وقتی صحبت از لیوانهای استایروفوم میشود، آیا از خطرات آن آگاهی دارید؟ بگذارید از همین ابتدا این موضوع را روشن کنیم که لیوانهای قهوهی سفید رنگ و ظروف یک بار مصرف تاشویی که به خوبی میشناسیم واقعا استایروفومی نیستند. این مادهی تشکیل دهندهی چیزهایی که از آنها صحبت کردم نیست، همانطور که در ادامه خواهید دید، اما مهم است مشخص کنیم دربارهی چه چیزهایی صحبت میکنیم.

استایروفوم اصل (واقعی) که در ۱۹۴۱ ابداع شد توسط Dow Chemical ساخته شد و به طور اخص در عایقبندی ساختمان، شناورهای اسکله، و در بعضی از قالبهای تزئین گل و گیاه استفاده میشود … و استثنائات بسیار معدودی وجود دارد که رنگ آن آبی روشن است.
اقلام پلاستیکی سفید رنگ که ما به غلط به آنها استایروفوم میگوییم بسیار شبیه به این ماده اما در عین حال با آن متفاوت هستند. تفاوت آنها به قرار زیر است:
– محصولی با نام تجاری استایروفوم با استفاده از فوم پلیاستایرن فشرده تولید میشود.
– لیوانهای قهوهی یک بار مصرف سفید، ظروف سردکننده، ظروف غذای یکبار مصرف، و خردهپلاستیکهای بستهبندی (packing peanuts) به فوم پلی استایرن انبساطی (نه فشرده) بر میگردد که گاهی به آن EPS میگویند.
حالا که این موضوع را روشن کردیم، دلیل خطرناک بودن محصولات پلی استایرن یکبار مصرفی را که میتوانیم همهجا ببینیم برای سلامتی انسان و محیط زیست درک میکنیم.
مطلب مرتبط: ۴۰ حقیقت مهم و جالب در مورد بازیافت
پلی استایرن چیست؟
پلی استایرن یک پلاستیک سبک با پایهی نفتی است که از استایرن ساخته میشود – مادهی شیمیایی (مرکب از مواد) مصنوعی که از سوی سازمان حفاظت محیط زیست (EPA) و سازمان بینالمللی تحقیقات سرطان به عنوان یکی از مواد سرطانزا برای انسان دستهبندی میشود؛ و بنزن، مادهی سرطان زای معروف برای انسانها طبق نظر EPA. این ماده تقریبا ۹۵ درصد هوا است و عموما برای ساخت ظروف یکبار مصرف نوشیدنی، خنککنندهها، سینیهای گوشت و ماهی در سوپرمارکتها، مواد بستهبندی، و ظروف غذای یکبار مصرف استفاده میشود. ممکن است ببینید روی محصولات ساخته شده از پلی استایرن یک عدد ۶ نوشته شده که دور آن یک علامت بازیافت و حروف «PS» حک شده است.
۶ مهمترین مضرات استایروفوم
خبر خوب آنکه تعداد شهرهای سرتاسر جهان که پلی استایرن را حذف یا ممنوع میکنند در حال افزایش است. تا کنون بیش از ۱۰۰ شعر نوعی از محدودیت را برای تولیدات فومی قائل شده اند. آخرین شهر این فهرست سانفرانسیسکو است که قانون ممنوعیت محصولات بستهبندی، یخدانها، فنجانهای قهوه، سینیهای گوشت و ماهی، شناورهای حفاری در آن از ۱ ژانویهی ۲۰۱۷ عملی شده است. این شهر اخیرا از سال ۲۰۰۷ استفاده از ظروف غذای یکبار مصرف را ممنوع کرده است.
چرا این همه معزل دربارهی این محصولات سبک وجود دارد؟ اگر شهر شما هنوز استایروفوم را ممنوع نکرده است، ممکن است بعد از خواندن این مقاله و فهرست دلتان بخواهد این پروسه را مسئولان هرچه سریعتر آغاز کنند.
مطلب مرتبط: چرا ترکیب شیمیایی پلاستیک ها خطرناک است؟
۱. استایروفوم مواد سمی را وارد خوراکیها میکند
آیا دوست دارید داخل قهوه، سوپ، یا آب جوتان مواد سمی وجود داشته باشد؟ طبق نظر دکتر اولگا نایدنکو، دانشمند ارشد گروه کاری محیط زیست «مقادیر کمی استایرن و همچنین افزودنیهای شیمیایی مختلف به داخل خوراکیهایی که مصرف میکنیم راه پیدا میکنند». هر چند ممکن است این دوز اندک باشد، اما به اثر زیادی که به جا میگذارد فکر کنید! چند فنجان قهوه درون لیوانهای پلی استایرن داخل مایکرویو قرار داده و مصرف کردهاید؟
خوراکیها و نوشیدنیها در ظروف پلی استایرنی که بیشتر احتمال دارد مواد سمی را آزاد کنند عبارتند از آنهایی که داغ (مانند قهوه، چای، سوپ، سرد، و ماندههای دوباره گرم شده)، چرب (مثلا سیب زمینی سرخ کرده، برگرها، پیتزاها، سس سالاد)، و / یا حاوی اسید (مثلا گوجه فرنگی، مرکبات) یا الکل (مثلا نوشیدنی های الکلی) هستند. تصاویر بالا همه گویای این موضوع هستند. من خودم به شخصه یکی دو هفته پیش وقتی مادرم از من خواست یک فنجان چای به او بدهم از این مواد استفاده کردم. شما میتوانید از روی عکس ببینید این لیوان چگنه در مایع داغ شروع به تجزیه شدن کرد. من آن را به آدمهای داخل اتاق نشان دادم و آنها نمیتوانستند باور کنند.
استایرن، علاوه بر اینکه یک سرطانزای احتمالی است، نوروتوکسین نیز هست و در بافتهای چربی تجمع میکند. اثرات بد آن بر روی سلامتی مربوط به قرار گرفتن در معرض استایرن شامل خستگی، کاهش توانایی تمرکز، افزایش عملکرد غیرطبیعی ریوی، اختلال عملکرد هورمونی (من جمله تیروئید)، سر درد، و حساسیت چشمها و بینی میشود.
۲. کارگران را در معرض خطر قرار میدهد
دهها هزار کارگر در کارخانههای لاستیک سازی، پلاستیک سازی و رزین سازی در معرض خطر قرار دارند. قرار گرفتن شدید در معرض این مواد با علائم سیستم عصبی مرکزی در ارتباط است مانند سردرد، خستگی مفرط، ضعف، نقص شنوایی، و افسردگی و همچنین اثراتی بر عملکرد کلیه. در مطالعهی جدیدی (۲۰۱۶) گزارش شده است تعداد زیادی از مرگ و میرهای مربوط به سرطان ریه، سرطان تخمدان، و بیماری ریوی انسدادی مزمن در بین چنین کارگرانی شایع است.
۳. (تقریبا) تا ابد طول میکشد
حدودا ۵۰۰ سال طول میکشد تا پلی استایرن در محیط زیست تجزیه شود. از آنجایی که حجم بسیار زیادی از پلی استایرنها بازیافت نمیشوند، محلهای دفن زبالهی ما مقدار قابل توجهی پلی استایرن در خود دارند: که به لحاظ حجمی ۲۵ تا ۳۰ درصد مواد پلاستیکی این مکانها من جمله استایروفوم است.
۴. به آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی دامن میزند
اگر پلی استایرن سوزانده یا خاکستر شود، مونوکسید کربن سمی را در هوا آزاد میکند. اگر زباله بسوزانید یا آتش روشن کنید، پلی استایرن هرگز نمیسوزد.
فرایند تولید فوم پلی استایرن نیز هیدروکربنهای مضر تولید میکند، که در نور خورشید با اکسید نیتروژن ترکیب میشود و آلایندهی هوای خطرناکی را در سطح زمین به نام ازون تروپوسفری تشکیل میدهد که با اثراتی بر سلامتی مانند خس خس کردن، تنگی نفس، حالت تهوع، آسم و برونشیت در ارتباط است.
۵. استایروفوم از منبعی غیر پایدار به دست میآید
پلی استایرن از نفت درست میشود، که محصولی ناپایدار است. این محصول استایروفوم-مانند از ابتدا تا انتها برای محیط زیست یک خطر محسوب میشود.
۶. استایروفوم به حیات وحش آسیب میزند
پلی استایرن اغلب راه خود را به محیط زیست به ویژه مجاری آب پیدا میکند. وقتی تجزیه میشود، قطعات آن اغلب هم توسط موجودات خشکی و هم دریا مصرف میشوند که باعث انسداد سیستم گوارشی، خفگی و مرگ آنها میشود.
چه میتوان کرد؟
۱. بازیافت / احیا!
پلی استرن را در بعضی از نواحی میشود بازیافت کرد. وقتی یک یا دو محل را پیدا کردید، ممکن است برای اطمینان بخواهید بدانید دقیقا چه چیزهایی را قبول میکنند. بعضی از دستگاهها برای احیاء مواد به مواد ساختمانی بلوکهای پلی استایرنی بسته بندی را قبول میکنند.
اگر برای شرکتی کار میکنید که با مقدار قابل توجهی پلی استایرن سر و کار دارد، ممکن است به دنبال تشکیلاتی باشید که حجم زیادی از مواد را قبول میکند. در تمام موارد، هر برچسب، نوارچسب، و اقلام دیگری را که ممکن است فرایند بازیافت را دچار آلودگی کند از روی پلی استایرن بر دارید.
۲. استفاده مجدد
اگر بستههایی دریافت کردید که حاوی خردهریزههای مخصوص بستهبندی پلی استایرنی است میتوانید آن را برای بسته بندیهای خودتان استفاده کنید یا به فروشگاه محل هدیه دهید. بلوکها و قطعات پلی استایرن را همچنین با مقاصد شخصی و کسب و کاری میتوان مجددا استفاده کرد.
۳. آن را از روی زمین بردارید
اگر بیرون در حال قدم زدن هستید و لیوانهای پلی استایرن یا چیزهای دیگری از این جنس را در مسیرتان میبینید، آن را بردارید و از بین ببرید (مگر به شکلی باشد که بتوانید بازیافتش کنید). دست کم شما احتمال مصرف شدن آن توسط حیات وحش را کاهش دادهاید و یا جلوی افتادن آن در راهآبها یا انسداد خطوط فاضلاب را گرفتهاید.
۴. به پلی استایرن نه بگویید
سعی کنید هیچ نوع محصول پلی استایرنی (مثلا لیوان، بشقاب، ظروف یکبار مصرف) یا اقلامی که در این پلاستیکها بسته بندی میشوند خریداری نکنید. وقتی غذا میخورم، برای جمع کردن ماندههای غذا درخواست جایگزینی برای ظرفهای پلی استایرنی میکنم و وقتی میخواهم غذا برای بیرون بردن سفارش بدهم ظرف غذای شیشهای خودم را هر زمان که ممکن باشد به همراه میبرم. همچنین میتوانید ظروف استیل ضد زنگ یا لیوان قهوهی سرامیکی خود را وقتی به کافیشاپ یا هرجای دیگری که در پلیاستایرن قهوه سرو میکنند میروید با خود به همراه ببرید.
۵. پیشتاز باشید
اگر در یک تشکیلات کار میکنید یا داوطلب هستید جایی که در آن لیوانهای پلی استایرن در اتاقهای استراحت استفاده میشود، ایدهی تغییر این ظروف به لیوانهای سرامیکی را به آنها ارائه کنید. به مسئولان یادآوری کنید ایدهی استفاده از ظروف سرامیکی در پول و هزینهی آنها صرفجویی میکند! هر کسی یکی دو لیوان در خانه دارد که میتواند آن را با خودش به محل کار بیاورد. بله، لیوانهای سرامیکی به شستشو نیاز دارند اما همهی ما برای انجام این کار به اندازهی کافی بزرگ شدهایم نه؟
۶. خوراکیها را به شکلی سالم و بیخطر گرم کنید
هرگز خوراکی یا نوشیدنی را در ظروف پلی استایرنی مجددا گرم نکنید. از ظروف سرامیک، سنگی یا شیشهای استفاده کنید.
ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – کامروا ابراهیمی
منبع: naturallysavvy