به گزارش راهبرد معاصر؛ یکی از مفاهیمی که در حیات سیاسی امیرالمومنین بسیار برجسته می باشد و مقام معظم رهبری در سخنرانی اخیرشان در حرم امام (ره) درباره سازش و چالش در حیات سیاسی امیرالمومنین بدان اشاره فرموده اند، مفهوم مظلومیت حضرت است که به نظر می رسد؛ نه عمق این مظلومیت و نه دلایلش به صورت جزئی و دقیق درک و تحلیل نشده.
آنقدر امیرالمومنین این جمله را در سخنرانی های خودشان تکرار کردند:«مَا زِلْتُ مَظْلُوماً ؛ من همیشه مظلوم بوده ام» که اشعث به حضرت اعتراض کرد که مگر شما چقدر مظلوم بوده اید؟ از وقتی که ما به کوفه آمده ایم، سخنرانی نکرده ای مگر اینکه گفته ای "من همیشه مظلوم بودم" ؛ أَنْتَ لَمْ تَخْطُبْنَا خُطْبَةً مُنْذُ کُنْتَ قَدِمْتَ الْعِرَاقَ إِلَّا وَ قَدْ قُلْتَ فِیهَا قَبْلَ أَنْ تَنْزِلَ عَنْ مِنْبَرِک وَ اللَّهِ إِنِّی لَأَوْلَى النَّاسِ بِالنَّاسِ و مَا زِلْتُ مَظْلُوماً مُنْذُ قَبَضَ اللَّهُ مُحَمَّداً ص»
معلوم است که حضرت بی دلیل بر موضوعی اصرار نمی کنند؟ چرا حضرت اینقدر بر مظلومیت خودشان تکرار و تاکید دارند؟ آیا به این دلیل نیست که مریدان و دوستانشان و آیندگان درباره مظلومیتشان بیشتر بیندیشند؟ آیا به این دلیل نیست که برای من و شما این سوال پیش بیاید که چه کسانی ظلم را به حضرت تحمیل کردند که حضرت مجبور باشند مظلومیت را تحمل کنند؟ آیا این تکرار هشداری نبود که دیگر این مظلومیت ادامه پیدا نکند؟
در جای دیگری حضرت امیر داشتند سخنرانی می کردند ناگهان وسط منبر بیابان گردی برخاست و فریاد زد"وای من مظلوم واقع شده ام" حضرت فرمود:" بیا جلو" او به حضرت نزدیک شد و فرمود: [چرا اینقدر شلوغش می کنی ] به من علی به اندازه ریگ های بیابان و قطرات باران ظلم شده است؛ عَنِ الْمُسَیَّبِ بْنِ نَجِیَّةَ قَالَ: بَیْنَمَا عَلِیٌّ یَخْطُبُ وَ أَعْرَابِیٌّ یَقُولُ وَا مَظْلِمَتَاهْ فَقَالَ ع ادْنُ فَدَنَا فَقَالَ لَقَدْ ظُلِمْتُ عَدَدَ الْمَدَرِ وَ الْمَطَرِ وَ الْوَبَر» یعنی ظلمی بی حد و عدد؟!
در جای دیگر حضرت قسم جلاله می خوردند که «مردم می ترسند که حاکمان به آنها ظلم کند ولی کار علی به جایی رسیده که می ترسد امتش به او ظلم کنند؛ وَاللَّهِ لَقَدْ أَصْبَحَتِ الْأُمَمُ کُلُّهَا تَخَافُ ظُلْمَ رُعَاتِهَا وَ أَصْبَحْتُ أَنَا أَخَافُ ظُلْمَ رَعِیَّتِی» یعنی ظلمی به وسعت یک امت.
نباید از کنار این ظلم و از این مظلومیت به سادگی گذشت. و راز این مظلومیت را کشف کرد؟ تا نفهمیم به چه دلیل امام جامعه مظلوم واقع می شود نمی توان جلوی ظلم ها را گرفت.
چه عواملی موجب می شود که امام جامعه مظلوم واقع شود؟ یکی نفوذ کلمه منافقین بر افکار عمومی و دیگری بی بصیرتی مردم جامه ایمانی. اینها هستند که به امثال ابن ملجم ها میدان می دهند تا جنایت کنند. حضرت فرمودند دو گروه کمرم مرا شکستند امیر المؤمنین (ع) فرمود: از مردم دنیا دو نفر پشت مرا شکست یکى مرد سخنور بد کردار و دیگر مرد نادان عابد که آن یکى بکمک زبان بر کارهاى زشت خود پرده میکشد و این دیگرى با عبادتش نادانى خویش را پنهان می‌کند از دانشمندان گنهکار و عبادتکنندگان نادان بپرهیزید که هم اینان باعث گمراهى گمراهان میباشند ، من از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) شنیدم فرمود: یا على گمراهى امت من به دست سخنوران منافق و دو رو است؛ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع أَنَّهُ قَالَ: قَطَعَ ظَهْرِی رَجُلَانِ مِنَ الدُّنْیَا رَجُلٌ عَلِیمُ اللِّسَانِ فَاسِقٌ وَ رَجُلٌ جَاهِلُ الْقَلْبِ نَاسِکٌ هَذَا یَصُدُّ بِلِسَانِهِ عَنْ فِسْقِهِ وَ هَذَا بِنُسُکِهِ عَنْ جَهْلِهِ فَاتَّقُوا الْفَاسِقَ مِنَ الْعُلَمَاءِ وَ الْجَاهِلَ مِنَ الْمُتَعَبِّدِینَ أُولَئِکَ فِتْنَةُ کُلِّ مَفْتُونٍ فَإِنِّی سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص یَقُولُ یَا عَلِیُّ هَلَاکُ أُمَّتِی عَلَى یَدَیْ کُلِّ مُنَافِقٍ عَلِیمِ اللِّسَانِ.
همین دو جبهه در ماجرای جنگ صفین، شکست سنگینی به امیرالمومنین وارد کردند. امیرالمومنین در آستانه پیروزی در صفین از همین دو جبهه ضربه خورد و از خودی های خورد. در فوتبال درناک ترین گل گلی است که از خودی ها می خورند.
اشعث مصداق منافقی است که بلد است افکار عمومی را بازی دهد. زبان باز است. به قول ابن ابی الحدید معتزلی می گوید:«هر فتنه ایی در لشکر امیرالمومنین اتفاق افتاد زیر سر اشعث است» موقعیت سیاسی دارد؛ فرمانده لشکر امیرالمومنین است.
معاویه احمق نبود که قرآن ها را به نیزه بزند و احتمال ندهد که کارش بگیرد. حساب شده عمل کرد می گویند یک جمله ای از اشعث به معاویه رسید او تصمیم گرفت قرآن ها را سر به نیزه کند؛ فَانْطَلَقَتْ عُیُونُ مُعَاوِیَةَ إِلَیْهِ بِخُطْبَةِ الْأَشْعَثِ فَقَالَ: أَصَابَ وَ رَبِّ الْکَعْبَةِ ... ارْبِطُوا الْمَصَاحِفَ عَلَى أَطْرَافِ الْقَنَا» آن جمله این بود که شبی که کشتگان و زخمی ها جنگ صفین آنقدر زیاد بود که صدای ناله و شیون از صحرا به گوش می رسد شبیه زوزه سگان؛ اشعث برگشت گفت :«شما بهتر از من سابقه مرا می دانید در مبارزه ولی من تا به حال چنین جنگی را ندیده ام اگر مبارزه ادامه پیدا کند نسل شما منقرض می شود؛ قَامَ الْأَشْعَثُ بْنُ قَیْسٍ الْکِنْدِیُّ لَیْلَةَ الْهَرِیرِ فِی أَصْحَابِهِ مِنْ کِنْدَةَ ... قَدْ رَأَیْتُمْ یَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِینَ-مَا قَدْ کَانَ فِی یَوْمِکُمْ هَذَا الْمَاضِی وَ مَا قَدْ فَنِیَ فِیهِ مِنْ الْعَرَبِ فَوَ اللَّهِ لَقَدْ بَلَغَتْ مِنَ السِّنِّ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ أَبْلُغَ فَمَا رَأَیْتُ مِثْلَ هَذَا الْیَوْمِ قَطُّ أَلَا فَلْیُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ أَنَّا إِنْ نَحْنُ تَوَاقَفْنَا غَداً إِنَّهُ لِفَنَاءِ الْعَرَبِ وَ ضَیْعَةِ الْحُرُمَاتِ أَمَا وَ اللَّهِ مَا أَقُولُ هَذِهِ الْمَقَالَةَ جَزَعاً مِنَ الْحَتْفِ وَ لَکِنِّی رَجُلٌ مُسِنٌّ أَخَافُ عَلَى النِّسَاءِ وَ الذَّرَارِیِّ غَداً إِذَا فَنِینَا» این یعنی پیام به دشمن! پیام سازش؛ آقا ادامه جنگ هزینه دارد نمی شود ادامه داد؛ معاویه هم خوب پیام را گرفت. صدای سازش از بین خواص بلند بشود دشمن خوب این صدا را می شناسد.
پرورش احساس
از آن طرف بیست هزار نفر قاری که پیشانی پینه بسته تا قرآن ها را سر به نیزه دیدند آمدند پیش امیرالمومنین با بی ادبی حضرت را با اسم کوچک صدا کردند گفتند ای علی سازش را بپذیر وگرنه تو را قتل می رسانیم. رسما امام را تهدید به قتل کردند. حضرت فرمود به دشمن اعتماد نکنید من از بچگی با اینها بزرگ شده ام اینها اهل قرآن نیستند فریبشان را نخورید. نپذیرفتند. گفتند به مالک بگو برگردد. مالک نزدیک خیمه معاویه بود داشت کار تمام می شد گفتند برگرد مالک که وضع خراب است؛ فِی حَدِیثِ عُمَرَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ: لَمَّا رَفَعَ أَهْلُ الشَّامِ الْمَصَاحِفَ عَلَى الرِّمَاحِ یَدْعُونَ إِلَى حُکْمِ الْقُرْآنِ (چون شامیان قرآنها را بر سر نیزهها بر آوردند و مردم را به حکم قرآن خواندند)/ قَالَ عَلِیٌّ علیه السلام: «عِبَادَ اللَّهِ إِنِّی أَحَقُّ مَنْ أَجَابَ إِلَى کِتَابِ اللَّهِ وَ لَکِنَّ مُعَاوِیَةَ وَ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ وَ ابْنَ أَبِی مُعَیْطٍ وَ حَبِیبَ بْنَ مَسْلَمَةَ وَ ابْنَ أَبِی سَرْحٍ لَیْسُوا بِأَصْحَابِ دِینٍ وَ لَا قُرْآنٍ («اى بندگان خدا، من از هر کس دیگر به پاسخگویى بدین دعوت و پذیرفتن حکم قرآن شایستهترم، ولى معاویه و عمرو بن عاص و ابن ابى معیط و حبیب بن مسلمه و ابن ابى سرح نه اهل دینند و نه مرد قرآن) / إِنِّی أَعْرَفُ بِهِمْ مِنْکُمْ صَحِبْتُهُمْ (هم نشین) أَطْفَالًا وَ صَحِبْتُهُمْ رِجَالًا / فَکَانُوا شَرَّ أَطْفَالٍ وَ شَرَّ رِجَالٍ / إِنَّهَا کَلِمَةُ حَقٍّ یُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ. إِنَّهُمْ وَ اللَّهِ مَا رَفَعُوهَا أَنَّهُمْ یَعْرِفُونَهَا وَ یَعْمَلُونَ بِهَا وَ لَکِنَّهَا الْخَدِیعَةُ وَ الْوَهْنُ وَ الْمَکِیدَةُ (به خدا سوگند آنها قرآن را از سر شناخت و معرفت و به قصد عمل کردن بدان برنیاوردهاند، بلکه قرآن را دستاویز خدعه و نیرنگ ساخته و به آهنگ خوار داشتن و فرو گذاشتن آن را بر افراشتهاند) / أَعِیرُونِی سَوَاعِدَکُمْ وَ جَمَاجِمَکُمْ سَاعَةٍ وَاحِدَةً فَقَدْ بَلَغَ الْحَقُّ مَقْطَعَهُ وَ لَمْ یَبْقَ إِلَّا أَنْ یَقْطَعَ دَابِرَ الَّذِینَ ظَلَمُوا. (ساعتى (جان و دل به من سپارید) و بازوان و کاسه سرهایتان را به من عاریه دهید که حق به نقطه حسّاس خود رسیده و چیزى نمانده که ستمکاران در هم شکسته شوند) / فَجَاءَهُ زُهَاءُ عِشْرِینَ أَلْفاً مُقَنِّعِینَ فِی الْحَدِیدِ شَاکِی السِّلَاحِ سُیُوفُهُمْ عَلَى عَوَاتِقِهِمْ وَ قَدِ اسْوَدَّتْ جِبَاهُهُمْ مِنَ السُّجُودِ (همان دم نزدیک به بیست هزار تن مسلّح آهنپوش که شمشیرهایشان را بر شانه افکنده بودند، و پیشانیهایشان از اثر سجود پینه بسته بود، پیش آمدند.)/ یَتَقَدَّمُهُمْ مِسْعَرُ بْنُ فَدَکِیٍّ وَ زَیْدُ بْنُ حُصَیْنٍ وَ عِصَابَةٌ مِنَ الْقُرَّاءِ الَّذِینَ صَارُوا خَوَارِجَ مِنْ بَعْدُ فَنَادَوْهُ بِاسْمِهِ لَا بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِینَ یَا عَلِیُّ أَجِبِ الْقَوْمَ إِلَى کِتَابِ اللَّهِ إِذْ دُعِیتَ إِلَیْهِ وَ إِلَّا قَتَلْنَاکَ کَمَا قَتَلْنَا ابْنَ عَفَّانَ فَوَ اللَّهِ لَنَفْعَلَنَّهَا إِنْ لَمْ تُجِبْهُمْ (این جماعت وى را فقط به نام، نه به عنوان امیر مؤمنان، آواز دادند و گفتند: اى على، اینک که تو را به کتاب خدا خواندهاند بدان قوم پاسخ مثبت ده و گر نه ما، همچنان که عثمان را کشتیم، تو را نیز مىکشیم. به خدا سوگند اگر بدیشان پاسخ مثبت ندهى بىشک چنان خواهیم کرد) / فَقَالَ لَهُمْ: «وَیْحَکُمْ أَنَا أَوَّلُ مَنْ دَعَا إِلَى کِتَابِ اللَّهِ وَ أَوَّلُ مَنْ أَجَابَ إِلَیْهِ وَ لَیْسَ یَحِلُّ لِی وَ لَا یَسَعُنِی فِی دِینِی أَنْ أُدْعَى إِلَى کِتَابِ اللَّهِ فَلَا أَقْبَلَهُ إِنِّی إِنَّمَا أُقَاتِلُهُمْ لِیَدِینُوا بِحُکْمِ الْقُرْآنِ فَإِنَّهُمْ قَدْ عَصَوُا اللَّهَ فِیمَا أَمَرَهُمْ وَ نَقَضُوا عَهْدَهُ وَ نَبَذُوا کِتَابَهُ وَ لَکِنِّی قَدْ أَعْلَمْتُکُمْ أَنَّهُمْ قَدْ کَادُوکُمْ وَ أَنَّهُمْ لَیْسُوا الْعَمَلَ بِالْقُرْآنِ یُرِیدُونَ» («واى به حالتان، من نخستین کسى هستم که (همگان را) به قرآن دعوت مىکنم و هم نخستین کسى هستم که بدان پاسخ مىدهم، و از من و دیندارى من نسزد که به کتاب خدا خوانده شوم و آن را نپذیرم، به راستى من از آن رو با ایشان مىجنگم که سر به فرمان قرآن نهند چه آنها از فرمانى که خدا بدیشان داده سر تافتهاند و پیمان الاهى را شکستهاند و کتابش را خوار داشته و رها کردهاند. لیکن به شما بگویم که آنان اینک با شما نیرنگ مىبازند و کسانى نیستند که خواستار واقعى عمل کردن به قرآن باشند.») قَالُوا فَابْعَثْ إِلَى الْأَشْتَرِ لِیَأْتِیَکَ وَ قَدْ کَانَ الْأَشْتَرُ صَبِیحَةَ لَیْلِ الْهَرِیرِ قَدْ أَشْرَفَ عَلَى عَسْکَرِ مُعَاوِیَةَ لِیَدْخُلَهُ. (گفتند: بیدرنگ کس به دنبال اشتر بفرست که نزدت آید. اشتر بامداد شب هریر، تقریبا بر سپاه معاویه چیره شده بود.)
سازشکاران کمر علی را شکستند
وقتی که امیرالمومنین قصد داشتند به جنگ صفین بروند شخصی به نام عقبة بن عمرو را جانشین خودشان در کوفه قرار دادند او قائل به صلح بود و می گفت: «دوست ندارم که یکی از دو طایفه بر دیگری پیروز گردد» گفته شد: چرا؟ جواب داد: برای این که بین آنها صلح برقرار گردد. هنگامی که علی(علیه السلام) به کوفه بازگشت به او خبر دادند که چنین سخنانی از دهان ابومسعود خارج شده است، حضرت به وی فرمود: از منصب خود کناره گیر! سؤال کرد: چرا؟ حضرت پاسخ داد: ما یافتیم که تو عقل و درایت کارگزاری را نداری؛ اِسْتَعْمَلَ عَلِیٌّ - لَمَّا حَارَبَ مُعَاوِیَةَ - عَلَى الکُوْفَةِ أَبَا مَسْعُوْدٍ؛ فَکَانَ یَقُوْلُ: مَا أَوَدُّ أَنْ تَظْهَرَ إِحْدَى الطَّائِفَتَیْنِ عَلَى الأُخْرَى. قِیْلَ: فَمَهْ. قَالَ: یَکُوْنُ بَیْنَهُم صُلْحٌ. فَلَمَّا قَدِمَ عَلِیٌّ، أُخْبِرَ بِقِوْلِهِ، فَقَالَ: اعْتَزِلْ عَمَلَنَا. قَالَ: وَ مِمَّهْ؟ قَالَ: إنَّا وَجَدْنَاکَ لاَ تَعْقِلُ عَقْلَهُ. »(سیر اعلام النبلاء، ذهبی) سیاست مداری که دم از سازش می زند عقل ندارد. و سزاور حکومت نیست.
در یک جمع بندی حضرت امیر فرمود: اگر دست از یاری حق نمی کشیدید و دست از سست کردن باطل نمی کشیدند دیگرانی که مثل شما نیستند به شما طمع نمی کردند و بر شما قدرت پیدا نمی کردند؛أَیُّهَا النَّاسُ لَوْ لَمْ تَتَخَاذَلُوا عَنْ نَصْرِ الْحَقِّ وَ لَمْ تَهِنُوا (سستی نمی کردید) عَنْ تَوْهِینِ الْبَاطِلِ لَمْ یَطْمَعْ فِیکُمْ مَنْ لَیْسَ مِثْلَکُمْ وَ لَمْ یَقْوَ مَنْ قَوِیَ عَلَیْکُم» در یک کلام اگر سازشکاران سازش نمی کردند کار به اینجا نمی کشید.
برای اینکه مظلومیت امام در زمان ما تکرار نشود و تبعات این مظلومیت بر امام تحمیل نشود باید دست به کار شویم که در غیر اینصورت همچنانکه کوفیان و خواص زمان حضرت ملعون هستند از نظر ما و مبغوض ما هستند در آینده، دیگران نیز ما را مذمت خواهند کرد و مهمتر از این اینکه مسیر تاریخ و مسیر آینده به دست مردم هر زمان تعیین میشود و اگر کوتاهی ما اصلاح نشود مسیر آیندگان را منحرف خواهیم کررد و هر فردی به انحراف کشیده شود عقوبت اخروی آن گریبان ما را نیز خواهد گرفت!
1- عملیات روشنگری را ادامه بدهید. حرف حق را به منطق و دلیل به گوش همگان برسانید. حق اثرش را بر دلهای نورانی می گذارد. در قرآن 291 بار خدا به پیامبرش می گوید بگو. این گفتگو اثرگذار است.
2- اطلاعات تاریخی خودتان و اطرافیانتان را نسبت به حیات امیرالمومنین خصوصا حیات سیاسی حضرت بالا ببرید. مطالعه تاریخ سیره حضرت امیر بوده است. حضرت در نامه 31 به امام حسن مجبتی ع فرمودند:«من آنقدر تاریخ مطالعه کردم که گویا در زمان آنها زندگی کرده ام؛ اَیْ بُنَیَّ إِنِّی وَ إِنْ لَمْ أَکُنْ عُمِّرْتُ عُمُرَ مَنْ کَانَ قَبْلِی فَقَدْ نَظَرْتُ فِی أَعْمَالِهِمْ وَ فَکَّرْتُ فِی أَخْبَارِهِمْ وَ سِرْتُ فِی آثَارِهِمْ حَتَّى عُدْتُ کَأَحَدِهِمْ بَلْ کَأَنِّی بِمَا انْتَهَى إِلَیَّ مِنْ أُمُورِهِمْ قَدْ عُمِّرْتُ مَعَ أَوَّلِهِمْ إِلَى آخِرِهِمْ» چرا اینقدر روی مطالعه تاریخ تاکید داشتند؟ در جای دیگری فرمودند: از حوادث گذشته دنیا براى باقى مانده و آینده عبرت گیر، چرا که بعضى از آن شبیه بعضى دیگر است و پایانش به آغازش باز مى گردد و تمام آن متغیر و ناپایدار است؛ وَ اعْتَبِرْ بِمَا مَضَى مِنَ الدُّنْیَا لِمَا بَقِیَ مِنْهَا فَإِنَّ بَعْضَهَا یُشْبِهُ بَعْضاً وَ آخِرَهَا لَاحِقٌ بِأَوَّلِهَا » یعنی تاریخ تکرار شدنی است. امتحانات سیاسی ما سوالاتش قبلا در زمان امیرالمومنین طرح شده و جواب هایش مشخص است. کافی است به جزوه و حافظه تاریخی خودمان مراجعه کنیم تا به سهولت از فتنه های آخرالزمان خودمان و جامعه مان را به سلامت عبور کنیم.
مقام معظم رهبری دام ظله درباره دوران حیات امیرالمومنین به نکته دقیقی اشاره میفرمایند: من یک وقت در دوران زندگی تقریباً پنجساله‌ی حکومت امیرالمؤمنین(علیه الصّلاةوالسّلام) و آنچه که پیش آمد، مطالعات وسیعی داشتم. آنچه من توانستم به عنوان جمع‌بندی به دست بیاورم، این است که «تحلیل سیاسی» ضعیف بود. البته در درجه‌ی بعد، عوامل دیگری هم بود؛ اما مهمترین مسأله این بود. والّا خیلی از مردم هنوز مؤمن بودند؛ اما مؤمنانه در پای هودج ام‌المؤمنین در مقابل علی(علیه‌السّلام) جنگیدند و کشته شدند! بنابراین، تحلیل غلط بود.
بهترین راه برای آشنایی بیشتر با امیرالمومنین و شناخت جامعه و حیات سیاسی اجتماعی حضرت ، انس با نهج البلاغه است. ما زیاد می شنویم از مظلومیت امام علی علیه السلام از خانه نشینی و دست بسته بردنش به مسجد و .... اما اینها غربت صغرای امام علی هست. غربت کبرای امام علی این است که ما ها با اینکه شیعه هستیم یه دور نهج البلاغه نمیخوانیم و جرج جرداق مسیحی دویست بار می خواند. غربت کبرای امام علی مظلومیت ایشان بین شیعه هاست!
جرد جرداق مسیحی استاد ادبیات عرب در لبنان در یکی از نوشته های خود اعتراف کرده بود : « جاذبه های کلمات امام علی (ع) شوری در من ایجاد کرد که 200 بار نهج البلاغه را مطالعه کردم »
مظلومیت حضرت علی (ع) در زمان ما نیز مشهود است و حتی در بین ما مسلمانان که دم از شیعه علی علیه السلام می زنیم . ابن ابی الحدید نیز که از ادبای اهل سنت است می گوید : از وقتی که این خطبه (خطبه221 )را یافتم تا کنون که پنجاه سال است ، حدود 1000بار آن را خواندم و هر بار در دلم ترس ، لرزش و پند پذیری تازه ای بوجود آمد.
براستی ما که خود را از شیعیان امام علی(ع) می دانیم و ادعای محبت و ولایت او را داریم چند بار نهج البلاغه را خوانده ایم ؟ چرا با آن بیگانه ایم ؟
