خبرگزاری شبستان، سرویس فرهنگی- مریم داوری: «علی بن موسی الرضا (ع)» ، هشتمین امام شیعیان ملقب به رضا و ابوالحسن است که در شهر مدینه به دنیا آمدند و در شهر توس به شهادت رسیدند و در یکی از روستاهای خراسان که بعدها به مشهد تغییر نام یافت، به خاک سپرده شدند. امام رضا(ع) به عفو و بخشش ، اخلاص، کم حرفی، خوش قولی و فروتنی شهره بودند . کتابهای زیادی در مورد امام رضا(ع) نوشته شده است. فیلم هایی نیز با موضوع امام رضا (ع) ساخته شده و سریالی نیز با عنوان ولایت عشق به کارگردانی مهدی فخیم زاده در مورد زندگی این امام بزرگوار ساخته شد. به مناسبت سالروز شهادت امام رضا (ع) گفتگویی با «حجت الاسلام صادق طالبی مازندرانی»، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ترتیب دادیم که بدین شرح است:
چه جنبه هایی از زندگی امام رضا (ع) در قالب کتاب و فیلم مغفول مانده است؟
بحث ولایتعهدی امام رضا (ع) را واضح و روشن نکردیم. امام رضا (ع) اعجازهایی داشتند که معرف امام شناسی هست. در سیره امامان ملاحظه می کنیم که آنها حرکاتی را انجام می دادند که خواست خودشان بود.اهداف امامان معصوم (ع) یکی بود و حرکت بعضی از آنان شباهت بیشتر به هم داشت. به عنوان مثال حرکت امام حسین(ع) و امام رضا (ع) شباهت زیادی به هم دارد. امام حسین (ع) برای هدفی که داشتند، محل سکونت خود را ترک کردند تا اینکه سرانجام به کربلا رسیدند و در آنجا شهید شدند. امام رضا(ع) نیز مجبور به ترک محل سکونت خود شدند و به طوس رفتند. امام هشتم شیعیان(ع) حرکات زیادی دارند که اعجاز است؛ به عنوان مثال قدمگاه های زیادی از امام رضا (ع) می بینیم که یا چشمه است و یا اینکه قدم امام(ع) بر سنگ حک شده است.
اعجاز امام رضا ( ع) چقدر در قالبهای هنری معرفی شده است؟
امام رضا (ع) اعجازی دارند که کمتر به آن پرداخته شده است. در قالب اعجاز امام رضا (ع) باید ولایتعهدی را روشن کنیم و به سوالاتی پاسخ دهیم، اینکه چرا در قدمگاه های ایشان چشمه هایی است که تا امروز خشک نشده است. اعجاز ایشان در قالب فیلم و داستان باید بیان شود، به عنوان مثال امام رضا(ع) به مردی دستور دادند که به داخل تنور روشن برود و آن مرد نسوخت. فرق امام با بقیه مردم باید روشن شود.
چرا از پرداختن به اعجاز امام رضا (ع) غافل شدیم؟
امام رضا (ع) فرمودند« کسی که به زیارت ما بیاید در سه جا به دیدارش می رویم». این سخن نشان از آن دارد که ولایت ایشان را باید از ته دل قبول داشته باشیم. داستان پردازان و فیلم سازان باید بر روی اعجاز و ولایتعهدی امام رضا (ع) مانور دهند و حقایق را بیرون آورند. خداوند از لسان معصوم فرموده که خاک مشهد را تربت بهشت معرفی می کند. ما اعجاز امام رضا (ع) در قالب اعجاز نمی بینیم و آنها را معمولی می بینیم زیرا عمقی نگاه نمی کنیم. ما سطحی نگر هستیم، همین باعث می شود که به عمق شخصیت امام رضا(ع) پی نبریم.
یعنی مشکل اصلی و ضعف ما در عدم شناخت عمیق شخصیت امام رضا (ع) است؟
بله همین طور است. امروزه از کشورهای زیاد با ادیان مختلف به مشهد می آیند و حتی برای شفا به امام رضا (ع) متوسل می شوند. لابد راز و سری در وجود امام رضا(ع) هست که از کشورهایی همچون آلمان، فرانسه و آمریکا به مشهد می آیند و حاجت می گیرند. آنها با وجود اینکه مسلمان نیستند به دلیل اینکه امام رضا(ع) را عمیقا درک کردند، ارادت خاصی به ایشان دارند اما ما مسلمانان امام رضا(ع) را نشناختیم.
به عنوان نویسنده و مترجم، وضعیت کتابهایی که در مورد امام رضا (ع) نوشته شده است را چگونه ارزیابی می کنید؟
جرداق مسیحی وقتی می خواست کتاب انتقام خون امام حسین (ع) و امام علی (ع) را بنویسد روی هر موضوع 10 سال فکر کرد و کتابی با 200 صفحه نوشت. او ابتدا تحقیق و پژوهش کرد، فهمید و درک کرد و سپس نوشت اما نویسندگان ما بیشتر گردآورنده هستند، درک کننده و عمق نگر نیستند؛ چون عمق نگر نیستند مطالب شان هم ناقص است و نمی توانند تحلیل خوبی داشته باشند، در نتیجه حقایق بیان نمی شود و آثار آنها اثرگذاری ندارد. شیخ صدوق برای اینکه کتابی بنویسد چندین کشور را زیر پا گذاشت اما ما چهار کتابی که در دور و ور و در دسترسمان است را می آوریم و داستان و فیلمنامه می نویسیم. به چرایی رفتار و اعجاز امام رضا(ع) نپرداختیم، اینکه چرا امام رضا(ع) با اینکه می دانستند در مجلس مامون به او زهر خورانده می شود به آن مجلس رفتند. ما به جنبه های سیره نگاه کردیم نه اسرار درون. همین امر هم باعث شده که شناخت عمیق و خوب و کاملی از امامان خود نداشته باشیم.
پایان پیام/31
