کتاب «درّه‌های سایه‌گرفته‌روح» اثری است از بهرام حیدری که در سال ۱۳۷۶ خورشیدی (۱۹۹۸ میلادی) در سوئد توسط انتشارات افسانه منتشر شد. این مجموعه شامل دو داستان با عنوان‌های «اسم‌ها» و «درّه‌های سایه گرفته روح» است.
در داستان اول، «اسم‌ها»، روایت‌گر فرهنگی دیرینه در انتخاب نام در میان مردم به‌ویژه بختیاری‌هاست. داستان با خلق مکالماتی زنده و صمیمانه بین اهالی روستا و شخصیتی به‌نام قیطاس پیش می‌رود. او به‌دلیل تولد داشتن دختر از این اتفاق ناخشنود است و در میان شوخی‌ها و جدل‌های زبانی، بحث بر سر نام‌گذاری کودک و ریشه خرافه‌ها و باورهای سنتی مطرح می‌شود. این بخش با نگاهی انتقادی به‌خرافات و نقش آنها در زندگی روزمره، تاریخچه‌ای پر از طنز اندوهناک را روایت می‌کند.
داستان دوم، یعنی «درّه‌های سایه گرفته روح»، تصویری جان‌دار از زنی روستایی به‌نام آمنه ارائه می‌دهد؛ زنی پاک و صادق که در منطقه‌ای به‌نام «نُه‌درّه» زندگی می‌کند. آمنه از زندگی خود ناراضی‌ست، دل به خرافات می‌سپارد و با مشکلات اقتصادی و معنوی دست‌وپنجه نرم می‌کند. او عمیقاً به گاوش وابسته است و زمانی‌که بیماری گاو شدت می‌گیرد، با دلی پر از عشق و التماس از خدا خواست که درد گاو را به خودش منتقل کند. این محبت بی‌حد، او را در گرداب خیال و وسوسه‌های جن و پری می‌کشاند و سرانجام خودش می‌میرد، در‌حالی‌که گاوش نجات می‌یابد. این داستان نمادین به بحران‌های روحی و اقتصادی در جوامع روستایی می‌پردازد و تاثیر خرافات، فقر و تنهایی را بر زندگی شخصیت خود تصویر می‌کند.
به‌طور کلی، «درّه‌های سایه‌گرفته‌روح» مجموعه‌ای است که با نثری روان و روایت‌هایی تامل‌برانگیز، به بررسی باورهای سنتی، تاثیرات خرافه و مشکلات اجتماعی-روستایی می‌پردازد. حیدری با قلمی نزدیک به زبان محاوره و رویکردی تحلیلی-روایی، تصویری زنده و تکان‌دهنده از دو قصه انسانی و پیچیده به دست می‌دهد که همچنان دارای اهمیت و بازتاب در ادبیات معاصر ایران‌اند.
در داستان اول، «اسم‌ها»، روایت‌گر فرهنگی دیرینه در انتخاب نام در میان مردم به‌ویژه بختیاری‌هاست. داستان با خلق مکالماتی زنده و صمیمانه بین اهالی روستا و شخصیتی به‌نام قیطاس پیش می‌رود. او به‌دلیل تولد داشتن دختر از این اتفاق ناخشنود است و در میان شوخی‌ها و جدل‌های زبانی، بحث بر سر نام‌گذاری کودک و ریشه خرافه‌ها و باورهای سنتی مطرح می‌شود. این بخش با نگاهی انتقادی به‌خرافات و نقش آنها در زندگی روزمره، تاریخچه‌ای پر از طنز اندوهناک را روایت می‌کند.
داستان دوم، یعنی «درّه‌های سایه گرفته روح»، تصویری جان‌دار از زنی روستایی به‌نام آمنه ارائه می‌دهد؛ زنی پاک و صادق که در منطقه‌ای به‌نام «نُه‌درّه» زندگی می‌کند. آمنه از زندگی خود ناراضی‌ست، دل به خرافات می‌سپارد و با مشکلات اقتصادی و معنوی دست‌وپنجه نرم می‌کند. او عمیقاً به گاوش وابسته است و زمانی‌که بیماری گاو شدت می‌گیرد، با دلی پر از عشق و التماس از خدا خواست که درد گاو را به خودش منتقل کند. این محبت بی‌حد، او را در گرداب خیال و وسوسه‌های جن و پری می‌کشاند و سرانجام خودش می‌میرد، در‌حالی‌که گاوش نجات می‌یابد. این داستان نمادین به بحران‌های روحی و اقتصادی در جوامع روستایی می‌پردازد و تاثیر خرافات، فقر و تنهایی را بر زندگی شخصیت خود تصویر می‌کند.
به‌طور کلی، «درّه‌های سایه‌گرفته‌روح» مجموعه‌ای است که با نثری روان و روایت‌هایی تامل‌برانگیز، به بررسی باورهای سنتی، تاثیرات خرافه و مشکلات اجتماعی-روستایی می‌پردازد. حیدری با قلمی نزدیک به زبان محاوره و رویکردی تحلیلی-روایی، تصویری زنده و تکان‌دهنده از دو قصه انسانی و پیچیده به دست می‌دهد که همچنان دارای اهمیت و بازتاب در ادبیات معاصر ایران‌اند.
