مجتهده معصومه گل‌گیری، استاد حوزه علمیه خواهران، در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا، درباره حجاب اسلامی اظهار کرد: با دو مسئله مواجه هستیم، یکی فلسفه حجاب است که کارکردش حفظ جامعه و تقوای عمومی است، اما مسئله دوم راهکارهای تببین و ترویج آن در بین جامعه است. این کار از طریق اقداماتی چون فعال نگهداشتن سایت‌های ویژه حجاب و عفاف، راه‌اندازی کلاس‌های اخلاقی و معرفتی در مساجد و دانشگاه‌ها قابل پیگیری است تا تبیین فلسفه حجاب، اصلاح اعتقادات و حتی آموزش مردان کار‌های جدی صورت گیرد.
وی افزود: قرآن کریم می‌فرماید: «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِأَزْواجِکَ وَ بَناتِکَ وَ نِساءِالْمُؤْمِنِینَ یُدْنِینَ عَلَیْهِنَّ مِنْ جَلَابِیبِهِنَّ ذلِکَ أَدْنى أَنْ یُعْرَفْنَ فَلا یُؤْذَیْنَ وَ کانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِیماً؛ ای پیغمبر با زنان و دختران خود و زنان مؤمنان بگو که خویشتن را به چادر فرو پوشند، که این کار برای اینکه آن‌ها شناخته شوند تا از تعرض و جسارت آزار نکشند بسیار نزدیکتر است...». «نساء مؤمنین»؛ یعنی زنانی که همسر مردان مؤمن هستند، بر این نکته تأکید می‌کنیم که از طریق مردان مؤمن و ارزش نهادن به بانوان دارای حجاب، فرهنگ حجاب توسعه می‌یابد.
نقش مردان در توسعه فرهنگ حجاب
استاد حوزه علمیه خواهران ادامه داد: وقتی مردان به بانوان باحجاب احترام بگذارند و در انتخاب همسر گرایششان به بانوان باحجاب باشد، هرکدام عاملی است که حجاب در جامعه گسترده‌تر خواهد شد. یکی از راه‌های مهم این است مرد‌ها به گونه‌ای تربیت شوند تا عفت‌مدار و خانواده‌مدار شوند و بانوان خود را با رفتار پسندیده اسلامی بدون اینکه نیازی به فشار باشد، به سمت رعایت حجاب سوق دهند.
وی با اشاره به آیاتی از قرآن کریم بیان کرد: فلسفه حجاب، حفظ عفت عمومی در سطح جامعه است؛ مثلاً در آیه ۳۰ سوره نور بعد از اینکه خداوند می‌فرماید: «قُلْ لِلْمُؤْمِنِینَ یَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَیَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ»، این فرمان عدم نگاه و نگهداری دامان، سپس در بیان فلسفه آن چنین می‌فرماید: «ذَلِکَ أَزْکَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِیرٌ بِمَا یَصْنَعُونَ»؛ این کار برای آن‌ها پاکیزه‌تر است و خداوند آگاه است و می‌داند چه رفتاری دارند. «یَصْنَعُونَ» از کلمه صنعت و ظریف‌کاری است؛ یعنی اگر که به‌نحوی ظریف و دزدانه هم انجام دهند و نگاه کنند، خداوند به آن توجه دارد. این کلمه «أزکى لهم» نشان می‌دهد، اصل تحریم نگاه نادرست و لزوم غض بصر و حفظ دامن به جهت این است که برای رشد اجتماعی و سلامت و امنیت عمومی یک امر ضروری است و باید انجام شود.
پیام‌های قرآن برای خودسازی امت
عضو هیئت امنای جامعةالزهرا(س) ادامه داد: همچنین در آیه بعدی یعنی آیه ۳۱ از سوره نور که فرموده «وَ قُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لَا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا...». در پایان آیه فرموده است: «وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»؛ یعنی تمام زنان و مردان همه از گذشته ناروای خود که در امر نگاه و حفظ دامان و پوشش رعایت نکرده و مرتکب خطا‌هایی شده‌اند، اکنون زمان توبه کردن فرارسیده و جمیعاً باید توبه کنند. «المؤمنون» در این جا اعم از مردان و زنان مؤمن است و همه مؤمنین در جامعه اسلامی وظیفه دارند، توبه کنند؛ زیرا به این وسیله رستگار می‌شوند.
وی تصریح کرد: پس فلسفه حجاب، رستگاری جامعه اسلامی است که از گناه و آلودگی پاک شوند و به رشد کامل که جامعه اسلامی باید به آن برسد، نائل شوند، زبان قرآن این است که هر فرمانی که داده می‌شود، به نفع مردم و برای حفظ تعادل و امنیت جامعه است. هر جا به فرمانی که می‌آید، فلسفه خاصی وجود دارد که در مجموع می‌توان از آن به کلمه رشد و رسیدن جامعه اسلامی به کمال لایق خودش تعبیر کرد، پس فلسفه حجاب مقدمه‌ای برای حفظ عفت عمومی برای زنان و مردان است.
تأمین سلامت جامعه در سایه پاکدامنی
وی تأکید کرد: هر رفتاری که موجب شود عفاف در معرض خطر قرار بگیرد و تأمین نشود، قرآن به آن تذکر داده است و حتی به زنان خطاب فرموده که پا‌های خود را محکم روی زمین نزنید و زینت پنهان خود را که در مچ پا قرار می‌دادند، به وسیله زدن پا‌های خود به زمین آشکار نکنند؛ یعنی با زدن پای خود به زمین، دیگران را متوجه آن زینت پنهان نیز نکنند تا این اندازه قرآن کریم به امر عفت توجه دارد، خوب معلوم است که زدن پا روی زمین و مشخص شدن اینکه خانمی که پای خود را روی زمین می‌زند، دارای یک زینت آلاتی است که در زیر پا قرار دارد ربطی به امر حجاب ندارد، بلکه کاملاً متوجه بعد اصلی مسئله، یعنی رعایت عفت و رعایت امر حیا در جامعه است.
استاد سطوح حوزه علمیه خواهران بیان کرد: در سوره احزاب نیز پس از بیان لزوم رعایت حجاب و جُلباب، یعنی نزدیک کردن دو طرف جُلباب به یکدیگر به نحوی که جُلباب حقیقتاً به صورت حجاب باشد، می‌فرماید که جهت رعایت این نحوه حجاب این است که زنان مورد تعرض، نگاه و آزار افراد اوباش قرار نگیرند و هیچ نوع تحریکی از سوی زنان در جهت جلب توجه مردان اتفاق نیفتد.
مجتهده گل‌گیری ادامه داد: این موارد نشان‌دهنده این است که مسئله عفت و پاکدامنی محور اصلی فرمایشات قرآن است و در حقیقت حجاب ابزاری است برای اینکه جامعه اسلامی در سلامت و امنیت کامل از این جهت قرار بگیرد، در سایه عفت و پاکدامنی سلامت جامعه تأمین می‌شود. در کتاب «حجاب از دیدگاه شهید مطهری» مطالب ارزشمندی وجود دارد که باید همه زنان و مردان آن را با دقت بخوانند و پاسخ بسیاری از سؤالات خود را دریافت کنند.
اثبات اصلاحگری و تحول‌آفرینی اسلام
وی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با اشاره به اقداماتی که می‌توان در خصوص عفاف و حجاب انجام داد، گفت: ارائه یک راهکار کوتاه‌مدت و درازمدت می‌تواند چاره و علاج کار باشد، اما وظیفه درازمدت که اصلی‌ترین وظیفه حکومت اسلامی است، ایجاد یک تمدن نوین در عصر ماست، باید به زنان و مردان بفهمانیم که اسلام یک نیروی اصلاحگر، تحول‌آفرین و تمدن‌ساز است.
استاد درس خارج فقه حوزه علمیه خواهران افزود: باید بگوییم اسلام بر رعایت و ایجاد گفتمان عدالت در سطح جهان قادر است و این توانایی را دارد که طرحی نوینی را به راه اندازد، باید این را اثبات کنیم. اگر در جامعه اسلامی اختلاس، بیکاری، اعتیاد فقر و فحشاء باشد، بی‌حجابی به صورت امری طبیعی جلوه می‌کند، اینکه انتظار داشته باشیم، بدون رعایت عدالت اجتماعی با بودن اختلاس و تفاوت‌های بسیار فاحش اقتصادی باز هم زنان ما فرمان اسلام مبنی بر دایر شدن و حفظ حجاب بپذیرند، گمان می‌کنم این یک توقع به‌جایی نیست. باید اول زیرساخت‌های حجاب را درست کنیم. عقبه حجاب که اقتصاد مقاومتی، تولید داخلی و رونق تولید است؛ باید فقر، فساد و اعتیاد را از مردان بگیریم تا بتوانیم امر حجاب را عنوان کنیم و با سربلندی از اصل حجاب جانبداری و آن را ترویج کنیم.
زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی حجاب
وی تأکید کرد: توجه داشته باشیم که قرآن وقتی بحث جلباب را مطرح می‌کند، می‌فرماید: «به زنان و دختران پیامبر(ص) و زنان مؤمنین بگو». این «نساء مؤمنین» همان زن‌های مردان مؤمن هستند؛ یعنی شوهر باید مؤمن باشد تا زن حجاب داشته باشد. اگر مرد بی‌اعتقاد است و با اسلام مخالفت دارد و یا حتی بیکار و معتاد است و هزاران گرفتاری دارد، نمی‌تواند به زن امر کند یا بخواهد که حجاب را که مورد نظر اسلام است رعایت کند، پس باید ستم‌های اجتماعی و تفاوت‌های طبقاتی را از بین ببریم، فاصله‌های طبقاتی را محو کنیم، رونق تولید و کارآفرینی را ایجاد کنیم تا مردان در خانواده بتوانند مدیریت کنند و همسران خود را به لحاظ مالی تأمین کنند، در آن صورت است که خانمی که از شوهر خود و نفقه دادن و رعایت خلق‌وخو راضی است، یک اشاره مرد کافی است که همگام با جامعه اسلامی در مسیر حجاب و عفاف گام بردارد.
نویسنده کتاب «زن موجودی است فرزانه یا ...؟» بیان کرد: مردی که صاحب اقتدار است، چون درآمد دارد و خانواده‌اش را تأمین می‌کند و نفقه خوب می‌پردازد و دستورات دین را در پرداخت نفقه کافی در حفظ شخصیت زن و رعایت اخلاق اسلامی و معاشرت سالم مورد نظر قرآن انجام می‌دهد و در حفظ شخصیت زن کوشاست؛ چنین مردی می‌تواند در اداره خانواده و کلیت مسئله دین که یکی از زیرشاخه‌های آن رعایت حجاب است، موفق باشد و خطاب قران کریم و «نساء مؤمنین» که گفتیم، قرآن می‌خواهد نقش مرد مؤمن را نشان دهد به چنین جایگاهی خواهد رسید.
پژوهشگر علوم و معارف اسلامی اظهار کرد: زن‌ها وقتی احساس کنند که همسرانشان چنین چیزی را طالب است که خدا هم به عنوان تکلیف خواسته، بدون تردید زن‌ها حجاب را می‌پذیرند و آنچه را که تأمین‌کننده عفت عمومی و سلامت خانواده است، را با جان و دل می‌پذیرند و نسبت به آن تسلیم می‌شوند؛ پس باید زیرساخت‌ها و عقبه‌های حجاب را در طرح کلی رعایت کنیم تا به نتیجه مطلوب برسیم و عفت اجتماعی تأمین شود و البته عفت اجتماعی فقط حجاب نیست، مسئله دزدی، اختلاس و ناامنی اقتصادی و ده‌ها ناامنی اجتماعی که به دلیل بی‌ایمانی و بی‌اعتقادی بعضی از مردان و زنان صورت می‌گیرد، همه مشمول بی‌عفتی هستند.
زنان مقبولیت امروز خود را در بی‌حجابی می‌دانند
وی با بیان اینکه مسئله بدحجابی امروز به یک سرمایه اجتماعی تبدیل شده است، گفت: زنان مقبولیت خود را در بی‌حجابی می‌دانند، بنابراین وظیفه حکومت اسلامی این است که باید وارد شود، اما ورود به این معنا نیست که با گشت‌های مخصوص یا جسارت و کتک زدن یا مجازات خیابانی که الحمدالله نبوده است، با این پدیده غلط مبارزه شود.
استاد برجسته حوزه علمیه خواهران افزود: حکومت اسلامی می‌تواند برخی از مقررات در مراکز دولتی از جمله آموزش و پرورش، دانشگاه و سایر مراکز که ذیل حکومت تعریف می‌شوند و جایگاه معین دارند با وضع قوانین، مقررات، آئین‌نامه‌ها و ابلاغ آن به مراکز با پدیده بی‌حجابی مقابله کرد، زیرا بشر همیشه نیاز به مقررّات دارد، اینکه تذکر داده شود، اما هیچ قوانینی با هیچ پشتوانه‌ای نباشد کافی نیست و نقش خود را ایفا نمی‌کند، به نظر من در کنار گشت و وضع مقررات ویژه یکی از مهم‌ترین اصولی که باید مراعات کنیم و با طرح درازمدت و تأمین زیرساخت‌ها مسئله تبیین امر حجاب است.
بانو مجتهده گُل‌گیری ادامه داد: تبیین فلسفه حجاب و عفاف اهمیت زیادی خواهد داشت، درست است، برای عمومیت بخشیدن به مسئله حجاب و تامین زیرساخت‌ها برای مقبولیت آن باید حکومت کوشا باشد و زیرساخت‌ها را تأمین کند.
نقش حجاب در امنیت خانواده و جامعه
وی اظهار کرد: یک برنامه دائمی و زودبازده در این مقوله بیان فلسفه حجاب برای همه مردم اعم از زنان و مردان ضرورت دارد. باید تبیین شود که حجاب چه نقشی در سلامت و امنیت جامعه دارد باید مشخص شود، بی‌عفتی یکی از عوامل مهم برهم‌زدن کانون‌های خانواده است و موجب گسستن پیوند‌های خانوادگی است، این مسائل باید مطرح شود، سلامت کانون خانواده مطرح است، نمی‌دانم چنین چیزی در فضای مجازی وجود دارد، ایجاد سایت‌هایی برای تبیین این امر با جذابیت و فیلم‌های تأثیرگذار، یکی از فعالیت‌هایی است که دولت و گروه‌های جهادی یا هر مرکز دیگر می‌تواند این کار را انجام دهد.
استاد سطوح عالی حوزه علمیه خواهران بیان کرد: در کنار سایت‌های متعددی که نقش تهاجمی و شبیخونی و نفوذی دارند، ما نیز تعدادی مراکز برای تبیین فرهنگ و سبک زندگی اسلامی به صورت وسیع به عناوین و اشکال مختلف در سطح فضای مجازی داشته باشیم و یا در هر مدلی که امکان دارد به تبیین مسئله حجاب بپردازیم؛ یعنی نه فقط در فضای مجازی اکتفا کنیم بلکه در فضای واقعی و عینی و مراکزی که امکان ورود است، انجام دهیم و این کار دائمی یعنی تبیین حجاب را هرگز از برنامه دائمی خود حذف نکنیم.
وی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با اشاره به نقش رسانه‌های دیداری و شنیداری گفت: متأسفانه در بسیاری از موارد صداوسیما خود رفتار مطلوبی ندارد. تبلیغاتی که انجام می‌دهد دارای مشکلاتی است، بانوانی که به عنوان مدل برای تبلیغ مواد غذایی در صحنه حاضر می‌شوند به نفع حجاب و عفت عمومی نیست، ضمن اینکه سبک زندگی اسلامی را هم از میان می‌برند و تضعیف می‌کنند.
عملکرد صداوسیما علیه حجاب
محقق و پژوهشگر علوم اسلامی ادامه داد: صداوسیما به بهانه جلب پول، ثروت و توانمندی برای اجرای برنامه‌هایش کاری می‌کند که نهایتاً به زیان امر حجاب و اسلام است. اگر فرضاً به وسیله تبلیغ و استفاده از چهره و زیبایی بانوان مبالغی را کسب کنند، معلوم نیست که مبالغ مشروع باشد و اگر مشروع نباشد، نمی‌توان به وسیله نامشروع، شرع را تبیین کرد و جایگاه والای آن را توضیح داد.
وی بیان کرد: وضعیت امروز از یک جهت با صدر اسلام قابل مقایسه نیست در گذشته بی‌حجابی وجود نداشت، بدحجابی بود و بی‌حجابی و بدحجابی سرمایه اجتماعی نبود، اما امروز بی‌حجابی به صورت سرمایه اجتماعی جلوه‌گر شده و باید راه مقابله با آن را دقیقاً انجام دهیم، یکی از این امور که بلندمدت است؛ زیرساخت‌های اجتماعی را مورد توجه قرار دهیم بعد از آن مسئله دوم جایگاه و کرامت زن در خانواده کاملا اجرایی و محقق شود و به بیان تبیین فلسفه حجاب به صورت‌های مختلف و با امکانات موجود بکوشیم تا در امر گسترش حجاب موفق باشیم.
تبرج در سلبریتی‌ها
بانو مجتهده گل‌گیری تصریح کرد: باید حجاب مطلوب اسلامی را با فیلم‌ها نشان دهیم نه سلبیریتی‌ها را بیاوریم با لباس غیراسلامی که جلب توجه‌کننده و جذاب است، را بزرگ کنیم. در واقع سبک زندگی غیراسلامی است، هرچند با این لباس‌ها پوست بدن ظاهر نیست، اما جلوه‌گری که اسلام ممنوع کرده آن پوشش موجود نیست؛ یعنی علاوه بر مسئله حجاب، ممنوعیت و تبرج را داریم، وقتی می‌گویند پا‌ها را محکم روی زمین نزنید یا صحبت کردند جدی باشد و پیام جنسی نداشته باشد، باید بدانیم کسانی که در صداوسیما ظاهر می‌شوند علاوه بر حجاب این نکات را مراعات کنند؛ یعنی سخن گفتن و پوشش به گونه‌ای باشد که مطلوب اسلام و مجاز است. به نظرم صداوسیما در ترویج حجاب کم‌کاری می‌کند.
گفت‌وگو از اکبر پوستچیان
انتهای پیام
