
به گزارش ایکنا، رایزنی فرهنگی ایران در لبنان به مناسبت چهلمین روز ارتحال پرچمدار تقریب و گفتوگو، حضرت آیتالله تسخیری، همایشی حهانى را به صورت وبینار و با سخنرانى بیش از 30 تن از فرهیختگان و شخصیتهای برجسته سیاسی، مذهبی و دینی،احزاب، سازمانها، مؤسسات و نهادهای فرهنگی از 20 کشور جهان برگزار کرد.
این مراسم که به صورت زنده به دو زبان عربى وفارسى از چندین ابزار مجازى و ارتباط جمعى، پخش مىشد، مورد استقبال گسترده علاقهمندان و دوستداران ایشان و فعالان حوزه تقریب و وحدت در سطح جهان قرار گرفت و رسانهها و شبکههای مختلف تلویزیونی، رادیویی و مجازی آن را به صورت گسترده پوشش دادند و منعکس کردند.
عباس خامه یار، رایزن فرهنگی کشورمان در لبنان، ضمن تشکر از شرکت کنندگان، گفت: حضور ما در اینجا دلیل دیگری بر خلائی آیتالله تسخیری است؛ اما به خود این تسلی را میدهیم که این مراسم بیانگر میراث والای انسانی است که او به امانت برای ما به یادگار گذاشت و باید از آن محافظت کنیم و همان گونه که او خواسته بود با این کار، تقریب را عملی کردهایم، گرچه مناسبتی غمانگیز در فقدانش است.
مرد اعتدال
در ادامه ابوذر ابراهیمی ترکمان، رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، آیتالله تسخیری را شخصیتی مهم در جهان اسلام توصیف کرد و گفت: پیشینه علمی او و آشنایی با قرآن کریم و متون اسلامی به وی بسیار کمک کرد تا بتواند در این مسیر باب گفتوگو با شخصیتهای بارز جهانی را باز کند و در پی ایجاد تفاهم و گفتوگو میان تمام طرفها در جهان اسلام و خارج از آن باشد.
وی افزود: آیتالله تسخیری ضمن اینکه بر اصول عقاید خود پابرجا بود، در عین حال باب گفتوگو را با هر شخصیتی با رعایت اصول و احترام متقابل باز میکرد و همیشه شنونده خوبی برای طرفهای مقابل بود و از اعتدال در گفتوگو خارج نمیشد. دنیای کنونی گرفتار افراط و تفریط شده است و آیتالله تسخیری تمام تلاش خود را برای ایجاد آرامش و اعتدال برخاسته از فرهنگ اسلامی انجام داد. لذا وجود چنین شخصیتهایی میتواند به عنوان یک رسانه آرامش و عدالت را منتشر کند.
عباس خامهیار، رایزن فرهنگی ایران در لبنان
در ادامه حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیر مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، تلاش مرحوم تسخیری را برای ایجاد تقریب بین مذاهب ناشی از رسالتی دانست که او بر دوش خود احساس میکرد و گفت: تمام مناصبی که ایشان عهدهدار بودند در راستای ایجاد تقریب و وحدت و از بردن اختلافات و حساسیتهای موجود میان جریانهای فکری، مذهبی و سیاسی بود؛ لذا هیچ گاه در هیچ مجلسی سخن از وحدت و تقریب را فراموش نمیکرد.
حجتالاسلام والمسلمین شیخ عبدالامیر قبلان، رئیس مجلس اعلای اسلامی شیعی لبنان، سخنران بعدی بود که پیام ایشان از سوی فرزندش حجتالاسلام و المسلمین احمد قبلان قرائت شد. وی علامه تسخیری اسلام را رابط میان هویت و وحدت توصیف کرد و توحید از نگاه تسخیری تنها وحدانیت خداوند نبوده بلکه وحدت امت، سیاست، اهداف و برنامههای آن نیز بود.
صدای اسلام وحدتگرا
سپس حجتالاسلام والمسلمین شیخ نعیم قاسم، جانشین دبیرکل حزب الله لبنان، آیتالله شیخ محمد علی تسخیری را از شخصیتهای اسلام ناب محمدی، نه تنها در سطح ایران بلکه در سطح جهان اسلام و جهان یاد دانست و گفت: شخصیتی که تریبونها، کنفرانسها، مجلات، مقالات و موضع گیریهای مختلف او را میشناسند، او صدای اسلام وحدتگرا و جمعکننده اهل سنت و شیعه، بدون هرگونه ایجاد تفرقه، در جهان اسلام بود. او تنها نماینده ایران اسلامی در سازمان کنفرانس اسلامی و اتحادیه جهان اسلام بود. هیچ موضعگیری در تقریب بین اهل سنت و شیعه را نمییابیم مگر آنکه آیتالله تسخیری در طراحی آن حضور داشت. او مرد عرفان، ایمان و مرد فرمانبردار بودن در برابر امام انقلاب و رهبر آن امام خمینی(ره) و انسانی ولایتمدار بود.
اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس، سخنران بعدی بود که اسماعیل رضوان پیام او را قرائت کرد. وی ابتدا ضمن ابلاغ درود اسماعیل هنیه به جمع حاضر گفت: یاد عالم، سیاستمدار و پژوهشگری را گرامی میداریم که عمرش را صرف خدمت به مسئله وحدت اسلامی و بر ضرورت وحدت این امت تأکید کرد.
تقریب اسلام و مسیحیت
هنیه در پیام خود به تلاش تقریبی آیتالله تسخیری اشاره کرد و گفت: او را همیشه میدیدم که دغدغهاش وحدت امت و تقریب بین مذاهب اسلامی بود و به این امر نیز اکتفا نمیکرد بلکه تقریب میان شریعت اسلام و مسیحیت را مورد توجه قرار داد و برای مقابله با نقشههای صهیونیستی آمریکایی در منطقه تلاش میکرد. او فردی متواضع، وحدتگرا، میانهرو، معتدل و به دور از تعصب و افراط بود.
زیاد نخاله، دبیرکل جنبش جهاد اسلامی فلسطین، سخنران بعدی بود که نافذ عزام پیام وی را قرائت کرد. در این پیام آمده است: واژهها از توصیف این شخصیت عاجزند. وی پس از پیروزی انقلاب اسلامی تلاش کرد تا روابط میان ایران و فلسطین تقویت شود و مواضع او در راستای تقریب و وحدت میان این امت با محوریت فلسطین شکل گرفت. آیتالله تسخیری نمونه و الگویی برای عمل خالصانه و صادقانه در راستای وحدت امت و تقریب میان جریانها و مذاهب مختلف بود.
سپس جان سلمانیان، نماینده ارامنه ارتدوکس، پاپ آرام اول بود که به جای وی کاردینال ماسیس زبویان از حلب سخن گفت و اظهار کرد: ما آیتالله تسخیری را این گونه شناختیم. در مدت عمر خود، گفتوگو و همکاری میان ادیان به صورت یک کار فکری و عملی روزانه به حساب میآمد. با تمام وجود به این امر ایمان داشت که ملتها، فرهنگها، ادیان و تمدنها باید در کنار یکدیگر در فضایی توأم با احترام و اعتماد متقابل همزیستی داشته باشند؛ لذا ایشان بحق شایستگی این را داشت که به عنوان الگوی گفتوگو و همکاری میان ادیان به شمار رود.
شخصیتی انعطافپذیر
سپس رباب صدر، مدیر مؤسسات امام موسی صدر، گفت: آیتالله تسخیری از همان آغاز انقلاب همراه آن بود و هرچه داشت تقدیم انقلاب کرد و در برابر شخصیتهای جهان اسلام انعطافپذیر بود و همزمان جهان اسلام را متوجه شخصیتهای انقلاب اسلامی کرد.
رباب صدر، مدیر مؤسسات امام موسی صدر
عبدالغنی شمسالدین، رئیس اتحادیه علمای جنوب شرق آسیا، گفت: این عالم جلیلالقدر تمام عمر خود را در راه خدمت به اسلام و مسلمانان گذراند و دغدغه وحدت امت اسلام را داشت و برای تثبیت و تقویت و دعوت به آن کوشید و در برابر تفرقهافکنان و متعصبان مقابله کرد. او تقریب بین مذاهب و ادیان و گسترش برادری میان مردم را بدون در نظر گرفتن گرایشهای دینی یا مذاهب فقهی آنها به عنوان شیوه همیشگی خود انتخاب کرده بود. این فقید در طول زندگی خود مهمترین دغدغهاش تقریب میان تمام مسلمانان بود. او قدرت و سربلندی این امت را در وحدت و تحقق منافع افراد این امت و جوامع بشری میدانست.
شیخ ماهر حمود، دبیر اتحادیه جهانی علمای مقاومت، ضمن اشاره به شخصیت علمی و آثار آیتالله تسخیری، اظهار کرد: فقید بزرگمان با آثار و قلمش و نیز سخنرانیهای خود جانها را مورد خطاب قرار داد تا تقریب و وحدت را از تحول در درون انسانها آغاز کند نه فقط در متون نگارشی و شعارهای آنان. او ابتدا از خود شروع کرد و خباثت و نفاق و هر آنچه را که مانعی میان او و دیگران بود از خود زدود تا اینکه توانست سخنش را بر دلهای دیگران بنشاند و افراد دیگر را با کلام خود قانع کند.
خلیل حمدان، عضو شورای مرکزی جنبش امل، گفت: ایشان در مسیر وحدت و تقریب که گام گذاشتند، مسیری سخت و پرمشقت بود و سختیهای بسیاری را در این راه متحمل شد، اما پافشاری و جدیت او باعث شد تا به چنین نتیجه بزرگی در این زمان دست یابد. او پرچمدار وحدت و تقریب بین مذاهب بود. ایشان دعوتکننده به گفتگویی بود که ما به شدت برای حل مشکلاتمان به آن نیازمندیم.
ثبات قدم با وجود سختیها
حجتالاسلام والمسلمین شیخ محمد سعید نعمانی، مدیر مجمع فکر اسلامی از ایران، ضمن پرداختن به دوستی پنجاه ساله خود با آیتالله تسخیری از نجف تا قم، گفت: سخنگفتن از شخصیتی برجسته و فراگیر در همه زمینهها در این فرصت محدود امکانپذیر نیست و ایشان در نهادها و مؤسسات مختلف فعالیت داشت تا از فرصتها به بهترین نحو و با اخلاص کامل بهره برده و بتواند این امت را به وحدت برساند. وی در این راه متعرض اتهامها و سختیهای بسیار شد اما تمام این موارد نتوانست مانعی برای انجام وظیفه شرعی او و ادامه مسیرش در راستای وحدت و تقریب شود. آیتالله تسخیری پرورشیافته مکتب شهید سیدمحمدباقر صدر، امام خمینی و امام خامنهای بود. او دردها و رنجهای این امت را با خود حمل می کرد و 23 سال درگیر بیماری جسمی بود اما بیماری مانعی برای ادامه مسیرش نشد.
خالد عکاشه، عضو شورای پاپی گفتوگوی میان ادیان در واتیکان، در سخنان خود به اوصاف مرحوم تسخیری اشاره کرده و افزود: وی انسانی خوش برخورد و خوش اخلاق بود و در کار خود در عرصه تقریب همیشه با صبر، حکمت و محبت برخورد میکرد و قدرت قانع کردن دیگران را در اختیار داشت و به رغم وجود بیماری در مسیر گفتگوی میان ادیان لحظهای توقف نکرد.
در ادامه دکتر کمال الهلباوی، مؤسس انجمن اسلامی انگلیس، گفت: تسخیری توانست با علم، تجربه، اجتهاد و اخلاص توجه همه را به خود جلب کند. او از جمله افراد صاحب دیدگاه در تقریب و وحدت میان افراد بود.
حامل رسالت قرآن و پیامبر(ص)
سپس شیخ خالد الملّا، رئیس جماعت علمای عراق، گفت: ایشان در صدر علمای بزرگ این امت به شمارمی رفت و به حق میتوان او را یک امت دانست، چرا که حامل رسالتی وحدتطلب و برخاسته از آیات قرآن کریم و رسالت نبوی بود. عمرش را در طلب علم، جهاد و مبارزه گذراند و زندانها، شکنجهها و تبعیدها و نیز بی مهریها را تحمل کرد. این شخصیت اندیشهای درست و نگاهی عمیق به ضرورت احیای وحدت اسلامی داشت و راز قدرت این امت را در وحدت آن میدانست و معتقد بود که پیروان مذاهب باید برای حل چالشهایی که امت اسلامی با آن روبهروست تلاش کنند. و درگیری مسلمانان با یکدیگر به بهانه اختلاف مذهبی امری حرام و در نزد عقلای این امت نپذیرفتنی است.
در ادامه شیخ محمود دیاب، مدیر ارشاد و راهنمایی وزارت اوقاف سوریه، به نمایندگی از محمد عبدالستار، وزیر اوقاف سوریه، گفت: ایشان شخصیتی از برجستگان این امت بود که تمام هم و غم خود را در راه ایجاد وحدت میان این امت صرف کرد. این امت دریای بیکرانی از علوم و کوهی استوار در دفاع از مسائل این امت و در رأس آنها مسئله فلسطین را از دست داد. امیدواریم این راه همچنان برای وحدت امت مسلمان تا تحقق پیروزی تداوم یابد.
تزکیه نفس
حجتالاسلام والمسلمین سیدعلی العلاق، دبیرکل مجمع وحدت اسلامی عراق، آیتالله تسخیری را پرچمدار وحدت اسلامی معرفی کرد و افزود: ایشان اندیشمند بزرگ اسلامی، عالمی ربانی و مجاهدی صبور بود و نفسی تزکیهشده داشت و به رغم شرایط جسمی و بیماری دست از کار و فعالیت برنمیداشت. شاگرد شهید سیدمحمدباقر صدر بود و در مسیر جهادی خود متحمل شکنجه و زندان شد و پس از آن با کولهباری از علم و جهاد به کشورش بازگشت و اندیشههای فرهنگی و سیاسیاش را در تمام کنفرانسها و نشستهای جهانی و اسلامی مطرح کرد که مورد استقبال و احترام رهبران بزرگ جهان اسلام قرار گرفت.
سپس شیخ عبدالرزاق قسّوم، رئیس جمعیت علمای مسلمین الجزایر، نیز آیتالله تسخیری را شخصیتی بزرگ و دارای نبوغ فراوان برشمرد و گفت: او فردی دارای جاذبه، عالم، انعطافپذیر در برابر افکار و مذاهب مختلف، باپشتکار و پایبند به حرکت در مسیر تقریب مذاهب بود.
شیخ نعیم قاسم، معاون دبیرکل حزبالله لبنان
در ادامه دکتر عبدالهادی الصالح، وزیر سابق در کابینه کویت، اظهار کرد: زمانی که از او درباره تقریب بین مذهب اهل تسنن و شیعه پرسیدند، گفت که اصل این مطلب اشتباه است چرا که اهل تسنن و شیعه در اصول دین با یکدیگر هم عقیده هستند همان اصولی که انسان به واسطه اعتقاد به آن، داخل دین میشود و به واسطه عدم اعتقاد به آن از دین خارج می شود. لذا اختلاف در فروع است نه در اصول. او فردی مبارز و در پی مصلحت اسلام بود و به رغم جایگاه علمی و فقهی خود، به شدت متواضع بود، به نحوی که احساس نمیکردی در برابر یک عالم هستی.
سپس شیخ مصطفی ابورمّان، عضو اتحادیه علمای بلاد شام از اردن، تصریح کرد: آیتالله تسخیری همه را به محبت، همکاری و ایجاد ارتباط با یکدیگر دعوت میکرد. انسانی استثنایی بود که تمام این رفتارش ناشی از علم، فرهنگ و اعتقادات او بود. او آثاری از مشترکات فقهی و عقایدی میان مذاهب را منتشر کرد و ازخود به یادگار گذاشت. این شخصیت ارکان تقریب میان مذاهب را، که شیخ محمود شلتوت، محمد تقی الدین القنی، عبدالمجید سلیم و محمدالمدنی در دهه چهلم قرن میلادی گذاشته بنیان نهادند، دنبال می کرد و ما از او یاد گرفتیم که از تعصب، جهل و تفرقه دوری کنیم و در مسیر ائتلاف، نزدیکی و همسویی قدم برداریم.
در ادامه سیدمحمد اظهر زهدی، دبیر کل مرکز فرهنگ و علوم «الابرار»از هندوستان، گفت: به یاد دارم که به همراه 25 تن از علمای هندوستان میهمان او بودیم و در ضیافتی بینظیر در خدمت ایشان حضور یافتیم. او چراغی روشن در آسمان اخلاق بود و در میان همکیشان خود نظیر او با این اوصاف ندیدهام. او مسیری را آغاز کرد که باید ما آن راه را ادامه دهیم.
سپس شیخ محمد الحاج، دبیرکل اتحادیه علمای فلسطین، به بیان ویژگیهای ایشان پرداخت و افزود: او تمام تلاشش وحدت کلمه مسلمانان و اتحاد صفوف آنها بود و بارها برای حفظ این امت غیرت خود را نشان داد و به خاطر تفرقه و از هم پاشیدگی آن به شدت رنج میبرد.
مرد عقیده
حجتالاسلام والمسلمین شیخ جلال حمید، مدیر حوزه علمیه امام صادق(ع) در تانزانیا، بیان کرد: شخصیت آیتالله تسخیری از خلال نوشتهها و آثار او نمایان میشود. او شخصیتی سیاسی، دینی، استاد دانشگاه و مرد عقیده بود. او انسانی بود که همه را به وحدت میان مذاهب دعوت میکرد. آثار ایشان همگی حول محور وحدت و عدم تفرقه نوشته شده و ایشان الگوی بارزی از شخصیت علمی و دینی بود که درباره وحدت بین شیعه و اهل تسنن آثار ارزشمندی را به یادگار گذاشت.
سخنران پایانی حجتالاسلام والمسلمین شیخ محمدمهدی تسخیری بود که به نمایندگی از خانواده آن مرحوم به ایراد سخن پرداخت و گفت: مرحوم شیخ محمدعلی تسخیری بیش از پنج دهه با هدف دعوت به صلح، امنیت و نشر ارزشهای انسانی و اندیشه اسلامی وحدت طلب که برگرفته از مکتب خاندان پیامبر اکرم بود به سفر به نقاط مختلف دنیا پرداخت و به پیامبر اکرم تأسی کرد. او هرگز خسته و دلسرد نمیشد و زمان برای تحقق آرزوها و اهداف انسانی او کوتاه بود و جسمش توانایی همراهی با او در این مسیر جاودانه را نداشت. وی همه را به پایبندی به حق و عدالت و دفاع از حقوق مظلومان و ستمدیدگان جهان دعوت میکرد. مسئله فلسطین و مشکلات ملتهای ستمدیده تا آخرین لحظات زندگی مورد توجه ایشان بود و بیتوجهی به آن را خیانتی نابخشودنی میدانست.
انتهای پیام