اگر اشتباه نکنم، سال 2016 بود که یادداشتی در همین سایت نوشتم با عنوان “شبکهی شتر گاو پلنگ“. نوشتهی تندی بود در نقد شبکهای که آن سالها دوستش داشتم. بعد از آن فکر میکردم تا مدتها از افتخار نوشتن دربارهی شبکهی محبوبم، معاف شدهام اما کائنات هیچوقت مرا ناامید نکرده است!
همه چیز از ظهر یکشنبه شروع شد. جایی که یکی از “مجریان” شبکهی مذکور تلاش کرد، یک آخرهفتهی رقابتی را برای بینندگان فارسیزبان، گزارش کند. از موتو3 و موتو2 گرفته تا موتوجیپی و فرمول یک. آقای مجری –که نمیدانم سابقهی گزارشگری در رشتهی دیگری را هم دارد یا نه- کارش را تمام و کمال انجام داد. درست همانطور که از او انتظار میرفت، نه بهتر نه بدتر. اما آقای مجری یک نکته را فراموش کرد. تعریف کردن آنچه اتفاق میافتد با مقولهای به نام “گزارش ورزشی” کاملا متفاوت است.
ما و آنهایی که با واژهها غریبه نیستند
میخواستم از سابقهی معروفترین گزارشگران موتوراسپورت در دنیا بنویسم. از مایک جوی و درل والتریپ دوستداشتنی ناسکار، از نیک هریس، صدای فراموشنشدنی موتوجیپی، از کرافتی و براندل فرمول یک که برخلاف خیلی از ما بیحوصلهها در هر مسابقه قوانین رقابت، اصول رانندگی حرفهای، تخلفات و خطاها را برای “کسانی که شاید برای اولین بار به تماشای جدال گلادیاتورها مینشینند” با سخاوتمندی و صبر توضیح میدهند. میخواستم از تجربه و مدت زمان فعالیتشان در سطح اول رشتههای مذکور بنویسم اما یاد آن مثل هندی افتادم:
شطرنج، دریاییست که یک فیل در آن حمام میکند و یک پشه از آن سیراب میشود
انگلیسیها آدمهای کتابخوانی هستند. حداقل بیشتر از من کتاب میخوانند. سرویسهای خبریشان معروف است. روزنامههای مطرحی دارند. نویسندگان، شاعران و نمایشنامهنویسان بزرگی را هم در طول تاریخ پرورش دادهاند اما امان از گزارشگرهایشان! وقتی یک رخداد ورزشی را از جعبهی جادوییات نگاه میکنی، انگار آن کسی که در اتاقک گزارشگری نشسته، یک لغتنامه در دست گرفته، هزار واژه میگذارد کنار سبقت ریکاردو. هزار کلمه میگذارد کنار حرکت اشتباه شوالیهی کارلسن. هزار رنگ میبخشد به جادوی هانری و تکنیک بینظیرش. هزار و یک اما و اگر میآورد برای چکهوکِ فلوید میودر…
بگذریم، همه میدانیم که شبکه ورزش، رسانهای فراگیر، حرفهای و بینالمللی با مخاطب چند ده میلیونیست و گلایههای منِ کوچکترین، کمترین اهمیتی برای تصمیمگیران این شبکه نخواهد داشت، اما ذکر چند نکته لازم و ضروری است. خودمانیتر بگویم، خیلی چیزها را نمیشود نگفت. قدیمیها به این طور نوشتهها میگفتند “بث الشکوی”.
قطعا عزیزان شبکهی ورزش در جریان هستند که سبک گزارشگری رویدادهای گوناگون ورزشی در کشورهایی که از لحاظ علم رسانه، پیشرو و مترقی هستند، دهههاست دگرگون شده و سال به سال در کنار علم ورزش، بهروزرسانی میشود. فکر نمیکنم دیگر کسی به تنهایی جلوی یک السیدی بنشیند و برای مخاطبان، گرافیکهای ساده و واضح را شرح دهد. همانطور که سالها پیش هم گفتم، شبکهی ورزش برای حفظ مخاطب و رعایت اصول حرفهای باید تلاش کند تا به استانداردهای جهانی برسد، در غیر این صورت با رشد تلویزیونهای اینترنتی –که از اواسط دههی نود شروع به کار کردهاند- و سایتهای بیشمار تخصصی، با ریزش بیش از پیش بیننده، روبرو خواهد شد. باور کنید دورهی گزارشهایی با سبک جناب خراسانی –که زحمات انکارنشدنیای برای رشتههای موتوری در ایران کشیدهاند- سالها پیش تمام شد.


تعجب کاربران فرمول یک ایران از مشابهت گزارش کانال ما و شبکهی ورزش!
سخنی کوتاه با آقای مجیدی
در این چند روز از شما و شاهکار یکشنبهتان –بدون تعریض و کنایه عرض میکنم- زیاد شنیدم. شما را از شبکهی ورزش میشناختم. فکر میکردم فقط مجری باشید. متوجه شدم که روزنامهنگار هم بودهاید. خوشبختانه برخلاف من، عادت جمعآوری و آرشیو نوشتههایتان را هم دارید. چندتا از مقالات شما را خواندم. از سال 90 مقاله داشتید تا همین اواخر. جذاب هم بودند. مخصوصا فوتبالیهایشان که نشان از اطلاعات فراوان و دست اول جنابعالی از آن رشته داشتند. از روی کنجکاوی یادداشتهای کمتعداد فرمول یکی شما را نگاه کردم. علاوه بر پیدا کردن شباهتهای فراوان با اخبار مشابه همین سایت –حتی در علائم نگارشی و سجاوندی- یاد چند سال پیش خودم افتادم که در صفحات اجتماعیام از فرمول یک مینوشتم. یاد همهی آن اسمهایی که چند سال بعدش تلفظ درست آنها را از دوستانم آموختم. دوستانی که به من یاد دادند که اگر چیزی –تلفظ نامی خاص، اسم پیستی، نام شهری- را نمیدانم از منابع معتبر کمک بگیرم یا از دورهای از تاریخ این ورزش بنویسم که حداقل از مجلهی “ماشین” و “نوآور” پیگیرش بودم. درسهای ارزشمندی بودند.
توصیه میکنم شما که روی کیفیت صدای مسابقات کار کردهاید، خب حق پخش مسابقات را هم به طور رسمی بخرید یا حداقل یک اکانت پریمیوم سایت افوان را خریداری کنید که بعد مجبور نشوید “مثل همهی گزارشگران” روند مسابقه را از کانالی پیگیری کنید که پخش زندهاش از پخش شبکهی شما سی ثانیه عقبتر است! دوستان من هم گاهی در گزارشهای معروف لحظهبهلحظهشان اشتباه میکنند. خود من بارها قسمتی از خبر را اشتباه متوجه شده و غلط ترجمه کردهام اما خیلی زود آن را ویرایش و از مخاطبان، صادقانه عذرخواهی کردهام. آنها هم با بزرگواری تمام و درک شرایط، عذر من را پذیرفتهاند اما همه به یک اندازه، باحوصله نیستند؛ نام مهندس پروژهی بازسازی ورزشگاه آلیانز ریویرا را که به خاطر دارید؟
البته که ما با هیچ هوادار، گزارشگر خارجی یا داخلی و یا روزنامهنگاری قهر نیستیم. همهی ما زیر چتر رنگارنگ موتوراسپورت جمع شدهایم تا از لوکسترین تئاتر جهان لذت ببریم. به عنوان کوچکترین عضو تحریریهی سایت فرمول یک ایران، به شما قول میدهم، هرزمان که خواستید، خودم برای شما صندلی اول این ترن هوایی پرسرعت را به اسم “یک هوادار پیگیر” رزرو خواهم کرد.


تصادف مارک مارکز در موتوجیپی اسپانیا 2020
در ضمن مارک مارکز، به زمینخوردنهایش هم معروف است و همچنین به تواناییاش در پیدا کردن حداکثر توان موتور و چیزی که موتورسواران و رانندگان به آن میگویند “حد پیست”. همان تخم مرغهای عید پاکی که به راحتی در ریسینگ لاین دیده نمیشوند. مارکز در تمرینها زیاد زمین خورده. در تعیین خطها زیاد زمین خورده. در مسابقات پایه وقتی جوانتر بود زیاد به زمین میخورد. تعجب نکنید. این عنکبوت نابغه کارش را بلد است. حتی یک بار از همان دفعاتی که شما “به خاطر” نمیآورید نزدیک بود با موتورش، با سبدی پر از رپسول هوندا، به استقبال مارشالهای نارنجیپوش برود.
کلامم را با توصیهای دلسوزانه به پایان میرسانم، دفعهی بعدی که گزارش موتوراسپورت به شما پیشنهاد شد، میتوانید با بزرگمنشی نپذیرید. شما باید بهتر بدانید که هیچ حَرَج و اجباری بر مفسرین مسابقات ورزشی در هیچ جای دنیا نیست. کسی چه میداند شاید ورزش بعدی کنداکتور، بوکس یا کاراته بود. آخر میدانید، همان طور که هر رد شدنی در فرمول یک “سبقت” نیست، ضربات در ورزشهای رزمی هم صرفا “مشت و لگد” نخواهند بود. آن ضربات و فنون اسم دارند. اسمهایشان هم سخت است. باور کنید موتوراسپورت حتی بدون گزارشگر و تنها با “صدای استودیو” هم جذاب است، امتحان کنید.