بر اساس گزارشهای سازمان ملل و آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا، «ایران در جمع ۲۰ کشور نخست مهاجرفرست دنیا قرار ندارد».
این آمار جدیدی است که آمارهای قبلی مبنی بر مهاجرت فرست بودن ایران را انکار میکند، ناگفته نماند چند سالی بود که رسانههای خارجی از سکوت مسؤولان کشورمان استفاده کرده و «ایران» را نخستین کشور مهاجر فرست دنیا اعلام میکردند، این آمار برای مردم کشورمان نگرانکننده بود چرا که آمار صحیح مهاجرت اعلام نمیشد و فقط همان اخبار کذب رسانههای خارجی به گوش مردم میرسید.
حالا اما خبرهای خوشی میشنویم، حتی از آمار معکوس مهاجرت استعدادهای کشورمان؛ آمار میگوید جریان مهاجرت نخبگان ایرانی کاهش یافته و حتی معکوس شده است.
نگاهی به آخرین آمارها و گزارشهای جهانی از وضعیت مهاجرت دانشجویان ایران نشان میدهد، ادعاها و آمارهای قبلی از مهاجرت صحیح نبوده و ایران نخستین کشور مهاجر فرست نیست
* کدام کشورها بیشترین مهاجرت دانشجو را دارند؟
بنا بر آمار یونسکو (ژانویه 2019)، کشور چین با 870 هزار و هند با 300 هزار مهاجر به عنوان اعزام کنندههای اصلی دانشجو در دنیا تلقی می شوند که جمعیت دانشجوی خارج از کشور آنها در بازه 2016-2011 به ترتیب 32 و 46 درصد افزایش داشته است.
کشور آلمان هم یکی از کشورهای اصلی اعزام کننده دانشجو در دنیا است که حدود 120 هزار دانشجوی آلمانی در خارج از این کشور تحصیل میکنند.
کشورهای کره جنوبی، نیجریه، فرانسه، قراقستان و عربستان و اکراین در رتبههای بعدی قرار دارند.
افزایش سهم دانشجویان بین المللی در برخی از کشورها مانند بنگلادش، قزاقستان و اکراین حتی به بیش از 100 درصد هم رسیده است.
آمار سال 2016 در جدول زیر مشخص است:
* آمار جهانی درباره ایران چه میگوید؟
در این میان کشور ما ایران در سال 2011، حائز رتبه 12 در میان کشورهای اعزام کننده دانشجو در دنیا بوده است که جایگاهش در سال 2016 به رتبه 18 رسیده و نرخ رشد تعداد دانشجویان ایرانی خارج از کشور در حال حاضر 4 درصد است که در مقایسه با کشورهای همسایه از جمله عربستان با 74 درصد و پاکستان با 33 درصد بسیار پایینتر است.
بر اساس آمار سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در سال ۲۰۱۸، حدود ۲۵۸ میلیون نفر از مردم جهان خارج از محل تولد خود زندگی میکنند که ۵۰ درصد این آمار، مهاجرت از کشورهای در حال توسعه به کشورهای توسعه یافته است که در این میان کشور آمریکا به عنوان نخستین کشور مهاجر پذیر به شمار میرود، اما گزارش جدید پایگاه WES حکایت از کاهش مهاجرت و حضور دانشجویان ایران در دانشگاههای آمریکا دارد.
براساس آمار سال 2018، تعداد دانشجویان مهاجر از ایران 12 هزار و 700 نفر بوده که این آمار دانشجویان ایران را در رتبه 12 قرار داده است.
آمار سال 95 تا 97 از داوطلبان برتر کنکور رشته ریاضیفیزیک نشان میدهد، 37 درصد از آنها مهاجرت دارند که این آمار حدود 30 درصد نسبت به سالهای گذشته کاهش داشته است، در رشته علوم تجربی نیز این آمار به کمتر از 7 درصد رسیده، در رشتههای علومانسانی نیز، کمتر از 8 درصد مهاجرت دیده میشود که آمار نشان میدهد این میزان هم در حال کاهش است و حتی مهاجرت معکوس را هم شاهد هستیم.
* روند معکوس مهاجرت استعدادها
به گفته مسؤولان معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، بیش از 4700 نفر از متخصصان و فارغالتحصیلان ایرانی خارج از کشور در مدلهای مختلف همکاری خود را با کشور آغاز کردهاند.
