مهدی یعنی عدالت، عدالت یعنی مهدی!

به گزارش راهبرد معاصر، یکی از برجسته‌ترین و معروف‌ترین ویژگی‌های حضرت خصوصیت عدالت است به قدری بحث عدالت و عدالت گستری با امام زمان توأم است که هر زمان اسم ان بزرگوار می‌آید، بحث عدالت پیش می آید.اصلاً مهدی یعنی عدالت. عدالت یعنی مهدی! در دعاها و روایات متعدد حضرت را با این خصوصیت توصیف کردند. در دعای افتتاح آمده: «وَ صَلِّ عَلَى وَلِیِّ أَمْرِکَ الْقَائِمِ الْمُؤَمِّلِ وَ الْعَدْلِ الْمُنْتَظَرِ» (تهذیب/ج3/ص110) خدایا درود و رحمت خودت را بر قیام کننده‌ای بفرست که مردم آرزو و امید به او دارند و او عدالت مورد انتظار است. امام زمان به عدالت توصیف شده است نه اینکه عادل است، اصلاً عدالت عدل محض است سر تا پای او عدل است مجسمه‌ی عدالت است.

شیخ صدوق در کمال الدین روایتی را از پیامبر اکرم (ص) نقل کردند «مهدی أول العدل و آخره‏» (کمال‏الدین/ ج1/ص268) امام زمان را به اول و آخر عدل توصیف کردند، یعنی صفر تا صد عدل را او محقق می‌کند. از ابتدا تا انتهایش را او می‌رود. تمام انبیاء و اولیاء و معصومین در حد ممتاز و اعلی عادل و عدالتخواه بودند و هم در صدد این بودند که هر مقدار که امکان دارد عدالت را تحقق بخشند اما این ویژگی منحصر به فرد برای امام زمان(ع) هست که عدل را در جهان محقق می‌کند نه فقط تحقق می‌بخشد که پر می‌کند. تعبیراتی که در رابطه با امام زمان است «فَیَمْلَأَ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا» (وسایل‌الشیعه/ج16/ص240) خداوند متعال زمین را به واسطه او پر از عدل و داد می‌کند. این تعبیر بسیار تعبیر بلندی است. ما یک خانه‌ی سه - چهار نفری را نمی‌توانیم پر از عدل و داد کنیم او کل دنیا را پر از عدل و داد می‌کند که در روایت شیعه و سنی این تعبیر آمده است. ایشان این ویژگی منحصر به فرد را دارد. در شب میلاد مبارک امام زمان(ع) که سحر نیمه شعبان سال 255 بود، حضرت حکیمه خاتون که عمه‌ی امام عسگری بودند و امام عسگری خواستند که امشب را بمانند. گفتند: عمه جان بمان که آن وعده‌ی الهی امشب محقق می‌شود. وقتی امام زمان(ع) متولد شد حضرت همان هنگام جملاتی را گفتند شبیه حضرت عیسی که در قرآن خواندیم که همان ابتدا که متولد شد، سخنانی گفت. «قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنی‏ نَبِیًّا» (مریم/30) امام زمان غیر از آن جملات اولیه‌ای که فرمودند، شهادتین اول سخنی بود که گفتند. «اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له و ان جدی محمدا رسول الله (ص) و ان ابی امیرالمؤمنین» حضرت یکی یکی به امامان قبلی گواهی دادند تا به خودشان رسیدند. وقتی به خودشان رسیدند این دعا را خواندند: «اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِی مَا وَعَدْتَنِی» (بحارالانوار/ج51/ص13) خدایا آن وعده‌ای که به من دادی برآورده کن، انجاز و محقق کن. «وَ أَتْمِمْ لِی أَمْرِی وَ ثَبِّتْ وَطْأَتِی» قدم مرا استوار قرار بده و کار مرا در این عالم تمام کن «وَ امْلَأِ الْأَرْضَ بِی عَدْلًا وَ قِسْطاً» و زمین را به واسطه من پر از عدل و داد کن. در کمتر حدیثی است که یادی از امام زمان(ع) آمده باشد و یادی از عدل و قسط و عدالت حضرت نیامده باشد.

همه امامان و پیغمبران زمینه‌ساز عدل بودند؛ یعنی در واقع یک سیر تاریخی را اولیای الهی طی کردند که کلاس به کلاس و مرحله به مرحله بشریت را پیش بردند تا بشر بتواند به آن نقطه اوج که نطقه بندگی و پر شدن عدالت هست و تازه شروع زندگی انسانی است، برسد. ما فکر نکنیم آخرالزمان تمام می‌شود تازه شروع می‌شود. تازه به معنای واقعی کلمه زندگی انسانی شروع می‌شود. در هر حال مسأله‌ی عدل و عدالت گستری خصوصیت حضرت است که ویژگی منحصر به فرد این بزرگوار هست.

درست است که مسأله‌ی ظهور منجی و موعود در آخرالزمان یک دیدگاهی است که مشترک بین همه ادیان و مذاهب است اما دیدگاهی که شیعه و مکتب اهل‌بیت به واسطه‌ی آموزه‌های اهل‌بیت دارد برخی تفاوت‌ها را دارد که دیدگاهش را بسیار عمیق می‌کند. یکی از تفاوت‌هایی که بین دیدگاه ما و سایر ادیان و مذاهب است این که ما حضرت را زنده می‌دانیم که در عالم با همین جسم فیزیکی زندگی می‌کند و دیگری ظهور عدالت گستر و منجی را یکی از مراحل تکاملی به سمت خدا در سیر «انا الیه الراجعون» به تعبیر دیگر در راستای معاد می‌دانیم. یکی از مراحل تکاملی ظهور است.

در قیامت خداوند متعال با تمام اسماء و صفاتش در حدی که مخلوقاتش گنجایش دارند، ظهور می‌کند. آنجا یوم القیامه است. روز است با اینکه خورشید نیست و تاریک شده است و ستاره نیست اما آنجا همه حقایق آفتابی می‌شوند. ظهور پروردگار هم هست. گفت:

یار بی پرده از در و دیوار * در تجلی است یا اولوالابصار

یکی هست و نیست غیر از او * وحده لا اله الا هو

آنجا عدالت مطلق پروردگار است که ظهور می‌کند. مالکیت، سلطنت، قدرت، علم و همه‌کاره بودن خدا، آنجا ظهور می‌کند. البته خدا اینجا هم همه کاره است. اینطور نیست که خدا جایی همه کاره و جای دیگر بیکار باشد. اینجا هم «لا حول و لا قوة الا بالله» است منتهی اینجا ظهور ندارد. عالم دنیا گنجایش ندارد. آنجا به این حقیقت می‌رسیم و آن ظهور رخ می‌دهد. در اینجا اصلاً این از ضعف‌های عالم دنیا است و ازکوچک و کم ظرفیت بودن عالم دنیا است که خدا در این عالم محجوب و پنهان است. ما خودمان را می‌بینیم و خدا را نمی‌بینیم. چقدر وارونه است با اینکه نور عالم است «اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض‏» (نور/35) ولی ما ظلمت‌ها را می‌بینیم و اصل نور را نمی‌بینیم.

مرحوم حاج شیخ رجبعلی خیاط درتعبیر قشنگی می‌فرمودند: من دلم برای خدا می‌سوزد. مشتری خدا کم است. همه دنبال همه چیز می‌روند و دنبال خدا نمی‌روند. خدا را همه‌کاره نمی‌بینند. برای رزقشان، شفایشان، علم شان و چیزهای دیگر دنبال همه چیز می‌روند اما یاد خدا نیستند.

مرحوم آیت الله حجت کوه کمره‌ای که از بزرگان مراجع و بسیار با اخلاص و متواضع بودند. نقل می‌کنند: یک مرتبه با یک جمعی در منزلشان نشسته بودند. آقای طلبه‌ای آمد و یک نامه‌ای به ایشان داد. او نامه را گرفت و زیر نامه یک چیزی نوشت و گفت: بیا بگیر. نامه را به ایشان داد و طلبه خداحافظی کرد و رفت. بیرون منزل نامه را نگاه کرد و دید زیر آن نوشته: «هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِکُلِّ شَیْ‏ءٍ عَلیمٌ» (حدید/3) برو توبه کن. این بنده خدا هرچه فکر کرد، گفت: مگر من چه گناهی کردم که توبه کنم. کاری نکردم. نفهمید! بعد یک مقدار دقت کرد و دید در نامه‌اش برای آقا نوشته که آقا من از آن زمانی که از شهرمان به قم آمدم امیدم اول به خدا بود و بعد به شما. الان یک احتیاج مالی دارم اگر امکانش هست مساعدتی کنید. ایشان نوشت: «هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ» همه کاره خداست. من چه کسی هستم که اسم مرا کنار خدا می‌بری؟ اول خدا، بعد شما. برو توبه کن!

این دید شرک آلود در دنیا هست منتهی در عالم آخرت طی مراحلی که انسان تکامل پیدا می‌کند این دید شرک آلود کنار می‌رود تا قیامت و همه اهل «لا اله الا الله» می‌شوند و آنجا همه عدالت محض خدا را می‌بینند. «وَ نَضَعُ الْمَوازینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیامَةِ» (انبیاء/47) ترازوهای عدل گسترده می‌شود و مو را از ماست بیرون می‌کشد. هیچ ظلمی و ضربه ظلمی در آنجا نیست. «لا ظُلْمَ الْیَوْم‏» (غافر/17) عالم دنیا عالمی است که کم ظرفیت است. واقعاً یک ظلم‌هایی می‌شود که قابل جبران نیست. کسی یک بمب اتم را در جایی رها کرده، هزاران نفر کشته شدند. به فرض اگر او را دستگیر کنند و بکشند فقط یک جان را از او گرفتند. او هزاران جان گرفته است. این عدالت نیست ولی عالم دنیا گنجایش بیشتر از این را ندارد چون وقتی جان او را می‌گیرند تمام می‌شود اما در عالم آخرت اینگونه نیست. گنجایش این را دارد که بارها برگردد و عقوبت شود. بنابراین عدالت محض و مطلق این است که اگر کسی اینجا خوبی کرده است و کسی نفهمیده است، آنجا متوجه شود. ذره‌ای در این عالم نه کم می‌شود و نه گم می‌شود. ظلم هم همینطور است. این عدالت عجیب و غریب و همه صفات و اسماء خدا که آنجا هست، لذا ما با این وضعیت روحی که در عالم دنیا داریم، اصلاً تحمل آنجا و صلاحیت ورود به قیامت را نداریم.

نه فقط صلاحیت ملاقات با خدا را نداریم، یک صدای آهنگ بهشتی، موسیقی بهشت که در روایات آمده: نسیمی در درختان بهشت می‌افتد و موسیقی و آهنگی پخش می‌شود که اگر اهل دنیا بشنوند از شوق می‌میرند. در روایات دیگر آمده که وقتی لباس یک بهشتی در عالم دنیا بیاید، عالم دنیا گنجایش ندارد. ما چطور با این وضعیت روحی و شخصیتی تحمل کنیم. خدا از سر لطف و تفضل، دو مرحله مقدماتی گذاشت که انسان‌ها اگر عاقل و زرنگ باشند این دو مرحله را محقق می‌کنند و به آسانی رشد می‌کنند و آماده قیامت که عدالت محض خدا هست، می‌شوند. یکی ظهور عدالت گستر و دوم رجعت است. رجعت معصومین که به گونه‌ ای ادامه‌ی همان دولت عدالت است.

در بهشت یکی از مشخصاتی که خیلی روی آن تأکید شده است، عدالت خداست. زمان ظهور هم همینطور. این یک مرحله مقدماتی و آماده سازی از سر لطف است.

اگر انسان‌ها خودشان این لطف خدا را پذیرفتند، یعنی خودشان را محیا کردند و این آمادگی‌های لازم برای دریافت این لطف خدا را در خودشان به وجود آوردند ظهور رخ داد. به آسانی یک رشدی در آنها محقق می‌شود، ایجاد تحمل عدالت در انسان، تربیتی است که حضرت خواهند کرد. مرحله بعدی رجعت معصومین است و به آسانی وارد مرحله بعدی که ملاقات با حضرت حق است، می‌شوند.

خودت یک کاری کن که ظهور رخ بدهد. ممکن است شما بگویی: مگر دست من است؟ بله، باید یک جمعی برای ظهور آماده شوند ولی در رجعت که می‌شود برگردی. یعنی به هر حال یا شما آمادگی ظهور را به صورت جمعی در جامعه‌ات می‌توانی فراهم بکنی یا به صورت فردی. اگر دیگران تنبل هستند و خودشان را برای حکومت عدل و معصوم مهیا نمی‌کنند و تحت تربیت او قرار نمی گیرند تو خودت تنهایی شرایط را در خودت مهیا کن و اگر زمان ظهور را درک نکردی رجعت می کنی؛ یعنی تو را برمی‌گردانند. اصلاً برای خود ظهور و هم برای کمک به امام زمان برمی‌گردانند. پس بنابراین راه برای کسی بسته نیست. اگر کسی بخواهد این لطف و تفضل خدا را این دو مرحله مقدماتی را دریافت کند ، راه باز است ولی اگر کسی شرایط این لطف و تفضل خدا برای خودش را فراهم نکرد نه ظهور و نه رجعت، این دو مقدمه را برای دریافت غیابت به آسانی، ورود به بهشت را مهیا نکرد. دیگر باید همین راه عمومی آمادگی برای قیامت یعنی برزخ، که آنوقت ممکن است سختی‌هایی هم داشته باشد، قبر و شب اول و مراحل دیگر بزرخ، آن راه عمومی است. اگر همین دو مقدمه را کسی در همین دنیا ندید، بالاخره باید از آن راه برای قیامت و صحنه ملاقات با خدای متعال آماده شود.

دید ما نسبت به ظهور حضرت ولی‌عصر و رجعت چنین دیدی است که یک نمونه و جلوه‌ای از بهشت است برای ورود به همان بهشتی که ملاقات خدا در آن صورت می‌گیرد. لذا در بعضی روایات، فرج امام زمان به فرج الله تعبیر شده است. در روایتی از پیغمبر اکرم هست که «أَفْضَلُ أَعْمَالِ أُمَّتِی انْتِظَارُ فَرَجِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ» (بحارالانوار/ج52/ص122) بالاترین عبادت امت من انتظار فرج است. نگفته فرج امام زمان. گفته: انتظار فرج خدا، یعنی خداوند متعال گویی در این دوره یک گشایشی برایش پیدا می‌شود که ظهوری کند. نه اینکه به کار خدا گره افتاده است ما دارای حجاب هستیم. آن وقت این حجاب که برداشته شود آن گشایش رخ می‌دهد و خدا ظهوری در حد عالم دنیا می‌کند ولی در حد عالم دنیایی که اصلاً قابل مقایسه با قبلش نیست. زمان ظهور حضرت ولی‌عصر(ع) که لطف، عنایت، علم و عدالت خدا به دست معصوم و بعد رجعت با دست معصومین ظهور می‌کند. هرچند به یک معنا هنوز خیلی با قیامت فاصله دارد ولی در اوج عالم دنیا و ظهور خدا در عالم دنیاست. اگر کسی این مراحل را درک کرد که هیچ وگرنه راه عمومی برزخ است.

نکته دوم این است که همانطور آن بهشت آخرتی محصول زحمت‌ها و تلاش‌های کسی است که در عالم دنیا کشیده است تا بهشت را به او بدهند. در اثر این بندگی‌ها و تلاش‌ها لیاقت پیدا کرده که بهشت را تحمل کند. یعنی روح تکامل پیدا کند و وارد بهشت شود.

بهشت مهدوی و عدالت مهدوی یک ترقی و آمادگی می‌طلبد که انسان بتواند عدالت مهدوی را تحمل کند. بهشت مهدوی هم محصول زحمت و کاری است. همین طور که باید کاری کنیم تا لیاقت و صلاحیت ورود به آن بهشت را داشته باشیم. به تعبیر شهید بهشتی که می‌گوید: بهشت را به بها می‌دهند نه به بهانه. بهشت مهدوی را به بها می‌دهند؛ یعنی ظهور، محصول صلاحیت‌ها و آمادگی‌هایی است که ما پیدا می‌کنیم نه اینکه حضرت باید یک کاری کند یا آماده شود و رشدی کند. او تمام رشدش را کرده است ما باید این رشد را انجام دهیم. آیه‌ قرآن می‌فرماید: تمام انبیاء آمدند تا بشریت یک رشد برای عدالت پیدا کند. آیه‌ای در سوره‌ی حدید هست که «لَقَدْ أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» (حدید/25) ما انبیاء را با کتاب و معجزه و امثال اینها فرستادیم تا مردم خودشان برخیزند و قیام به عدالت کنند نه اینکه آنها را به زور به سمت عدالت ببرند. بنابراین مهم این است که ما باید خودمان را مناسب کنیم و تمرین کنیم، استعدادش را همین حالا پیدا کنیم.

عدالت حرف زدنش آسان است. امیرالمؤمنین در نهج‌البلاغه دارد که عدالت «أَوْسَعُ الْأَشْیَاءِ فِی التَّوَاصُف‏» (شرح‌نهج‌البلاغه/ج11/ص88) وسیع‌ترین حوزه را در حرافی دارد. آدم خیلی می‌تواند راجع به این حرف بزند ولی نوبت به عمل که شد خیلی ضیغ می‌شود. عدالت از چیزهایی مثل انتقاد و امر به معروف و نهی از منکر است که وقتی نوبت به خود آدم می‌رسد، سخت می‌شود. خیلی‌ها به خاطر همین از دور امیرالمؤمنین(ع) پراکنده شدند.

یکی از اصحاب حضرت علی(ع) شاعری بود و نامش نجاشی و اهل یمن بود و از محبین امیرالمؤمنین بود. از همان شعرایی بود که اهل بزم بود و محب هم بود. یک بار در ماه رمضان او را به مجلس بزمی دعوت کردند. آنجا یک لبی هم تر کرد و یک شرابی خورد. حضرت علی(ع) فهمیدند و حد را بر او جاری کرد. بعضی گفتند: آقا ایشان از محبین شما هستند. مردم چه می‌گویند؟ حضرت علی محبان خود را هم می‌زند! حضرت علی فرمود: در حد الهی از این حرف‌ها نیست.

بیست شلاق هم اضافه زد چون حرمت ماه رمضان را شکسته بود که نجاشی از او پرسید: این بیست ضربه برای چیست؟ گفت: برای این است که حرمت این ماه را شکستی. یک عده از افراد یمنی که از دوستان او بودند از جمله شخصی به نام طارق بن عبدالله که خیلی با نجاشی رفیق بود با پرخاش خدمت امیرالمؤمنین آمد و گفت: یا امیرالمؤمنین فکر نمی‌کردیم تو اینطور باشی! فکر نمی‌کردیم بین موافق و مخالف فرق نگذاری. او محب تو بود. ما دلمان از کینه پر می‌شود. حضرت فرمود: تو می‌گویی من کسی را که حد خدا و حدود الهی را زیر پا گذاشته است؛ چون مرا دوست دارد حکم خدا را در مورد او پیاده نکنم؟ «وَ إِنَّها لَکَبیرَةٌ إِلاَّ عَلَى الْخاشِعینَ» (بقره/45) من این کار را کردم و از این جهت هیچ چیزی بر من نیست. او بلند شد و سمت معاویه رفت. ابن ابی الحدید در جلد دوم شرح نهج‌البلاغه‌اش نقل می‌کند. امیرالمؤمنین یک مرتبه با مالک اشتر نشسته بود و درد دل می‌کرد. می‌گفت: مالک، بعضی از اینها چرا از عدل ما فرار می‌کنند و به سمت ظلم ما می‌روند. مالک گفت: اجازه بدهید من بگویم. گفت: شما عمل به عدالت می‌کنید. این حرف را می‌زنید و پای آن هم ایستادید. تحملش را ندارند. «فَإِنْ تَبْذُلِ الْمَالَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ تَمِلْ إِلَیْکَ أَعْنَاقُ الرِّجَال‏» (شرح‌نهج‌البلاغه/ج2/ص197) اگر یک مقدار سر کیسه را شل کنی، یک خرده ریخت و پاش داشته باشی، گردن‌ها به سمت تو کج می‌شود. البته اگر کسی نعوذ بالله گمان کند مالک اشتر خواست توصیه ریخت و پاش به علی کند، در واقع، واقعیت زمان را به علی می‌گوید. حضرت امیر(ع) فرمود: مالک چه می‌گویی؟ من همین مقداری که عمل می‌کنم، می‌ترسم آنچه خدا می‌خواهد نکرده باشم.

تحمل عدالت سخت و حرفش راحت است. به قول همان ضرب المثل معروف که مرگ خوب است ولی برای همسایه. تحمل عدالت مهدوی احتیاج به آمادگی دارد و تمرین عدالت می‌خواهد. اگر تا الآن فرج رخ نداده است، نشان می‌دهد که هنوز نخواسته ایم و آمادگی‌ها در ما به وجود نیامده است.

آیه‌ی دوم سوره مبارکه مائده که آیه¬ی مفصلی است. بخشی از این آیه جمله معروفی است که خداوند متعال می‌فرماید: «وَ تَعَاوَنُواْ عَلىَ الْبرِّ وَ التَّقْوَى‏ وَ لَا تَعَاوَنُواْ عَلىَ الْاثْمِ وَ الْعُدْوَانِ» برای اینکه انسان، الهی و مؤمن باشد، فقط خودش به صورت فردی خوبی را انجام دهد و از شر و بدی دوری کند کافی نیست بلکه لازم هست به همدیگر در انجام خوبی‌ها و پرهیز از بدی‌ها کمک دهند! این آیه اشاره به این مطلب دارد که یک قانون و قاعده‌ای است «وَ تَعَاوَنُواْ عَلىَ الْبرِّ وَ التَّقْوَى» به همدیگر کمک کنید؛ یعنی فقط خودت خوبی را انجام نده. کاری کن که دیگری را برای خوبی کردن و دوری کردن از بدی راه بیاندازی. «وَ تَعَاوَنُواْ عَلىَ الْبرِّ وَ التَّقْوَى وَ لَا تَعَاوَنُواْ عَلىَ الْاثْمِ وَ الْعُدْوَانِ» اگر می‌بینم که خانه‌ یا مغازه‌ام محل گناه می‌شود یا دادن زمین برای چنین جایی تعاون بر اثم و عدوان است و کمک به کس دیگر در این مسیر است. لذا فقهای ما گفتند: اگر کسی انگور را بفروشد به قصد اینکه می‌خواهد از آن شراب بسازد ولو این انگور را فروخته ولی چون می‌داند که آن فرد در این مسیر می‌خواهد به کار ببرد و نتیجه‌اش یک کار حرامی است و آیه شامل این می شود که نباید این کار را کند و او را بر گناه تعاون کند. کما اینکه بر عکس آن اگر شما فرض کنید برای یک محیط علمی کتابخانه درست کردن، کارهای خیر کردن، اگر قدمی بردارد این تعاون بر برّ و تقوا است. به هر حال انجام خوبی‌ها و ترک بدی‌ها نه فقط باید فردی باشد بلکه باید تشویق به خوبی‌ها و منع دیگری از بدی‌ها به صورت جمعی باشد که این توصیه خدا در این آیه است.

شرط اصلی آمدن امام زمان اضطرار ما است و گفتیم: مهم این است که به آیه‌ی «امن یجیب» عمل کنیم.

آقای شریعتی در خصوص آیه‌ی «امن یجیب» گفتند: امام زمان مضطر واقعی هستند پس چرا همین حالا این آیه «امن یجیب» را نمی‌خوانند تا موانع برطرف شود؟

باید گفت: حضرت در روایات متعدد به عنوان مضطر واقعی و مصداق واقعی همان آیه «امن یجیب المضطر» شمرده شده است. این بزرگوار سؤال کردند: اگر این مضطر واقعی است. خوب خدا هم که دعای مضطر را اجابت می‌کند، پس چطور هست؟ ما در روایات داریم که حضرت هنگامی که ظهور کردند، این آیه را می‌‌خوانند و دعا می‌کنند که موانع برطرف شود؛ یعنی حضرت ولی‌عصر(ع) این را می‌دانند که یک شرایطی باید فراهم شود. شکی نیست که دعای مضطر مستجاب می‌شود چون بعضی ها سؤال کردند که ما مضطر می‌شویم. چرا دعای ما مستجاب نمی‌شود؟ استجابت دعای مضطر سر جای خود ولی خدا خلاف سنت‌هایش که رفتار نمی‌کند. من الآن مضطر هستم و با اضطرار دعا می‌کنم که خدایا من دیگر از دنیا نروم. دیگر مرگ سراغ من نیاید. من مریض هستم و هیچ تکانی نمی‌خورم و هیچ سعی نمی‌کنم.

مضطرانه و ملتمسانه از خدا می‌خواهم که خدایا مرا شفا بده. یک کارهایی باید صورت بگیرد تا دعا سر جایش باشد و خدا بر خلاف سنت دعاها را مستجاب نمی‌کند. امام زمان(ع) چون سنت‌های الهی را می‌داند، باید یک شرایطی در مردم فراهم شود. آنوقت به موقع برای برطرف شدن یک سری از موانع هنگام ظهور دعا می‌کنند، و خدا هم دعایشان را مستجاب می‌کند.

آقای شریعتی در جای دیگری بیان کردند که حضرت در زمان ظهور به مردم کمک می‌کند تا حق‌الناس را جبران کنند و جزء یاران حضرت باشند. این ظلم به کسانی است که در آن زمان نیستند. اگر ما هم در آن زمان بودیم پاک می‌شدیم و دچار عذاب برزخ نمی‌شدیم و دیگر این همه سختی نمی‌کشیدیم.

باید گفت: کسانی که آن زمان را درک کردند یک زحمتی کشیدند و یک لیاقتی برای خودشان تحصیل کردند که آن زمان را درک کردند و این ارفاق به آنها می‌شود. ما قبلاً گفتیم: راه برگشت برای همه افراد به صورت رجعت است؛ یعنی رجعت در هنگام ظهور است. افرادی که در غیر از زمان ظهور هستند، می‌توانند کاری کنند و آمادگی برای خودشان فراهم کنند که در هنگام ظهور اگر هم از دنیا رفتند در هنگام ظهور برگردند و آن ارفاق‌هایی که حضرت در زمان ظهور برای افراد می‌کند، برای آنها هم خواهد کرد.

در مورد امواتی که در حال برزخ هستند، نه. چون آنها زمان ظهور را درک نکردند که آن حق الناس را در دنیا بدهند. بحث شفاعت معصومین که در عالم آخرت هست، اینکه در چه مرحله‌ای شامل حالشان می‌شود، شامل حالشان خواهد شد. اگر برگشتند باز در همین عالم دنیا همان چیزی که امام زمان در حق افراد در هنگام ظهور انجام می‌دهند، در حق آنها هم انجام می‌دهند.

آقای شریعتی دوباره در جای دیگری گفتند: امام زمان با شادی ما شاد می‌شوند و با غم ما غمگین و با بیماری ما بیمار می‌شوند. پس همزمان که چندین نفر شاد و غمناک و بیمار هستند، چطور می‌شود؟

اولاً من یک تشبیه می‌کنم. پدر یا مادر در خانواده وقتی یکی از بچه‌ها مریض و دیگری سالم است، یکی شاد و یکی غمناک است معمولاً پدری که دلسوز همه است، مادری که برای همه دلسوز است حالتی دارند که همه این حالت‌ها در او هست؛ یعنی با توجه به یکی یک حالت دارد و با توجه به یکی حالت دیگر دارد. خلاف عقل نیست. مثلاً فرض کنید هنگام ازدواج یکی از بچه‌هایش، بچه‌ی دیگرش مریض است. این حالت را درک می‌کند. به علاوه اینکه امام وسعت روحش طوری است که آن صفت خدا که خداوند متعال «لَا یَشْغَلُهُ شَأْنٌ عَنْ شَأْن‏» (مستدرک/ج5/ص48) یک مشغولیتی او را از یک مشغولیت دیگر باز نمی‌دارد. این صفت خدا چون مظهرش ائمه هستند، اگر به واسطه‌ی یک شیعه این حالت را دارند، باعث نمی‌شود که مشغولشان کند و مانع توجه به شیء دیگری شود.

خلیل آتشین سخن، تبر به دوش بت شکن *** خدای ما دوباره سنگ و چوب شد، نیامدی

بخشی از بیانات مقام معظم رهبری

«اعتقاد به ظهور مهدی در یک دورانی از تاریخ مخصوص شیعه نیست. همه مسلمانان اعم از شیعه وسنی به این معنا معتقد هستند بلکه غیر مسلمانان هم به یک معنا و یک صورت به آن معتقد هستند. منتهی امتیاز شیعه در این است که این شخصیت نجات بخش بشریت را با نام و نشان و خصوصیات می‌شناسند و معتقد است که او همواره برای دریافت دستور الهی حاضر و آماده است. هر وقتی که پروردگار عالم به او دستور بدهد او آماده‌ی شروع آن کار عظیمی است که بنا است بشریت و تاریخ را متحول کند. آنچه ما به عنوان یک درس و تعلیم معرفتی و علمی از این قضیه باید بگیریم، مهم است.»

در دعای ندبه می‌خوانیم: أَیْنَ الطّالِبُ بِذُحُولِ الْأَنْبِیاءِ وَ أَبْناءِ الأَنْبِیاءِ؟

«أَیْنَ الطّالِبُ بِدَمِ الْمَقْتُولِ بِکَرْبَلاءَ؟ أَیْنَ الْمَنْصُورُ عَلى مَنِ اعْتَدى عَلَیْهِ وَ افْتَرى» کجاست جوینده‌ی خون پیامبران و فرزندان؟ کجاست جوینده‌ی خون شهید کربلا؟ کجاست آن کسی که بر متجاوزان و فاسقان پیروز است.