اوایل که کرونا آمده بود و بچه‌ها دیگر مدرسه نرفتند و هر هفته تعطیلی‌شان تمدید شد، مادرها کلافه شده بودند که چه‌طور بچه‌هایشان را در خانه سرگرم کنند و چه‌طور با بی‌حوصلگی‌ها و نق‌زدن‌ها و بازیگوشی‌هایشان کنار بیایند.
کرونا برای مادرها آزمون سختتری بود، نگرانی‌ها و بشور و بساب‌هایشان چند برابر شده بود. با بودن بچه‌ها در خانه، فراغتی برایشان باقی نمانده بود. در اوقات بیکاری بچه‌ها و در جواب سیل سوالهایشان که «حالا چه کار کنیم» و «دیگه چه بازی؟» و «حوصله‌مان سر رفت» و ...هم باید سرشان پر از فکر تازه و بازی‌ها و سرگرمی‌های جدید باشد. اما مادرها هم خسته می‌شدند و یک جایی چنته‌شان خالی می‌شد.
متن زیر گفت‌وگوی خبرنگار ایکنا خوزستان با مادرانی است که فرزندانی در سنین کودکی و نوجوانی دارند و اکنون در خانه اوقاتشان را سپری می‌کنند؛ این مادران به پرسش‌هایی همچون «آیا در خانه کودک یا نوجوان دارید؟ کودک یا نوجوان شما در خانه چه سرگرمی و تفریحی برای گذران اوقات خود پیدا کرده است؟ حوصله‌شان از قرنطینه سر می‌رود؟ در این مواقع تلاش می‌کنید آنها را سرگرم کنید؟ از چه راه‌هایی برای سرگرم کردن فرزندانتان استفاده می‌کنید؟ به نظر شما بزرگترها چه کمکی می‌توانند به کودک یا نوجوان خود برای عبور از روزهای قرنطینه کنند؟» پاسخ گفتند.
مهدیه، دو پسر و یک دختر دارد. او می‌گوید: بچه‌های من مخصوصا زهرا که پنج ساله‌ست نقاشی می‌کشد، به ظرف شستن علاقه‌مند شده و گاهی ظرف می‌شورد، خیلی با لُگو، دومینو و چیزهای این مدلی بازی می‌کنند، گاهی با هم کیک یا سالاد درست می‌کنیم.
دستاورد من در این قرنطینه این بود که خیلی کارها را می‌شود به بچه‌ها واگذار کرد، اینجوری هم حوصله‌شان سر نمی‌رود، هم به مادر کمک می‌کنند و هم خیلی کار و مهارت جدید یاد می‌گیرند.
مریم هم دو کودک 2 و 4 ساله دارد. او می‌گوید: تماشای تلویزیون، بازی با اسباب بازی و درست کردن کاردستی، سرگرمی‌های بچه‌های من در روزهای قرنطینه است.
متاسفانه با وجود قرنطینه زمان تلویزیون دیدن بچه‌ها نسبت به قبل خیلی بیشتر و وابستگی‌شان شدیدتر شده. حوصله‌شان هم سر می‌رود و دلشان هم برای پارک رفتن و دوستانشان حسابی تنگ شده. قرنطینه در اخلاق پسرم هم خیلی تأثیر داشته. متاسفانه عصبی و پرخاشگر شده چون انرژی‌اش تخلیه نمی‌شود. معمولا وقتی کلافه می‌شوند، بازی می‌کنیم یا کاردستی درست می‌کنیم، گاهی هم خانه اقوام می‌رویم.
بزرگترها که کاملا در اختیار بچه‌ها هستند. جز بازی و کاردستی و تهیه خوراکی خوشمزه برای تنوع، کاری نمی‌توانند کنند، می‌توانند؟
معصومه هم دو دختر دارد؛ هشت ساله و دو سال و نیمه. او درباره دخترهایش گفت: حوصله بچه‌ها سر می‌رود. دختر بزرگم خیلی به کاردستی علاقه دارد و درست می‌کند. متأسفانه فیلم کودکانه زیاد می‌بیند و بیشتر با تلویزیون سرگرم است. تا حدودی هم عصبی‌تر شده. بعضی روزها می‌فرستمشان داخل حمام یا تراس آب بازی کنند. شیرینی و کیک هم برایشان درست می‌کنم.
گاهی با ماشین می‌بریم بیرون و دور می‌زنیم و بستنی می‌خوریم. قرار شد پارچه نمد برای دختر بزرگم بخرم تا در خانه لباس عروسکی درست کند یا هر چیزی که دوست دارد. به نظرم نقاشی و کاردستی سرگرمی خوبی است البته مادر هم باید کمکشان کند.
توپ پلاستیکی سبک هم خریدیم با شوهرم و بچه‌ها داخل خانه والیبال بازی می‌کنیم، چون توپ سبک است و اگر به چیزی بخورد هم خطر ندارد. بعضی وقت‌ها دختر بزرگم را تشویق می‌کنم در آشپزی مشارکت کند؛ دوست دارد.
اعظم هم دو فرزند کودک و نوجوان دارد. او درباره نحوه گذران اوقات بچه‌ها گفت: فرزند کوچکم با تلویزیون، کاردستی، نقاشی و بازی‌های گروهی(خانوادگی) و او که نوجوان است با فعالیت در فضای مجازی(ساختن کلیپ، استیکر، عکس نوشته و...) و بازی‌های گروهی(خانوادگی) و گاهی دیدن سریال‌های تلویزیون اوقاتشان را پر و گاهی در کارهای منزل کمک می‌کنند. پسرم با کمک چندتا از دوستانش موفق شدند کانال عکس مذهبی در ایتا درست کنند و حالا بیشتر از 500 نفر عضو دارد.
حوصله‌شان که زیاد سر می‌رود، اما با دادن مسئولیت در خانه و بازی‌های خانوادگی و کمک خواستن از آنها در کارهایی مثل آشپزی، پختن کیک و... سعی می‌کنم کمکشان کنم.
به نظرم باید مادرها برای بچه‌ها بیشتر وقت صرف کنند. آنها را با کارها و بازی‌های مفید و باب میلشان مشغول کنند و با خونسردی نق‌زدن و غرغر آنها را تحمل کنند و از کوره در نروند.
معصومه مادر دیگری است که یک پسر 19 ساله و دو دختر 14 و 6 ساله دارد. او گفت: بچه‌ها بیشتر با تبلت و گوشی سرگرم هستند. دخترم وقتش را با حضور در گروه‌های دوستانه و چت کردن و خواندن رمان‌های اینترنتی پر می‌کند، چون این رویه را مناسب نمی‌دانم و از طرفی روش «جایگزینی» را بهتر می‌دانم تا منع کردن، پیشنهاد عضو شدن در کانال تربیتی برای نوجوانان و جوانان را مطرح کردم و در کنارش کتاب برای مطالعه در اختیارش قرار دادم. البته هنوز حضور در گروه‌های دوستانه و رمان خواندن را ترجیح می‌دهد.
از مضرات استفاده زیاد از گوشی و رمان‌های فضای مجازی با آنها صحبت کردم و علت تمایلشان برای خواندن این نوع از کتاب‌ها را پرسیدم و با توضیحی که بچه‌ها دادند قرار بر این شد که رمان‌های مورد علاقه‌شان را از کتابفروشی تهیه کنیم تا نیاز به استفاده از گوشی و تبلت کمتر شود.
معتقدم هوشمندی خانواده‌ها در ایام کرونایی باید چند برابر شود چون فرزندانمان در فضای مجازیِ واقعا ناسالم رها شدند و هیچ تدبیری از طرف مسئولین اندیشیده نشده. صمیمیت فضای خانه و گفتگوهای دوستانه باید بیشتر شود، بازی‌های دسته جمعی بین اعضا خانواده فضای خانه را شاد و پرانرژی نگه می‌دارد. مطلع شدن از علاقه‌مندی‌های بچه‌ها و هدایت آنها در مسیر درست، مثل در اختیار قرار دادن کتاب‌های مورد علاقه کمک بزرگی می‌تواند باشد.
نوجوان به اقتضای سنش علاقه زیادی به صحبت با هم سن و سالان خودش دارد، به نظرم در مرحله اول شناخت از گروه دوستان لازم است و در مرحله بعد با یادآوری دغدغه‌ها و نیازهای خودمان در دوره نوجوانی و سطح خواسته‌ها، می‌توانیم صمیمیت بیشتری بین خودمان و نوجوان ایجاد کنیم و نیاز به هم صحبتی زیاد با دوستان را در وجودش به اعتدال برسانیم.
وقتی نوجوان به راحتی از دغدغه‌ها و نیازهایش بدون اینکه مورد شماتت قرار بگیرد حرف می‌زند میل به صحبت با والدین در او بیشتر می شود.
سمیه هم که 4 فرزند دارد، درباره فعالیت‌های والدین و بچه‌ها در روزهایی کرونایی گفت: یکی از کارها تمیزکردن خانه توسط بچه‌ها است. این کار را با عکس گرفتن از کارهایشان همراه می‌کنم یعنی قبل از تمیزی و بعد از تمیزی.
اسلایم‌بازی، مسابقه والیبال خانگی، مسابقه آشپزی و شیرینی‌پزی، آموزش رنگینک و کباب شامی از کارهای دیگر ما در خانه هستند. یکی دیگر از فعالیت‌ها درس نقاشی با استادی بچه‌ها است، من در نقش شاگرد هستم. واقعا جالب است و به مادرها پیشنهاد می‌کنم حتما یک ساعت نقش‌هایشان را با بچه‌ها جابجا کنند؛ لذت‌بخش است.
انتصار دو دختر 11 و 7 ساله دارد. او گفت: بچه‌ها حوصله‌شان در خانه سر می‌رود، اما همه‌جوره کمکشان می‌کنم. برایشان کاغذ رنگی آوردیم و کاردستی درست می‌کنند، خاله بازی و نقاشی می‌کنند.
حدیث دختر بزرگم خیلی در کارهای خانه کمکم می‌کند. در خانه کتاب داستان‌های زیادی دارند، با کتاب‌ها سرگرم می‌شوند و گاهی همه را پهن می‌کنند روی زمین و نمایشگاه کتاب درست می‌کنند.
جدیدا به گل و گیاه علاقه‌مند شدند، از گل‌ها مراقبت می‌کنند، قلمه‌زدن را یاد گرفتند و هر روز به آنها آب می‌دهند. این کار را خیلی دوست دارند.
ساره هم گفت: هر چه در ذهنمان بود و هر چه به ذهنمان رسید را انجام دادیم، ولی واقعا بچه‌ها نیاز به بیرون رفتن و رفت‌وآمد با بستگان و دوستان دارند.
امل سه دختر دارد او گفت: بچه‌ها خیلی از این اوضاع خسته هستند. کتاب داستان برایشان خریدم ولی بیشتر اوقاتشان را با تلویزیون پر کردند. من هم از این وضع خیلی ناراحتم برای همین می‌خواهم کلاس زبان ثبت‌نامشان کنم. ولی باز هم کار روی دوش مادر است. بچه‌ها در کارهای خانه کمک می‌کنند، تِی می‌کشند، آشپزی می‌کنند، کمد لباس‌هایشان را مرتب می‌کنند. آلا دختر بزرگم کارهای هنری دوست دارد. من هم یک‌سری وسیله مثل نمد برایش خریدم. گاهی چیزهایی می‌دوزد اما باز هم به کمک من نیاز دارد. چون نوزاد دارم زیاد نمی‌رسم. چند روزی هست پدرشان سی‌دی‌های کارتونی برایشان آورده، نشستند پای تلویزیون کوچک اتاقشان و کارتون می‌بینند.
انتهای پیام
