شفقنا- چند ماه به انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ باقی مانده و برخی از اصلاح طلبان به عنوان نماینده یکی از جریان های سیاسی مهم و اصلی کشور، از انتخابات آینده می گویند و گمانه زنی هایی درباره کاندیداتوری برخی از افراد دارند.
منتجب نیا: اجازه دهید افراد شایسته کاندیدا شوند
منتجب نیا به عملیاتی شدن برخی از این عقاید نادرست که جمهوریت نظام را خدشه دار می‌کند، اشاره کرد و گفت: از نظر عملی هم، ما در بعضی از دوره‌های انتخابات می‌بینیم که گاهی جمهوریت نظام مورد خدشه واقع می‌شود و درست است که در کشور ما به طور میانگین هر سال انتخابات داریم ولی گاهی در دوره‌های انتخابات، به دلیل تنگ نظری و برخوردهای سیاسی برخی از مجریان و ناظران، جمهوریت نظام مورد خدشه واقع می‌شود.
وی با بیان اینکه رد صلاحیت ها در برخی انتخابات‌ها متکی بر مر قانون نیست، خاطرنشان کرد: امیدواریم که در آینده به خصوص در انتخابات سال ۱۴۰۰ که سه چهار انتخابات را در پیش داریم، مجریان و ناظران با سعه صدر برخورد کنند و اجازه دهند افراد شایسته کاندیدا شوند و مردم هم با اعتماد هر چه بیشتر به آنها رای دهند.
دبیرکل حزب جمهوریت ایران اسلامی به ایرنا گفت: جمهوریت نظام در معرض خطر و آسیب و تزلزل است بنابراین باید تمام مسئولان و مقامات تلاش کنند از حقوق فردی و اجتماعی ملت دفاع کنند و نباید به نام اسلام حقوق مردم ضایع شود.
محدود کردن حق انتخاب مردم به بهانه حفظ نظام مغالطه است
منتجب نیا با تاکید بر اینکه به نام حفظ اسلام و حفظ جمهوری اسلامی نباید انتخاب مردم را محدود کنیم، تصریح کرد: تأکید بر این موضوع به خاطر این است که در بعضی از اذهان این اعتقاد غلط وجود دارد و بعضی به فرمایش امام درباره واجب بودن حفظ نظام استناد می کنند و معتقدند می‌توانیم افرادی را بدون دلیل به خاطر حفظ نظام رد صلاحیت کنیم که این مغالطه ای بیش نیست.
وی گفت: اگر بخواهیم نظام محفوظ بماند حتما باید جمهوریت نظام به شکل واقعی و عینی محافظت شود و حقوق آحاد مردم مورد صیانت و حفاظت قرار گیرد و اتفاقا خطر برای نظام از آنجا نشات می‌گیرد که حقوق مردم مورد تعدی واقع شود و آنجاست که نظام ضربه می خورد.
این فعال سیاسی خطاب به کسانی که حفظ نظام را بهانه رسیدن به اهداف شخصی و جناحی کرده اند، گفت: اگر شعار ما این است که حفظ نظام از اوجب واجبات است که جمله حکیمانه حضرت امام(ره) است، باید همه دست به دست هم دهیم و از جمهوریت نظام هم مثل اسلامیت آن دفاع کنیم و اجازه ندهیم خدشه‌ای بر این دو پایه نظام وارد شود.
فیاض زاهد: اصولگرایان تندرو دستپاچه شده اند، چون پیروزی اصلاح طلبان دست نیافتنی نیست
روزنامه اعتماد با فیاض زاهد، فعال اصلاح طلب در باره انتخابات۱۴۰۰ گفت وگویی انجام داده است.
بخشی از این گفت وگو را می خوانید:
باتوجه به شرایطی که توصیف کرده و در مجموع پیش‌بینی‌تان مشارکت اندک است، راهبرد انتخاباتی مطلوب را برای اصلاح‌طلبان چه می‌دانید؟ آیا فکر می‌کنید تکرار تجربه ائتلاف با نیروهای اعتدالی راهگشا خواهد بود؟
معتقدم استراتژی اصلی جریان اصلاحات باید بر کاندیدای اصلاح‌طلب متمرکز باشد. باخت با یک نیروی اصلاح‌طلب برای اصلاح‌طلبان به مراتب بهتر از برد با نیرویی ائتلافی است؛ چراکه جریان اصلاحات باید بر موقعیت سیاسی خود به‌جد تاکید کند. اصلاح‌طلبان نیازمند بازبینی و ارایه مانیفست جدید از شرایط داخلی و بین‌المللی هستند که با تکیه بر آن بتوانند کاندیدای خود را معرفی کنند. اگر امکان بازسازی گفتمانی نباشد، یک راهبرد می‌تواند این باشد که تا فراهم شدن شرایط حضور، کاندیدایی معرفی نکنند که البته به نظر می‌رسد این گزینه، دست‌کم در حال حاضر چندان میان احزاب و گروه‌های اصلاح‌طلب طرفدار ندارد و آنان علاقه‌مندند تحت هر شرایطی کنش داشته باشند. راهکار دوم سرمایه‌گذاری بر کاندیداهای موجود است. درواقع تمرکز بر اصلاح‌طلبانی که می‌توانند از فیلتر نظارت استصوابی شورای نگهبان بگذرند. اما اگر هیچ‌کدام محقق نشد، باید تا تایید نهایی کاندیداها صبر کنند و بعد تصمیم بگیرند. درمجموع به نظر می‌رسد بهتر باشد که تصمیم‌گیری درباره گزینه نهایی را به بازه زمانی پس از اعلام نتایج بررسی صلاحیت کاندیداها موکول کنند، چراکه مهم‌ترین موضوع، منافع ملی کشور و حمایت از آن است. سیاستمدار مثل هنرمند یا سلبریتی نیست که به فکر محبوبیت خود باشد، بلکه باید تابع چارچوب اخلاقی و مرام سیاسی خود گام بردارد. آن روز که مهندس بازرگان کنار کشید، بسیاری بر او خرده گرفتند ولی تاریخ نشان داد که این پرنسیب و اصول یک سیاسمتدار است که او را نگه می‌دارد. نکته‌ای که در حال حاضر اصلاح‌طلبان باید به آن توجه کنند نیز این است که باید بر استفاده از عنصر سیاسی شناخته شده خود تاکید کنند.
با توجه به شرایط موجود پیش‌بینی شما از وضعیت اصلاح‌طلبان چیست؟ فکر می‌کنید اصلاح‌طلبان بتوانند در انتخابات پیش‌رو موفقیتی دست بیاورند؟
واقعیت این است که اگر همین سوال را پارسال می‌پرسیدید، هیچ امیدی نداشتم. امروز دلیل اینکه اصولگرایان تندرو این‌طور دستپاچه شده‌اند این است که تا همین چندماه پیش هم فکر می‌کردند که می‌توانند به راحتی پیروز میدان باشند ولی با تغییر شرایط بین‌المللی، اوضاع تغییر کرده است. لازم است نکته‌ای را متذکر شوم. باید توجه کرد که با وجود تمامی انتقادهایی که علیه اصلاح‌طلبان وارد می‌شود، معتقدم که اگر به گذشته برگردیم، باید بگوییم که حمایت از حسن روحانی اقدامی بسیار درست بود. انتخابِ روحانی به نفع کشور بود و اصلاح‌طلبان با صداقت برخورد کردند و نباید فریب فشارها را بخورند. روحانی دولتی ورشکسته را کنار گذاشت و شرایطی را تحویل گرفت که در آن هم اوضاع اقتصادی و هم اوضاع سیاست داخلی و خارجی به‌هم ریخته بود و کشور با مشکلات فراوان مواجه بود. ولی با این حال شاهد بودیم که گشایش‌هایی بسیار صورت گرفت و جذب سرمایه‌گذاری در کشور افزایش یافت. اما در دور دوم و با آغاز به کار دولت دوازدهم، به دلیل شرایط بین‌المللی و رقابت‌ها، کار برای دولت سخت‌تر شد؛ بنابراین اگر اصلاح‌طلبان همچنان در چنان شرایطی قرار بگیرند، اتخاذ تصمیم مشابه چندان هم غیرمنطقی نیست. حرف مرد همیشه یکی نیست؛ گاهی مردانگی حکم می‌کند که مرد حرف خود را تغییر دهید.
هادی خامنه‌ای: مخالف نهاد اجماع ساز هستم
حجت الاسلام و المسلمین سید هادی خامنه ای، دبیرکل مجمع نیروهای خط امام، به خبرآنلاین می گوید: اگر انتخابات آزاد باشد و همه سلایق سیاسی حضور داشته باشند و از امکان و شرایط مساوی و قانونی برخوردار باشند، حضور چهره‌ای با سابقه نظامی، شاخص یا غیرشاخص به گونه‌ای که ناقض قانون اساسی هم نباشد، بلامانع است.
چهل و دومین سالروز پیروزی انقلاب اسلامی مصادف با چند موضوع مهم از جمله انتخابات ریاست جمهوری و مباحثی است که پیرامون سیاست خارجی از جمله آینده روابط با امریکا و اروپا و برجام است، در این زمینه چه ارزیابی دارید؟
انتخابات ریاست جمهوری بسیار مهم است، هنوز روزنه‌ای مهم برای تأثیرگذاری بر روند امور به شمار می‌آید و می‌تواند مردم را به صحنه آورد؛ اما انتخابات زمانی مؤثر است که مردم انگیزه مشارکت داشته باشند و برای اینکه مردم انگیزه داشته باشند، باید شرایطی فراهم شود که احساس کنند حق انتخاب دارند و شرایط برای حضور همه سلیقه‌ها در چارچوب قانون فراهم است و همچنین انتخاب آنها مؤثر است.
چهره نظامی نباید متکی به سازمان یا نهاد نظامی خاص کاندیدای ریاست جمهوری شود
بحث حضور نظامیان در انتخابات بسیار پررنگ است شما چه ارزیابی درباره این موضوع دارید؟
در این رابطه دو موضوع را باید از هم تفکیک کرد. موضوع اول حضور یک یا چند چهره با سابقه نظامی در میان نامزدهای ریاست جمهوری است، دوم تشکیل یک دولت نظامی.
اگر انتخابات آزاد باشد و همه سلایق سیاسی حضور داشته باشند و از امکان و شرایط مساوی و قانونی برخوردار باشند، حضور چهره‌ای با سابقه نظامی، شاخص یا غیرشاخص به گونه‌ای که ناقض قانون اساسی هم نباشد، بلامانع است. به هر حال فردی با سابقه نظامی هم از این حق برخوردار است؛ به شرطی که متکی به خود و برنامه‌هایش باشد نه متکی به سازمان یا نهاد نظامی خاص به عنوان پشتیبان.
کاندیداتوری فردی با سابقه نظامی ناقض قانون نیست
چون اگر این چنین باشد هم نقض قانون اساسی است و هم نقض آزادی و جمهوریت. امام (ره) با مداخله نظامیان در سیاست مخالف بودند و دلیل آن هم همین موضوع است. پس نامزد شدن فردی با سابقه نظامی به تنهایی مشکل‌ساز و ناقض آزادی و قانون نیست؛ اما اگر قرار باشد یک نظامی به اتکای سازمان و نهاد وابسته به آن وارد عرصه شود و بخواهد قدرت اجرایی را با نظامیان مرتبط سازد، این معنایش تشکیل یک دولت نظامی است و ناقض قانون اساسی است و تاریخ هم ثابت کرده که دولت نظامی تجربه موفقی در هیچ کجای دنیا نبوده است.
مخالف شکل گیری نهاد اجماع ساز هستم
اخیراً فعالیت‌هایی در شورای هماهنگی جبهه اصلاحات برای تشکیل یک نهاد جدید شکل گرفته که مدعی اجماع است، آیا شما در روند آن هستید؟
تمایلی ندارم درباره این موضوع صحبت کنم.
به هر حال این مسئله از مسائل مورد بحث در محافل اصلاح‌طلبی است. در صورت امکان نظر اجمالی خودتان را بگویید.
من وارد جزئیات نمی‌شوم، مواضع مجمع نیروهای خط امام از طریق نماینده آن در جلسات شورای هماهنگی بیان شده و عمدتاً مخالف روندی است که دوستان در پیش گرفته‌اند؛ این مواضع را قبلاً هم در جریان تشکیل و فعالیت شورای موسوم به سیاستگذاری گفته بودیم.
به نظر من هر سازوکاری که به تضعیف تحزب بیانجامد، دارای اشکال است. دوستانی که مدافع توسعه سیاسی بوده‌اند، نباید با روندهای شبه دموکراتیک احزاب را تضعیف کنند و برای افراد و محافل خاص، هژمونی بسازند و از احزاب هم صرفاً به عنوان سازمان رأی استفاده کنند.
علی صوفی: انتخابات ۱۴۰۰ قطعا دو قطبی خواهد شد
علی صوفی وزیر تعاون دولت خاتمی در گفت وگو با رویداد ۲۴ می‌گوید: انتخابات ۱۴۰۰ قطعا دو قطبی خواهد شد اما اصلاح طلبان کاندیدای شاخصی که به صحنه بیاید ندارند.
این فعال سیاسی ادامه می‌دهد: انتخابات ۱۴۰۰ قطعا دو قطبی خواهد شد و اگر کاندیدای اهل مذاکره وجود داشته باشد به سمت او می‌روند و اگر نبود مانند سال ۹۸ رای نمی‌دهند. امام علی می‌گوید ۴ مورد موجب زوال حکومت است. اولین آن تضییع اصول و پرداختن به فرع است. این مباحث فرع است که بشینیم به این فکر کنیم در رده بالا چه کسی خواهد آمد و چه کسی می‌ر‌ود. ما باید سیستمی داشته باشیم که قائم به فرد نباشد. در قرآن اصل این است که همه ما به خداوند نزدیک شویم و دنیا وسیله است. ما باید در این دنیا به گونه‌ای زندگی کنیم که به او نزدیک شویم. اما متاسفانه برای برخی خدا وسیله‌ای برای نزدیک شدن به دنیا است.
ضعف‌های نهاد اجماع ساز را برطرف می‌کنیم
صوفی با بیان اینکه اصلاح طلبان سازوکاری برای انتخابات داشتند به نام شورای عالی سیاستگذاری و اکنون هم با کمی اصلاح ضعف‌ها نهاد اجماع ساز را ایجاد کرده‌اند، تصریح کرد: امید داریم به زودی جلسه اول این نهاد را داشته باشیم، زیرا پشتوانه آن تمامی احزاب اصلاح طلب هستند و آن را تشکیل می‌دهند. البته اشکالات و نگرانی‌هایی وجود دارد که باید به آنها توجه شود. ما در نهاد اجماع ساز به دونکته توجه ویژه داریم، یکی انسجام‌بخشی بود که در گذشته برای انتخابات ۹۸ با تلاش شورای سیاستگذاری صورت گرفته بود.
سال ۱۴۰۰ کاندیدا معرفی می‌کنیم
وزیر تعاون دولت خاتمی ادامه داد: اکنون در استان‌ها نهادی را داریم تحت عنوان نهاد شورای اصلاح‌طلبان استان. به هرحال در استان‌هایی که من رابط آنها بودم این را به خود احزاب واگذار کردم که تمام تصمیماتشان را در انتخاب افراد گرفتند و اکنون هم از تصمیم‌های شورا حمایت می‌کنند. از نظرم انسجام‌بخشی نهاد اجماع ساز مشکلی نخواهد داشت. هدف دوم نهاد اجماع ساز، اجماع سازی است. البته مقدمه آن معرفی کاندیداها هم است. از ۹۲ تاکنون این اجماع سازی شروع شد و جلوی تکثر کاندیداها گرفته نشد، اما نهایتا زمانی که به روز انتخابات نزدیک می‌شویم از همه کاندیداهای که به آن مرحله رسیدند یک کاندیدا انتخاب می‌شود. مانند سال ۹۲ که هم آقای عارف و هم روحانی حضور داشتند و پس از بررسی‌ها درخواست کردیم آقای عارف کنار بروند و همه روی آقای روحانی به اجماع برسند که منجر به موفقیت هم شد. یا لیست‌های امید برای شورا و مجلس.
اصلاح طلبان کاندیدای شاخصی که به صحنه بیاید، ندارند
وی تاکید کرد: اکنون نیز تکثر گزینه‌ها وجود دارد، اما کاندیدای شاخصی که اصلاح طلبان به صحنه بیاورند نیست. باید ببینیم چه افرادی تایید صلاحیت و وارد صحنه رقابت‌ها می‌شوند. در این مرحله است که نهاد اجماع ساز فعالیت خود را شروع می‌کند و فعالیت انتخاباتی کاندیداهای اصلاح طلب را رصد می‌کند و با استفاده از ساز و کار نظرسنجی بررسی می‌کند که وزن اجتماعی، اقبال عمومی و رای آنها چقدر است. این رقابت ادامه پیدا می‌کند تا زمانی که آن فردی که از همه جلوتر است و وزن رای بالاتری دارد مورد اجماع نهاد اجماع‌ساز قرار می‌گیرد و به عنوان کاندیدای واحد نهاد معرفی می‌شود و سایر کاندیداها باید به نفع او کنار بکشند.
مذاکره‌ای با جهانگیری و ظریف نشده است
وی ادامه داد: شرایط مانند سال ۷۵ نیست که افرادی مانند خاتمی را داشته باشیم. اکنون تکثر کاندیداها وجود دارد و هیچ ترجیحی میان آنها وجود ندارد مگر اینکه زمان میزان اقبال مردم نسبت به آنها را مشخص می‌کند. تاکنون نیز با افرادی مانند ظریف و جهانگیری برای حضور در صحنه مذاکره نکرده‌ایم.
اعتماد نوشت: اختلاف بر سر نامزد نهایی
اعتماد نوشت: تا چند وقت پیش تصور می‌شد که حداکثر ۱۰ تا ۱۵ نفر از اصولگرایان برای رسیدن به «پاستور» در صف انتظارند اما حالا خودشان هم می‌گویند که این صف به‌مراتب دور و درازتر و طویل‌تر از این حرفهاست.
*تا همین چندی پیش، اصولگرایان سعی می‌کردند درباره کاندیداهای احتمالی صحبتی نکنند و حتی اگر ۱۰۰ درصد با کاندیداتوری یکی از اصولگرایان مخالف بودند، آن را علنی نمی‌کردند اما حالا با نزدیک شدن به روز سرنوشت، به نظر می‌رسد که مشکلات آنان با یکدیگر نیز جدی شده و دیگر نمی‌توانند ازطریق مذاکرات درونی آن را حل کنند و درنتیجه دست به دامان اعلام عمومی شده‌اند.
* اختلاف‌نظرهای اصولگرایانه اما در حالی علنی شده که هنوز بحث آمدن یا نیامدن سیدابراهیم رییسی و محمد باقر قالیباف در انتخابات ۱۴۰۰ میان اصولگرایان وجود دارد. برخی از آنان معتقدند حالا که اختلافات بالا گرفته و کسی حاضر نیست صحنه را ترک کند، باید چهره‌ای کاندیدا شود که توانایی اجماع‌سازی داشته باشد. آنان تأکید دارند که رییسی و قالیباف واجد این شرایط هستند.
*با این حال اما جریان اصولگرا آنقدر کاندیدا دارد که به‌هرحال اوضاع برایشان پیچیده باشد. مهدی چمران از چهره‌های اصولگرا که البته قرابتی انکارناپذیر نیز به قالیباف دارد، به همین پیچیدگی‌ها اشاره کرده و به ایرنا گفته است: «به‌دلیل پیچیدگی نمی‌توان نتیجه انتخابات ۲۸ خرداد ۱۴۰۰ ریاست‌جمهوری را پیش‌بینی کرد.» چمران البته در مصاحبه خود انتقاداتی هم به شورای وحدت وارد کرده و در نهایت گفته است: «اجماع روی یک نفر در اصولگرایان بستگی به شخصی دارد که از او حمایت می‌شود.»
*این درحالی است که همچنان برخی اصولگرایان می‌گویند رییسی نباید کاندیدا شود؛ چراکه او کارهای بسیار مهمی را در قوه قضاییه شروع کرده که باید به سرانجام برساند.
*هرچه هست، اخبار درباره احتمال کاندیداتوری رییسی ضد و نقیض است و دقیقا معلوم نیست نتیجه چه خواهد شد ولی دیروز حمیدرضا فولادگر از چهره‌های سیاسی اصولگرا که سال‌ها سابقه حضور در مجلس را نیز در کارنامه دارد، به نامه‌نیوز گفته است: «آنچه اخیرا شنیدم آقای رییسی نپذیرفته و پاسخ ایشان منفی است و می‌خواهد در همان قوه قضاییه اجرای برنامه ۵ ساله خود را دنبال کند.» با این حال او هم از احتمال به اجماع نرسیدن اصولگرایان ابراز نگرانی کرده است. آنچه تا این‌جا کار مسلم است آنکه تمامی این اخبار در حد گمانه‌زنی انتخاباتی است و برای اظهارنظر قطعی‌تر هنوز باید منتظر ماند.
