وقتی به تازگی وارد یک رابطه دوستی می‌شوید، شاید هرگز به آینده‌ی آن و به اینکه شاید روزی مجبور به پایان دادن به رابطه دوستی شوید، فکر نمی‌کنید. با وجود این، روزی به خودتان می‌‌آیید و ناگزیر، در نهایت، متوجه می‌شوید باید برخی از دوستان‌تان را از زندگی‌تان کنار بگذارید یا دیگر نمی‌توانید در کنارشان باشید. آدم‌ها معمولا به دلایل مختلفی از هم جدا می‌شوند، و قرار نیست هر رابطه‌ی دوستی تا پایان عمر باقی بماند.
در عین حال، بیش‌تر آدم‌ها اطلاعات چندانی درباره‌ی ”قواعد” پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی ندارند. بر خلاف روابط عاشقانه که در آنها نمونه‌های روشن و فراوانی درباره‌ی نحوه‌ی “به هم زدن” با طرف مقابل و هم‌چنین، مرز مشخصی برای وجود یا عدم وجود یک رابطه‌ی کامل و پایدار میان طرفین وجود دارد، چنین نمونه‌ها و مرزهای مشخصی برای سایر روابط دوستانه میان آدم‌ها به چشم نمی‌خورد. این مسئله می‌تواند شما را در یک برزخ عجیب و غریب نگه دارد؛ برزخی که در آن نمی‌دانید اگر بخواهید رابطه‌ی دوستی‌تان را به یک شخص به پایان برسانید، باید چه کارهایی انجام دهید.
دلایل پایان دادن به رابطه دوستی
پیش از آن‌که بخواهید برای پایان دادن به یک دوستی دست به اقداماتی بزنید، بهتر است دلایل‌تان را برای آن‌که چرا دیگر نمی‌خواهید دوستی‌تان را با یک شخص خاص ادامه دهید، به طور شفاف برای خود بیان کنید. این کار در فرایند پایان دادن به این رابطه‌ی دوستی به خوبی کمک‌تان خواهد کرد.
یکی از روش‌هایی که در تشخیص دلایل تمایل‌تان به پایان دادن به رابطه‌ی دوستی با یک شخص خاص کمک‌تان می‌کند، یادداشت کردن احساسات و هیجان‌های‌‌تان به صورت روزانه است. این کار فضای مطمئنی برای‌تان فراهم می‌کند که بتوانید خارج از محدودیت فکری‌تان و بدون نیاز به در میان گذاشتن این مسئله با دیگران، به خوبی بتوانید به این موضوع فکر کنید. از همه مهم‌تر اینکه اگر واقعا تصمیم دارید دوستی‌تان را به پایان برسانید، تا پیش از آن‌که دلایل این تصمیم برای خودتان کاملا شفاف نشده است، هرگز احساسات‌تان را با شخصی که می‌خواهید رابطه‌ی دوستی‌تان را با وی به هم بزنید، در میان نگذارید.
در این بخش، به برخی دلایل رایج برای به پایان رسیدن یک رابطه‌ی دوستی اشاره می‌کنیم:
الف. از لحاظ علائق و میزان تعهدات با یکدیگر اختلاف دارید.
ب. ارزش‌ها و باورهای‌تان از برخی جوانب با یکدیگر مختلف هستند.
پ. دوست‌تان در زندگی شخصی‌اش به فردی سمی تبدیل شده است.
ت. این شخص در حقیقت دشمنی در لباس دوست بوده است.
ث. این شخص را فقط از روی عادت یا به خاطر شرایط کاری به عنوان دوست انتخاب کرده‌اید، ولی هیچ لذتی از معاشرت با وی نمی‌برید.
ج. دوست‌تان اغلب به جای آن‌که باعث رشد و پیشرفت‌تان، برای‌تان دردسر می‌سازد.
چ. دوست‌تان فریبکار است.
ح. زندگی‌تان تغییر کرده است (مثلا، دیگر با وی همکار یا همکلاس نیستید).
بار دیگر خاطرنشان می‌کنیم، از آن‌جا که اطلاعات اندکی درباره‌ی چگونگی “به هم زدن” رابطه میان دو دوست وجود دارند و به ندرت درباره‌ی این موضوع صحبت می‌شود، بیش‌تر آدم‌ها نمی‌دانند چگونه به یک رابطه‌ی دوستی پایان دهند، و ممکن است حتی ندانند چه وقت به این فکر رسیده‌اند که باید دست به چنین اقدامی بزنند.
همیشه به خاطر داشته باشید، هیچ‌یک از دوستان‌تان هرگز نباید از شما بخواهند صداقت و درستکاری‌تان را کنار بگذارید، بر خلاف ارزش‌ها و تعهدات‌تان عمل کنید، دروغ بگویید، یا با انجام کارهای ناشایست به دیگران آسیب برسانید. با اینکه شاید به نظر برسد از دست دادن یک دوست – هرچند نزدیک – می‌تواند ناراحت‌کننده باشد، دوستی که دیگر فایده و نکته‌ی مثبتی برای زندگی‌تان به همراه ندارد، بهتر است جایی در زندگی‌تان نداشته باشد.
روش‌های ناکارآمد برای پایان دادن به رابطه دوستی
پیش از آن‌که درباره‌ی بهترین راه‌های پایان دادن به رابطه دوستی اشاره کنیم، بهتر است کمی درباره‌ی روش‌های نادرست و ناکارآمد نیز صحبت کنیم. با اینکه برخی از روش‌های زیر ممکن است در برخی شرایط کارساز و مناسب باشند، به طور کلی به عنوان استراتژی‌های کارآمد شناخته نمی‌شوند و باید از آنها اجتناب کرد.
الف. توقف تمام تماس‌ها به صورت کاملا ناگهانی
ب. انجام رفتارهای خصمانه و پرخاشگرانه
پ. درخواست از سایر دوستان برای انجام کارهای ناپسند علیه فرد مورد نظر
ت. پایان دادن به رابطه‌ی دوستی فقط با یک پیامک یا از طریق پیام‌رسان‌های اجتماعی
روش‌های سالم و مطمئن برای پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی
به طور کلی، هنگامی که می‌خواهید به یک رابطه‌ی دوستی پایان دهید، چهار گزینه‌ی مناسب پیش رو دارید؛ در برخی موارد، در صورت لزوم می‌توانید از ترکیب این استراتژی‌ها نیز استفاده کنید.
۱. پایان تدریجی رابطه
در این روش، رابطه‌ی دوستی به طور طبیعی و به آرامی با کاهش تدریجی تعاملات طرفین پایان می‌یابد. این روش مانند باز کردن دوخت لباس است – به جای آن‌که بخواهید به طور ناگهانی لباس را پاره کنید.
پایان تدریجی یک رابطه‌ی دوستی ممکن است در شرایطی گزینه‌ی مناسبی باشد که شما از رویارویی با طرف مقابل می‌ترسید؛ زیرا وی حاضر نیست به حرف‌های‌تان گوش کند یا درخواست‌تان را بپذیرد، یا اینکه فضای بین‌تان کاملا مسموم شده است.
به طور کلی، پایان تدریجی یک رابطه‌ی دوستی از آسیب دیدن احساسات طرفین جلوگیری می‌کند. در این روش، به جای آن‌که احساسات خود و طرف مقابل را در معرض آسیب قرار دهید، خود را آن‌چنان مشغول نگه می‌دارید که وقت نمی‌یابید با طرف مقابل ملاقات کنید یا به تدریج کاملا از دسترس وی خارج می‌شوید. هم‌چنین، می‌توانید به جای تماس تلفنی، به وی پیامک دهید؛ در شبکه‌های اجتماعی از دید وی خارج شوید؛ فاصله‌ی ملاقات‌های را به تدریج بیش‌تر کنید؛ به حرف‌های وی پاسخ‌های کوتاه بدهید، و غیره.
شاید در گذشته، شما شنونده‌ی خوبی برای حرف‌های شخص مورد نظر بودید، ولی اکنون آن‌چنان صبورانه به حرف‌های‌اش گوش نمی‌دهید و در صورتی که با نظرات‌اش موافق نباشید، به خودتان زحمت نمی‌دهید مخالفت‌تان را به شیوه‌ای صلح‌جویانه بیان کنید. قطع رابطه‌ی کامل و توقف هرگونه ارتباط در شبکه‌های اجتماعی کاملا به خودتان بستگی دارد. بهتر است تا این حد پیش نروید، زیرا این کار باعث می‌شود توجه‌ی سایر دوستان و نزدیکان‌تان به تلاش شما برای پایان دادن به این دوستی جلب شود.
به طور کلی، قرار است کاری بکنید که به شکل کاملا طبیعی و تدریجی رابطه‌ی دوستی‌تان به پایان برسد – یعنی فرایند طبیعی پایان هر دوستی به همین صورت است، و شما صرفا به صورت ارادی تلاش می‌کنید همین اتفاق برای رابطه‌ی شما و فرد مورد نظر رخ دهد.
پایان تدریجی رابطه تنها زمانی گزینه‌ی مناسبی تلقی می‌شود که شخص مورد فقط یک آشنای معمولی باشد؛ زیرا در این شرایط به نظر نمی‌رسد طرف مقابل‌تان آن‌چنان بخواهد درباره‌ی دلایل‌تان برای پایان دادن به این رابطه کنکاش کند.
با اینکه پایان تدریجی دوستی ممکن است روشی مهربانانه به نظر برسد، اگر طرف مقابل‌تان رفتارها و کم‌محلی‌های شما را درک نکند، ممکن است فرایند پایان دادن به این رابطه به درازا بیانجامد. در این صورت، رفتارهای شما ممکن است شخص مقابل را وارد شرایط پر استرس کند؛ زیرا وی سعی خواهد کرد دلیل ایجاد این شرایط و ناپدید شدن ناگهانی‌تان را حدس بزند.
در نهایت، اگر رابطه‌ی دوستی‌تان مسموم باشد، و شما تمایلی برای توضیح و بیان شرایط و احساسات‌تان به طرف مقابل نداشته باشید؛ اگر شخص مورد نظر به شما آسیب رسانده باشد؛ یا اگر صرفا توضیح دادن یا ندادن مسئله به شخص مورد نظر برای‌تان اهمیت چندانی نداشته باشد، پایان تدریجی رابطه‌ی دوستی می‌تواند برای‌تان بهترین گزینه باشد.
آدم‌هایی که در یک رابطه‌ی دوستی از طرف مقابل خود سوء استفاده می‌کنند، باید از رابطه کنار گذاشته شوند و به خوبی با آنها برخورد شود؛ بنابراین، بهتر است همه‌ی آدم‌ها از ۷ نکته درباره طرز برخورد با افراد سوء استفاده گر عاطفی در رابطه آگاه باشند.
۲. صحبت مستقیم
اگر تقریبا مطمئن شده باشید روش پایان تدریجی رابطه برای شما مناسب نیست یا در نهایت برای‌تان کارساز نبوده است، آن‌گاه می‌توانید از روش “صحبت مستقیم” استفاده کنید. این روش تقریبا شبیه همان روشی است که آدم‌ها در یک رابطه‌ی رمانتیک و عاشقانه برای آگاهی از جایگاه هر دو طرف و صحبت درباره‌ی آینده‌ی رابطه‌شان از آن استفاده می‌کنند.
“صحبت مستقیم” می‌تواند روش مناسبی برای پایان داد به یک رابطه‌ی دوستی باشد، ولی ممکن است حتی با کمال تعجب متوجه شوید، با این روش قادر هستید اختلافات‌تان را حل، و رابطه‌ی دوستی‌تان را مستحکم کنید.
مرحله‌ی اول: از شخص مورد نظر بخواهید در یک کافی‌شاپ، پارک، یا رستوران با شما ملاقات کند. این ملاقات حتما باید حضوری باشد – هرگز این کار را به وسیله‌ی تلفن، پیامک، یا مثلا ایمیل انجام ندهید.
مرحله‌ی دوم: برای این “صحبت مستقیم” یک هدف تعیین کنید. به این موضوع فکر کنید چه دستاوردی از این ملاقات می‌خواهید. آیا می‌خواهید سوء برداشتی را برطرف کنید؛ به طرف مقابل ابراز ناراحتی کنید؛ یک مشکل قدیمی را پیش بکشید، یا حد و مرزی برای طرف مقابل تعیین کنید؟ هر آن‌چه را در نظر دارید از این جلسه‌ی ملاقات به دست بیاورید، باید پیش از شروع این جلسه در ذهن خود به خوبی تحلیل کنید.
صحبت‌های‌تان را با جمله‌ای آغاز کنید که به خوبی باب گفتگو را برای طرفین باز کند. برای مثال، “طی چند ماه گذشته، مجموعه‌ای از رفتارهایی را در رابطه‌ی دوستی‌مان مشاهده کرده‌ام که من را بسیار آزار داده است. تمایل دارم درباره‌ی همین موضوع با شما صحبت کنم.”
مرحله‌ی سوم: درباره‌ی نحوه‌ی احساس خودتان صحبت کنید، نه اینکه طرف مقابل چه اشتباهاتی درباره‌ی شما مرتکب شده است. در طول این جلسه، اهداف‌تان را به خوبی در ذهن خود مرور کنید، و از آنها دور نشوید. به خاطر داشته باشید، همان مقدار که صحبت می‌کنید، باید به حرف‌های طرف مقابل گوش دهید.
۳. قطع رابطه به طور موقت
اگر پس از ملاقات و ”صحبت مستقیم” با شخص مورد نظر متوجه شدید اختلافات‌تان غیر قابل حل هستند، چه تصمیمی خواهید گرفت؟ شما می‌توانید به سرعت رابطه‌ی دوستی‌تان را تمام کنید، یا شاید تصمیم بگیرید “به طور موقتی” با شخص مورد نظر قطع رابطه کنید – درست به شکلی که گاهی اوقات طرفین در یک رابطه‌ی عاشقانه تصمیم به جدایی موقتی می‌گیرند.
قطع رابطه به طور موقت مزایا و نکات مثبت فراوانی دارد:
الف. این تصمیم دیدگاه تازه‌ای درباره‌ی رابطه‌ی دوستی به شما می‌دهد.
ب. در صورت بروز هر گونه ناراحتی، فرصتی برای آرامش و تمدد اعصاب ایجاد می‌کند.
پ. در صورتی که ملاقات‌های مکرر و بیش از اندازه باعث شده باشد رابطه‌تان خسته‌کننده شود، فرصتی برای دلتنگی به شما می‌دهد.
ت. فرصتی برای ارزیابی مجدد رابطه‌ی دوستی‌تان ایجاد می‌کند.
دلایل متعددی را برای این تصمیم می‌توانید به طرف مقابل بیان کنید. مثلا اگر ترجیح می‌دهید دلایل‌تان را صریحا به طرف مقابل توضیح ندهید، می‌توانید به وی بگویید دو هفته‌ی آینده بسیار مشغول هستید و نمی‌توانید با وی تماس یا ملاقات داشته باشید. از سویی دیگر، اگر پیش از این با وی “صحبت مستقیم” داشته‌اید، می‌توانید صریحا به وی بگویید به زمانی برای درک و تحلیل شرایط دوستی‌تان نیاز دارید.
زمانی را در آینده برای ملاقات مجدد تعیین کنید، یا به طرف مقابل بگویید هر گاه احساس آمادگی داشتید، با وی تماس خواهید گرفت.
۴. قطع ناگهانی رابطه
گاهی اوقات، جلوگیری از بروز هرگونه درگیری و آشفتگی غیر ممکن می‌شوند و شما مجبور خواهید شد رابطه‌ی دوستی‌تان را به طور ناگهانی و سریع قطع کنید. استفاده از این روش هنگامی مناسب است که رابطه‌تان به شدت سمی شده باشد یا طرف مقابل به حد و مرزی که برای این رابطه تعیین کرده‌اید، احترام نگذارد.
در این شرایط، به سادگی و به صراحت به طرف مقابل بگویید خواسته‌های‌تان از این رابطه به هیچ عنوان برآورده نخواهد؛ و در نهایت، برای وی آرزوی موفقیت و سلامت بکنید.
این نوع از پایان دادن به رابطه‌ی دوستی از این جهت مناسب است که صریح و کاملا شفاف است، و شما این فرصت را دارید که هر گونه شکایت و اعتراضی را که تاکنون در دل‌تان نگه داشتید، به زبان بیاورید؛ و در عین حال، طرز برخوردی به این شکل صریح و روشن با طرف مقابل می‌تواند کمی سخت و عجیب باشد.
اگر طرف مقابل‌تان را به مدت طولانی می‌شناسید و احساس می‌کنید شایستگی یک خداحافظی و پایان محترمانه را دارد، یا از سویی دیگر، رفتار وی آن‌چنان گستاخانه و سخت بوده است که دیگر نمی‌توانید آن را نادیده بگیرید، این نوع از پایان دادن به رابطه‌ی دوستی بهتر روش خواهید بود.
علاوه بر این‌ها، شما با این روش به سادگی می‌توانید با جمله‌ی “خداحافظ، لازم است این رابطه را تمام کنیم،” خیال دو طرف را راحت کنید. اگر همین جمله برای پایان دادن به این رابطه کافی بود، می‌توانید احساسات‌تان را از طریق پیامک یا نامه به طور کامل برای‌تان وی بیان کنید.
دوست‌تان در واکنش به درخواست شما برای پایان دادن به این رابطه چه رفتاری خواهد داشت
اگر از دوست‌تان بخواهید به این رابطه پایان دهید، واکنش وی چه خواهد بود؟ در این بخش، به برخی احتمالات اشاره می‌کنیم:
الف. وی ممکن است به هر کاری دست بزند تا شما را برای بازگشت به این رابطه متقاعد کند.
ب. ممکن است دلیل درخواست شما را برای پایان دادن به این رابطه درک نکند.
پ. ممکن است از تصمیم شما ناراحت شود و حالت دفاعی به خود بگیرد.
ت. ممکن است از شما درخواست کند در صورت امکان، رابطه‌ی دوستی‌تان را به شکل دیگری از رابطه تغییر دهید.
بهتر است خودتان را برای هر یک از این احتمالات آماده کنید، ولی به این نکته نیز دقت کنید که تا قبل از آن‌که واقعا در چنین موقعیتی قرار نگرفته‌اید، نمی‌توانید احساس خود و طرف مقابل را پیش‌بینی کنید. شاید پس از ابراز تمایل‌تان برای پایان دادن به این رابطه، در کمال تعجب، تصمیم‌تان به طور کلی تغییر یافت و رابطه‌تان از قبل هم مستحکم‌تر شد یا شاید نیز شکل رابطه‌تان تغییر کرد.
سخن آخر
پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی می‌تواند به اندازه‌ی پایان دادن به یک رابطه‌ی رمانتیک و عاشقانه استرس‌زا و ناراحت‌کننده باشد. حتما سعی کنید پس از پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی به خودتان سخت نگیرید؛ طبیعی است که پس از این کار احساس اندوه، ناامیدی، یا خشم داشته باشید. سعی کنید مراقب سلامت روان‌تان باشید و اجازه ندهید پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی بتواند مشکلاتی برای‌تان ایجاد کند که باعث اختلال در سلامت جسمی یا کاهش مقاومت‌تان در برابر استرس شود. ناراحتی‌های ناشی از پایان دادن به یک رابطه‌ی دوستی درست مانند طلاق گرفتن به مرور زمان کاهش می‌یابد.
در نهایت، توصیه می‌کنیم همواره تمام تلاش‌تان را بکنید تا روابط دوستانه‌تان را به خوبی حفظ کنید؛ بنابراین، بهتر است به ۹ توصیه برای تقویت مهارت گوش دادن برای بهبود رابطه دوستی عمل کنید.
ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده – امیر رضا مصطفایی
منبع: verywellmind
