
عدم نظارت مناسب سازمان استاندارد بر کیفیت برخی از مصالح ساختمانی
در زمینه تولید محصولات فلزی به ویژه میلگرد نظارت درستی نبوده و اغلب کارخانجات تولید میلگرد مشخصات فنی درستی بر روی تولیدات خود ندارند، مجری باید از سازندگان و کارخانجات معتبر مصالح و به ویژه آهن را خریداری کند. میلگردهای کششی مناسب ساخت نیستند و علاوه بر این نکته مهم دیگر این است که اگر در یک ستون میلگرد ۲۲ باید به کار گرفته شود، مهندس ناظر باید حتما کنترلهای لازم را داشته تا تعداد و سایز آنها مطابق با محاسبات باشد و طبیعی است که در مورد ساختمان متروپل نیز این محاسبات حتی پس از ریزش قابل انجام است. تمامی بررسیهای لازم بر روی ساختمان متروپل برای تعیین نقش تک تک آیتمهایی که در روند اجرای کار دچار نقص بوده است قابل انجام است و از کیفیت بتن تا میلگرد تا محاسبات و اجرا میتوان سهم تک تک عوامل را به درستی تعیین کرد.
اختلاط بتن از اهمیت ویژهای برخوردار است. ماسه و شنی که در داخل بتن ریخته میشود باید از کیفیت لازم برخوردار باشد و فاقد خاک باشد. به طور معمول در پروژههای بزرگ آزمایشگاه مستقر در پروژه برای تعیین کیفیت بتن وجود دارد و اگر هم نباشد آن را به نزدیکترین آزمایشایشگاهها ارسال میکنند و مرحله به مرحله میزان آب داخل بتن سنجیده میشود. اگر در ساختمان متروپل، چیتهای آزمایشگاهی وجود نداشته باشد جرم اتفاق افتاده و حتی در مورد این یک آیتم بازپرس پرونده میتواند اعلام کیفرخواست صادر کند.
طبیعی است که با صراحت میتوان گفت بیدقتی و عدم رعایت قوانین مربوط به ساخت و ساز موجب ریزش ساختمان متروپل آبادان شده است. مقررات ملی ساختمان در بناهای در حال ساخت باید رعایت شده و استانداردهای مربوط به ساختمان و اجرای آن به طور کامل اجرایی شود تا از بروز حوادثی در حین ساخت و پس از آن در زمان بهرهبرداری جلوگیری شود.
به نظر میرسد سیستمهای نظارتی و اجرایی باید کار خود را درست انجام دهند تا از بروز چنین سوانحی در آینده جلوگیری شود. از کنار این حادثه نباید به راحتی گذشت و دلایل بروز آن نیازمند کار کارشناسی مدوام است. تجربه ریزش ساختمان در حین ساخت در گذشته نیز وجود داشته است به همین دلیل رعایت مقررات ملی ساختمان در پروژههای در حال ساخت ضروری است.
با ایمنسازی، عمر ساختمانها را افزایش دهیم
ساختمانیهایی مانند بیمارستانهای طرفه و اختر و یا ساختمان آلومینیوم که مکان عمومی هستند لزوما به تخلیه یا تخریب نیاز نداشته و میتوان با ایمنسازی عمر آنها را افزایش داد. با خطراتی که پیشروی این ساختمانها وجود دارد، ایمنسازی ضروری بوده و باید نگهداری آنها را به روز کرد. همچنین کارشناسان شهرداری، سازمان نظام مهندسی و سایر دستگاهها باید ساکنان را برای ایمنسازی اجباری توجیه کنند.
۴ سال بعد از پلاسکو، اینبار آتش به جان ساختمان دیگری در تهران افتاد. کلینیک سینامهر شمیران در خیابان شریعتی تهران آتش گرفت و ۱۹ نفر را کشت. کلینیک درمانی سینا مهر شمیران، ساختمانی ناامن بود، گزارش مجلس نشان میداد که آغاز حادثه ناشی از اتصالی برق کولر موجود در سقف کاذب پارکینک مجموعه اعلام شده که منجر به آتشسوزی کولر و فروریختن سقف کاذب شده است. در اثر این ریزش مواد الکلی و اشتعالزای موجود در زیر آن محل آتش گرفته و نهایتاً به دو تا از کپسولهای اکسیژن سرایت کرده و منجر به انفجار آنها شد. بعد از این حادثه چند کمیته برای بررسی ساختمانهای ناایمن در تهران تشکیل شدند. بررسیهای سایت خبری اکو ایران نشان میدهد که پایتخت حدود ۱۲۹ ساختمان پرخطر دارد و منطقه ۱۲ رکورددار بیشترین ساختمان پرخطر در تهران است. ۳۹ پاساژ و سرای تجاری، ۲۵ مجتمع اداری و تجاری، ۱۸ سازمان دولتی و خصوصی، ۸ بیمارستان، ۳ دانشگاه و یک پارک هم در این لیست به چشم میخورد.
فقط در این گونه حوادث منتظر به صف شدن مقصرین در برابر دستگاه عدالت هستیم. حالا میخواهد این مقصر هر نهاد، سازمان یا فردی باشد. عبدالباقی باشد یا شهرداری، شورای شهر باشد یا نظام مهندسی؛ فرقی نمیکند، همه در یک خط باید در برابر این فاجعه دردناک پاسخ دهند.
مگر میشود سازه عظیمی با ۱۰ طبقه، بالا برود و این چنین فروبریزد؟ آنهایی که به این ساختمان پایان کار دادند کجایند؟ آن ناظر شهرداری که این پروژه را تایید کرده کجاست؟ چرا همانطور که مثل بلای آسمانی بر سر شهروندی که دو آجر از آجرهای حیاط خانهاش را جابجا کرده، نازل میشوید، سر این پروژه خراب نشدید؟

نهادهای نظارتی کجا بودند که کج رفتن این دیوار تا ثریا را دیدند و دم نزدند؟ چقدر کارشناسان گفتند این زیبا که به آسمان رفته است، فرشته نیست و دیوی است که به زودی روی سر همه ما خراب خواهد شد؛ اما گوش شنوایی نبود تا دوم خرداد 1401 که متروپل آبادان مثل تمام غمهایی که این سالها دیدهایم روی سرمان خراب شد.
چه غمگین که سوم خرداد هم در پیش است. روزی که دلاوران ایران، جان به کف گرفتند و دشمن را از خاک خرمشهر بیرون کردند و امروز باید بفهمیم که در دل آبادان سودجویانی هستند که در لباس هم وطن، خون مردم را در بهترین حالت با سهل انگاری در خیابان امیری آبادان جاری کردند.

امیدوارم که حداقل در این یک مورد بدون هیچ توضیح اضافهای، عدالت برقرار شود. نشود نمایندهای یا مسؤولی بگوید که این یک اتفاق بوده و استثناست و همه ساختمانهای تازه ساخته شده کشور ایمن هستند. این را میگویم چون دیدهایم که نمایندهای گفته است:«بازنشدن ایربگ ۱۰۰ خودرو بین ۹۰۰ هزار آمار ناچیزی است!»
القصه که دلمان برای مردمان آبادان خون است. برای آنهایی که همه مشکلات از آلودگی هوا تا گرانی را تحمل میکنند و امروز هم باید نگران و داغدار آنهایی باشند که زیر آوارهای متروپل دفن شدهاند. این حس را در زمان ریختن پلاسکو به خوبی درک کردهایم. همه منتظر یک خبر از زیر آوار آهن، آجر و آتش بودیم. امید است این بار حداقل آوار کمتر نامهربان باشد.
ما لایق اینگونه راحت مردن نیستیم. ما نباید قربانی مدیران بیکفایت و بیلیاقت شویم، فرقی هم نمی کند، چه برایمان خودرو بسازند، چه بر تولیدات غذایی نظارت کنند، چه مسؤول هوای پاک باشند، چه متولی تائید دارو و چه حاکم ساخت و سازهای خانه ها و مغازه هایمان... به مرگ طبیعی مردن هم گویا قرار است در این سرزمین به "حسرت" تبدیل شود.
