مدتهاست که رژیم اسد با حمایت روسیه و ایران به حملات خود در ادلب ادامه میدهد. تنها طی دو ماه اخیر بیش از 200 هزار نفر آواره شده هزاران نفر نیز جان خود را از دست داده و مجروح شدند. رژیم و متفقین آن نه تنها اهداف نظامی بلکه با هدف قرار دادن مستقیم غیرنطامیان منطقه را خالی از حضور انسان کرده و سپس اقدام به تصرف آن میکنند. در منطقه ادلب که آخرین قلعه مخالفین سوری محسوب میشود، نزدیک به چهار میلیون انسان زندگی میکنند که اکثرا آوارگانی هستند که در شرایط بسیار دشوار برای زنده ماندن تلاش میکنند. ترکیه نیز با تمام نیرو سعی در رفع بحران انسانی در این منطقه دارد.
***
به رغم امضای توافق سوچی در سپتامبر 2018، رژیم در فواصل معین به حملات خود در ادلب ادامه داده و در پی آن با آغاز حملات هوایی روسیه، ادلب مجددا کانون درگیری ها شد. رژیم در پی آغاز حملات در آوریل 2019، به سوی حماء پیشروی کرد. این روند به محاصره پایگاه نظامی نیروهای مسلح ترکیه در منطقه مورک و از دست داده شدن منطقه خان شیخون که تحت کنترل مخالفین قرار داشت، انجامید.
در پی این روند، در نتیجه تداوم حملات رژیم در فواصل معین و همینطور حملات روسیه، صدها غیرنظامی آواره شدند. تعداد کسانی که در پی حملات به حومه ادلب، آواره شدند، در حدود 1.6 میلیون نفر تخمین زده میشود. علاوه بر این خسارات به میان آمده در منطقه بالغ بر 322 میلیون دلار برآورد میشود. در نتیجه حملات اخیر نیز پایگاه دیده بانی نیروهای مسلح ترکیه در منطقه سورمان محاصره شده است.
در نتیجه حملاتی که از دسامبر 2019 تاکنون ادامه دارد نیز در حدود 400 هزار غیرنظامی به مرز ترکیه مهاجرت کردند. هدف از پیشروی و حملات اخیر رژیم در جنوب شرقی ادلب و شرق حلب، به دست گرفتن کنترل اتوبان M5 بود که به دنبال آن شهر معرة النعمان را به تصرف خود در آورد. اینطور به نظر میرسد که هدف از طرح های کوتاه مدت روسیه و رژیم، فراهم کردن زمینه ای برای بمباران زمینی مرکز شهر ادلب از طریق کنترل اتوبان های M4 و M5 است.
با در نظر گرفتن همه اینها، انگیزه دیگری که روسیه، ایران و رژیم از حملات خود در ادلب دارند، میتوان به هدف دستیابی به یک دموگرافی قابل مدیریت در سوریه از طریق از بین بردن مناطق مسکونی غیرنظامی و اجبار برای مهاجرت اشاره کرد. از اینرو این هدف یا با اجبار غیرنظامیان به مهاجرت امکان پذیر خواهد بود یا با کشتار آنان. از آنجایی که توده های بزرگ مردمی مخالف و گروه های مسلح در ادلب مستقر هستند، این شهر در کانون حملات قرار دارد. ترکیه نیز با تاسیس 12 نقطه دیده بانی در برابر رژیم و متفقین آن برای ممانعت از بحران انسانی در ادلب و یا کاهش آن به حداقل تلاش میکند. ترکیه از سویی به دنبال استفاده از نفوذ سیاسی/ دیپلماتیک خود بر روی روسیه بوده و از سویی دیگر نیز میکوشد تا با ایجاد افکار عمومی بین المللی در خصوص مسئله ادلب، از شدت بحران ایجاد شده بکاهد. ولی متاسفانه جامعه بین المللی همچنان به پشت کردن به میلیون ها غیرنظامی در ادلب ادامه میدهد.
نویسنده : جان آجون نویسنده و محقق بنیاد مطالعات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی در ترکیه
