با شروع هر سال جدید، تصمیمهای بزرگی به ذهنمان خطور میکنند: امسال بیشتر آشپزی میکنم، وقت بیشتری را برای خلاقیت صرف میکنم، بیشتر ورزش میکنم، زبان ایتالیایی یاد میگیرم، ولی چند مورد از این قبیل تصمیمها عملی میشوند؟ غالبا این اهداف بسیار مبهم هستند یا ما نمیتوانیم به طور مناسب برایشان برنامهریزی کنیم، و به خصوص امسال، فشار بیشتری را نیز تحمل میکنیم تا بتوانیم سال ۱۴۰۰ را بهتر از سال ۹۹ بگذرانیم، ولی آیا این تصمیمها و اهداف واقع بینانه هستند؟

حتی با عرضهی واکسن، کووید ۱۹ همچنان به سرعت در حال گسترش است. اقتصاد همچنان دچار مشکلات فراوانی است، و صدها هزار آمریکایی سعی میکنند بدهیهایشان را بپردازند یا شرایط زندگیشان را که به دلیل از دست دادن کار به هم ریخته بود، سر و سامان بدهند.
همهی ما به خاطر رو به رو شدن با مشکلات مالی طولانی، استرس سیاسی، و انزوای ناشی از قرنطینهی اجباری سطوح بسیار بالایی از استرس را تجربه کردهایم، و هنوز سوالهای بسیاری برایمان بیجواب ماندهاند.
از شواهد پیدا است که تعیین و تحقق تصمیمها و اهداف واقع بینانه در سال جدید نیز برای برخی از آدمها چالشبرانگیز و ظاهرا برای برخی دیگر غیر ممکن است. با اینکه همهی ما میخواهیم امسالمان متفاوت از سال گذشته باشد، نمیتوانیم واقعیت شرایط حاضر را نادیده بگیریم.
ما همچنان در دورهی همهگیری بیماری به سر میبریم، و هنوز با همان موانع و مشکلات رو به رو هستیم؛ ولی به این معنی نیست که نمیتوانیم اهدافی را برای خود تعیین و به آنها دست پیدا کنیم، ولی این مسئله نیازمند ایجاد تغییر در چشماندازمان است.
“شاید نتوانید کنترل همه چیز را به دست بگیرید، ولی میتوانید افکار و واکنشهایتان را به عوامل استرسزا تحت کنترل در بیاورید. برای ایجاد یک تغییر مثبت در چشماندازتان، به جای تمرکز بر چیزهایی که درست پیش نمیروند، بر چیزهایی تمرکز کنید که به خوبی انجام میشوند.” – دکتر نیکول بندرسهادی، رئیس بخش سلامت رفتاری مرکز پزشکی آنلاین
وقتی میخواهید ذهنیتتان را تغییر دهید، پرسشهای زیر را از خودتان بپرسید:
امسال چه کار متفاوتی میتوانید انجام بدهید؟چه چیزهایی در سال جدید قرار است متفاوت باشند؟آیا قبلا هم چنین تصمیم را گرفته بودید، ولی به موفقیت نرسیدید؟آیا برای تحقق این هدف، به خوبی برنامهریزی کردهاید؟اگر از مسیرتان منحرف شوید، چه احساسی به شما دست خواهد داد؟هدفگذاری به جای تصمیمگیری
با اینکه سال جدید فرصتی را برای تامل و ”تازه کردن نفس” فراهم میکند، ما همچنان با بسیاری از همان عوامل استرسزایی که در سال گذشته با آنها رو به رو بودهایم، دست و پنجه نرم میکنیم. همهگیری ادامهدار کرونا، در کنار بسیاری از عوامل پیچیدهی دیگر، مستقیما بر تواناییمان برای حفظ عادات و برنامههای روزانهی جدید تاثیر میگذارند؛ به همین دلیل نیز بهتر است برای رسیدن به خواستههایمان هدفگذاری کنیم، تا اینکه بخواهیم مدام دربارهشان تصمیمگیری کنیم.
دکتر کری میچل براون، مدیر ارشد کسب و کار، در این باره میگوید، “برخی از تصمیمهایی که برای سال جدید میگیریم به ندرت به عمل تبدیل میشوند و هرگز واقعا به انجام نمیرسند. تصمیمهایی نظیر کم کردن وزن، داشتن یک زندگی شادتر، و بیشتر کردن پسانداز به دلایل مختلفی با شکست مواجه میشوند، که فقط به عنوان برخی از این دلایل میتوان به بلندپروازانه، غیر واقعی، یا بیش از اندازه مبهم بودن این تصمیمها اشاره کرد.”
شاید این تصمیمها با شکست مواجه شوند، ولی با کمک ۱۰ بهترین و آسانترین روش کنار آمدن با شکست در زندگی، هم میتوانید از تکرار آن جلوگیری کنید و هم اثرات آن را کمتر کنید.
شما در هر حالتی میتوانید هدفگذاریهایی داشته باشید. آنها میتوانند با تغییر وضعیت شما، تغییر کنند. برخلاف تصمیم گرفتن، هدفگذاری کردن سیالتر و انتزاعیتر است. هدفگذاری تجلی چیزی است که به دنبالاش هستید؛ شما با تجسم اینکه کجا میخواهید بروید و چه کسی میخواهید باشید، به زندگیتان هدف و انعطافپذیری میبخشید.
هدفگذاری شاید همیشه به یادتان میآورد “نسبت به اعمالتان هوشیارتر باشید،” یا “از اجتماع خود بیشتر پشتیبانی کنید.”
استراتژیهای تعیین اهداف واقع بینانه
با هدفگذاری، ما میتوانیم زندگی دلخواهمان را تجسم کنیم، ولی با انتخاب و تعیین هدفهای مشخص، ما مسیر زندگیمان را معلوم میکنیم. با این حال، برای آنکه یک هدف دستیافتنی باشد، باید واقعبینانه باشد.
“تا وقتی زمان و فکر کافی برای طرح اجرایی و تحقق اهدافتان اختصاص نداده باشید، هدفگذاری خوب نیز نمیتواند شما را به خواستههایتان برساند.” – دکتر کری میچل براون، مدیر ارشد کسب و کار
برخی از مطالعات نشان دادهاند، تعیین یک هدف ساده بسیار موثرتر از تعیین یک هدف پیچیده است.
برای مثال، اگر میخواهید به برنامهنویسی مسلط شوید، باید بفهمید چگونه میتوان برنامهنویسی کرد. رسیدن به هدفی نظیر “ثبتنام و تکمیل دورههای یادگیری برنامهنویسی” آسانتر از “یادگیری نحوهی برنامهنویسی” است.
هنگام تعیین یک هدف، باید پنج ویژگی هوشمندانه را مد نظر قرار دهید. هدفتان باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
مشخصقابل اندازهگیریدستیافتنیمرتبطدارای یک مهلت زمانیبرای مثال، هدفگذاری کلی شما این است که پسانداز بیشتری داشته باشید. هدف هوشمندانهی شما (هدفی که دارای پنج ویژگی بالا باشد) پسانداز کردن هفتهای ۵۰ دلار ظرف شش ماه است. این یک هدف مشخص است که به آسانی به طور هفتگی قابل اندازهگیری نیز هست. اگر یک هفته موفق به پسانداز نشدید، شاید از خودتان بپرسید چرا نتوانستم و برای هفتهی بعد این کمکاری را جبران کنید یا اینکه شاید متوجه شوید هفتهای ۵۰ دلار آنچنان واقعبینانه نیست و ۲۵ دلار منطقیتر است. در پایان این شش ماه، شما در این هدفگذاری کلی به موفقیت خواهید رسید.
همچنین، دکتر میچل براون استفاده از یک چارچوب تعیین هدف خاص را نیز توصیه میکند؛ این چارچوب متشکل از سه بخش ساده است:
بزرگ فکر کن.گامهای کوچک بردار.سریع حرکت کن.با اینکه اهداف بزرگ را بهتر میتوان هدفگذاری کرد، اگر هدفهای کوچکتر و دستیافتنیتری نداشته باشید که در دورههای زمانی مشخص قابل تحقق باشند، رسیدن به هدف بزرگتر برایتان دشوار خواهد شد.
برای مثال، اگر میخواهید رژیم غذایی سالمتری داشته باشید، میتوانید این کار را با افزودن روزانهی یک غذای گیاهی جدید به رژیم غذاییتان شروع کنید. این کاری است که میتوانید به سرعت انجام بدهید و به آسانی نیز آن را پیگیری کنید.
نکاتی برای تعیین و تحقق اهداف واقع بینانه
چیزی که برای یک نفر کارساز است ممکن است برای دیگری کارساز نباشد؛ بنابراین، هنگام پیگیری اهدافتان، به این نکته توجه کنید که چه چیزهایی برایتان کارساز هستند و کدامیک تاثیری ندارند. شاید نوشتن یک فهرست کاری هفتگی احتمال تکمیل و انجام وظایفتان را افزایش دهد. شاید صحبت کردن با یک دوست، حتی از طریق پیامک، انگیزهی روزانهتان را برای رسیدن به اهدافتان حفظ کند.
در ادامهی این مقاله، به چند نکته و توصیه اشاره میکنیم که کمکتان میکنند همواره برای رسیدن به هدفتان در مسیر درست قدم بردارید.
۱. محدود کردن اهدافتان
طبق توصیهی دکتر میچل براون، در هر دوره فقط یک یا دوره هدف برای خود تعیین کنید، زیرا تعیین تعداد زیادی هدف احتمال خطر ناتوانی در تحقق موفقیتآمیز هر یک از آنها را افزایش میدهد.
البته منظورمان این نیست که نمیتوانید اهداف بزرگترتان را به اهداف کوچکتر خرد کنید، بلکه میگوییم داشتن اهداف بزرگ متعدد و پیگیری همهی آنها میتوانی بسیار فرساینده و سخت باشد. برای تحقق یک هدف تلاش کنید، از یک روش تعیین هدف استفاده کنید، و اگر به هدفتان رسیدید، تلاشتان را برای تحقق دیگری آغاز کنید.
۲. کمک گرفتن از دیگران برای افزایش مسئولیتپذیریتان
دوستان، اعضای خانواده، روانشناس، و / یا اعضای یک انجمن آنلاین میتوانند در حفظ مسئولیتپذیری به شما کمک کنند. همچنین، وقتی که نمیتوانید به هدف برنامهریزی شدهتان برسید یا در تلاشهایتان دچار تزلزل میشوید، آنها میتوانند از شما حمایت کنند.
دکتر میچل براون در این مورد میگوید، “در هیچ جایی ننوشته است که شما باید کارهایتان را به تنهایی انجام بدهید. مطلع کردن دیگر از اهدافتان و بیان آنها به دیگران میزان تعهد و احتمال موفقیتتان را افزایش میدهد. داشتن کسی که شما را پرانگیزه نگه دارد یا کمکتان کند در مسیر درست بمانید، از اهمیت بالایی برخوردار است.”
۳. یادداشتهای روزانه
نوشتن یادداشتهای روزانه فواید بسیاری برای سلامت روانتان دارد؛ از این روش میتوانید برای نوشتن و پیگیری اهداف واقع بینانه و هوشمندانه، بیان سپاسگزاری، پشت سر گذاشتن چالشها، و هدفگذاری برای روز یا هفتهی پیش رویتان استفاده کنید.
دکتر اریک واندرلیپ، مدیر ارشد پزشکی در موسسهی زومکر، در این خصوص میگوید، “گاهی اوقات، موانع غیر قابل عبور به نظر میرسند، ولی صرف کمی زمان برای نوشتن مشکلات و افکارتان میتواند نواحی مربوط به حل مسئله را در قشر مغزتان فعال کند.”
اگر دربارهی چیزی که تحت کنترلتان قرار ندارد، احساس اضطراب میکنید، توجهتان را بر چیزهایی متمرکز کنید که تحت کنترلتان هستند؛ به این ترتیب، متوجه میشوید اضطراب در حال فروکش است.”
۴. تمرین هنر “نه گفتن”
طبق توضیحات دکتر راشمی پارمار، روانپزشک در موسسهی روانپزشکی اجتماعی، شاید همیشه سعی میکنید دیگران را راضی نگه دارید، از یک رابطه محافظت کنید، یا از مقابله با دیگران اجتناب کنید، ولی این کار باعث از بین رفتن وقت، انرژی، و تلاشتان برای حفظ تعادل در تعهداتتان میشود، و زمانی اندکی را برای رسیدن به خودتان باقی میگذارد.
همچنین، این کار میتواند به آشفتگی هیجانی یا کاهش عملکردتان در برنامههای کاری روزانه منجر شود.
پارمار در این باره میگوید، “به اندازهی کافی به خودتان آرامش بدهید تا از تکانهها و هیجانهایتان عبور کنید و به بخش منطقی و عقلانی مغزتان گوش فرا دهید. این کار حقایق را به اندازهی آشکار به شما نشان میدهد که میتوانید به راحتی بر اساس آنها تصمیمگیری کنید.”
۵. خاموش کردن گوشی همراه
دکتر واندرلیپ میگوید، “در لحظات دشوار زندگی، طبیعی است که بخواهیم همواره اطلاعات تازهای از مسائل پیرامونمان به دست بیاوریم. با وجود این، تفاوت ظریفی میان مطلع بودن و تحت تاثیر شدید اطلاعات قرار گرفتن، وجود دارد. اگر نحوهی استفادهتان از رسانهها به گونهای تغییر یافته که برایتان به شکل اجبار در آمده است، احتمالا شما با این کار فقط به اضطرابتان دامن میزنید.”
طبق توصیهی دکتر پارمار، برای یک روز کامل گوشی همراهتان را خاموش کنید و بر دنیای اطرافتان تمرکز کنید. طبیعت را مشاهده کنید، به صدای آواز پرندگان گوش دهید، رفتوآمد خودروها را در خیابان تماشا کنید، یا با آدمهای اطرافتان تعامل کنید.
بر اساس توضیحات وی، این کار واقعا هنر توجه عمیق به خود و دنیای اطراف را به شما میآموزد. اگر این کار برایتان مفید بود، روز بعد نیز آن را ادامه دهید یا یک برنامهی هفتگی بدون گوشی همراه را پیادهسازی کنید.
دکتر پارمار در این خصوص میگوید، “ما همیشه گرفتار این دام میشویم که برای چک کردن یک مسئله خاص گوشی همراهمان را بر میدارید، ولی پس از انجام کارمان فراموش میکنیم آن را کنار بگذاریم و غرق در دنیای مجازی میشویم. این کار میتواند باعث افزایش خستگی ذهنی و جسمیتان، و به تاخیر افتادن کارهایتان شود.”
۶. پیشبینی مسائل غیرمنتظره
اجازه ندهید رویدادهای غیرمنتظره، یا نیازهایتان برای مراقبت از خود، شما را از تحقق اهدافتان باز دارند. در عوض، قبل از آنکه بخواهید مجددا به مسیر رسیدن به هدفتان برگردید، کمی مکث کنید، تامل کنید، یا صرفا یک نفس عمیق بکشید.
دکتر واندرلیپ میگوید، “به خودتان یادآور شوید با اینکه تعیین هدف بسیار حائز اهمیت است، معمولا زندگی جلوی راهتان را میگیرد، و آنگاه شما باید خودتان را با شرایط جدید سازگار و هماهنگ کنید. اهدافتان را به شکل منطقی تعیین کنید؛ مسیر تحققشان را برای خود جذاب کنید؛ وقتی در این مسیر به دستاوردی رسیدید، به خودتان پاداش بدهید؛ و اگر از مسیر منحرف شدید، سریعا به مسیر درست برگردید. به این درک برسید که موانع نباید شما را از مسیر رسیدن به اهدافتان منحرف کنند.”
همچنین، اگر نیاز به تغییر هر برنامهای بود، در برابر تغییر مقاومت نکنید. مثلا میتوانید یک جلسهی تمرین ورزشی را لغو کنید و در عوض، به انجام مراقبه بپردازید؛ یا ملاقات با دوستتان را کنسل کنید و به تنهایی به پیادهروی بروید؛ یا اینکه اهدافتان را مجددا بررسی کنید و آنها را از نو روی کاغذ بنویسید.
سخن آخر
هنگام تلاش برای رسیدن به اهدافتان، به چیزهایی که باعث انحراف ذهنتان میشوند یا انرژیتان را تخلیه میکنند، دقت کنید؛ مثلا قرار گرفتن در برابر مقداری زیادی مطلب و محتوای منفی، تماشای اخبار شبانه، ملاقات و وقتگذرانی با برخی آدمهای خاص، یا کار کردن بدون وقفه. این رفتارها ممکن است شما را از هدفهایتان منحرف کنند و باعث وارد آمدن استرس بیمورد شوند.
دکتر واندرلیپ در این مورد نیز میگوید، “اگر احساس میکنید دچار علائمی شدهاید که در کارهایتان، حفظ روابط نزدیکتان، یا مراقبت از خودتان اختلال ایجاد میکنند، نزد یک پزشک یا متخصص بروید و در مورد گزینههای درمانتان با وی صحبت کنید. راههای مختلفی وجود دارند که متخصصان برای مجهز کردنتان به ابزارهای لازم برای مقابلهی بهتر با مشکلات میتوانند از آنها استفاده کنند.”
در نهایت، تعیین هدف باید برای برآوردن نیازهای سلامت روانتان مفید و مطلوب باشد، ولی اگر این کار باعث افزایش سطح استرس و اضطرابتان شود، دربارهی راههای موثر برای هدفگذاری و پیادهسازی اهدافتان با یک متخصص سلامت روان مشورت کنید.
ترجمه: تحریریه سایت کسب و کار بازده- امیر رضا مصطفایی
منبع: verywellmind