقد شیوه برگردان ساختار شرطهای قرآن به زبان انگلیسی (بررسی موردی ترجمه های آربری، رادول، پیکثال، یوسف علی و صحیح) به قلم محمدامین قاسمینیا، نصرت نیلساز، علی حاجیخانی و مهدی شفیعیان؛ «نقش علوم تجربی در ترجمه قرآن کریم در حوزه آیات آفرینش انسان» تالیف قاسم فائز و مریم گوهری؛ «بازنمائی تصور انسان وار و ناانسان وار از خدا در ترجمه های انگلیسی و فارسی قرآن مجید: موردپژوهی «ید» و «ساق»» نوشته میرسعید موسوی رضوی و اشکان راد منتشر شده است.
نقد و ارزیابی کیفیت ترجمه قرآن آیت الله یزدی بر اساس نظریه گارسس (1994م) (مطالعه موردی: سوره بقره)
در چکیده مقاله «نقد و ارزیابی کیفیت ترجمه قرآن آیت الله یزدی بر اساس نظریه گارسس (1994م) (مطالعه موردی: سوره بقره)» آمده است «نظریه ارزیابی کیفیت ترجمه خانم کارمن والرو گارسس (1994م) از مهمترین نظریات حوزه زبانشناسی است که به منظور تشخیص سطح کیفی ترجمهها، سازمان یافته و به تحلیل کیفی متون ترجمه شده ادبی میپردازد. این نظریه، به سبب مولفههایی که در تعیین میزان قابلیت و کیفیت متون ترجمه و میزان مطابقت آنها با متن مبدا دارد، میتواند چارچوبی کارآمد برای نقد کیفیت ترجمههای قرآن کریم نیز باشد. گارسس، برای ارزیابی ترجمه، چهار سطح پیشنهاد میکند که عبارتند از: سطح معنایی ـ لغوی، سطح نحویـ صرفی، سطح گفتمانی ـ کاربردی و سطح سبکی ـ مقصودشناختی. پژوهش حاضر، با تکیه بر اهمیت غیر قابل انکار این مدل ترکیبی در ارزشیابی کیفی ترجمهها، در نظر دارد به ارزیابی تخصصی کیفیت ترجمه منتخب سوره بقره به قلم آیتالله محمد یزدی از قرآن کریم بپردازد. برای این منظور ابتدا و به طور مختصر، نظریه گارسس معرفی و سپس موارد قابل کاربست این نظریه بر مثالهای مستخرج از ترجمه سوره مذکور، ذکر میشود. مهمترین یافتههای این پژوهش که با روشی توصیفی - تحلیلی و آماری نگاشته شده، بیانگر آن است که اولا: ترجمه یزدی از منظر شاخصهای نظریه گارسس، قابل نقد و ارزیابی کیفی است. ثانیا: این ترجمه، هم توضیحی تفسیری است و دادههای بسیاری برای زیرگروه تعریف و توضیح و بسط خلاقه دارد و هم، موارد بیشماری از دادههای قابل تطبیق با نظریه گارسس و زیرگروههای متعدد آن، از قبیل: همانندی قبض و بسط نحوی، دستورگردانی و همچنین انتقال ابهام را در خود جای داده است».
بررسی معنای عبارت «من دون الله» و نقد ترجمه های فارسی معاصر قرآن کریم
نویسنده مقاله «بررسی معنای عبارت «من دون الله» و نقد ترجمههای فارسی معاصر قرآن کریم» در طلیعه نوشتار خود آورده است «ترکیب «من دون الله»، با این ساختار، یا با جایگزینی ضمیر به جای لفظ الله، یکی از پرکاربردترین عبارات قرآنی بوده و 113 بار در کلام خدای متعال به کار رفته است. دقت در معنا و ترجمه این عبارت از آن جهت دارای اهمیت است که خطا در فهم معنای آن، تاثیر بسزایی در عقیده توحید به همراه دارد. این پژوهش در صدد بوده است که با روشی توصیفی - تحلیلی، 10 ترجمه از هفت آیه از قرآن کریم را در معرض داوری قرار دهد و در آن نشان داده شده است که قریب به اتفاق مترجمان، در ترجمه این عبارت از واژههایی استفاده نمودهاند که تنها معنای غیریت را میرسانند و «من دون الله» را به معنای «الا الله» و «غیرالله» ترجمه کردهاند؛ در حالی که مراجعه به کتب لغت و دقت در ظرایف معنایی حرف «من» و نیز توجه به تفاوت میان «من دون» و «من لدن»، نشان میدهد که ترجمه صحیح برای این ترکیب میبایست علاوه بر معنای «غیریت»، انفصال از خداوند را نیز نشان دهد.
نقش علوم تجربی در ترجمه قرآن کریم در حوزه آیات آفرینش انسان
در چکیده مقاله «نقش علوم تجربی در ترجمه قرآن کریم در حوزه آیات آفرینش انسان» میخوانیم «هدف از نزول قرآن کریم، هدایت، تعالی و تکامل انسان است و از آن جا که قرآن، خود را کتاب هدایت نامیده، تمام آیاتی که به طور مستقیم یا ضمنی به مباحث علمی پرداختهاند، در راستای رسیدن به همین هدف است؛ از این رو لازم است در ترجمه آیات، این نکات علمی در حد امکان به مخاطبان منتقل شود. از سوی دیگر تعارض علم و دین بیشتر در پی مخالفت ظهور ابتدایی با عقل تجربی رخ میدهد؛ بنابراین، ترجمه دقیق آیات علمی افزون بر نقشی که در فهم قرآن دارد، سبب برداشته شدن گامی موثر در رفع شبهه تعارض دین و علم و نیز کشف رازگوییهای علمی قرآن میشود. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی درصدد ارائه روشی برای ترجمه صحیح آیات علمی قرآن در حوزه آفرینش انسان و بررسی پنج ترجمه منتخب برآمده است. از مهمترین نتایج این تحقیق میتوان به تبیین خطاهای ترجمه این دسته از آیات، نظیر لغزش در ذکر معادل و تعیین مصداق اشاره نمود و نیز از جمله دلایل لغزش و اختلاف در ترجمهها، میتوان عدم باور به وجود مطالب علمی در قرآن، عدم مراجعه به تفسیر آیات علمی و عدم مراجعه به منابع علوم تجربی و یافته های قطعی علمی را برشمرد».
انتهای پیام
