ثمینه باغچه بان، نویسنده نامی ادبیات کودکان و نوجوانان و فرزند جبار باغچه بان، بنیان گذار آموزش ناشنوایان در ایران، در سن ۹۷ سالگی چشم از جهان فروبست. در این مطلب با بیوگرافی ثمینه باغچه بان و زندگی پربار بانوی ادبیات کودک ایران، آشنا می شوید.
یک زندگی پربار در خدمت کودکان و ناشنوایان ایران
ثمینه باغچه بان در چهارم فروردین ماه ۱۳۰۶ در کودکستان «باغچه اطفال» در تبریز متولد شد. او پس از گذراندن تحصیلات در دانشسرای عالی در رشته زبان انگلیسی، با دریافت بورسیه به ایالات متحده سفر کرد. در آنجا، او به طور تخصصی به تحصیل در زمینه آموزش و پرورش ناشنوایان پرداخت و در سال ۱۳۳۲ موفق به دریافت مدرک کارشناسی ارشد خود از دانشگاه کلمبیا شد. سپس تحصیلات خود را در رشته گفتاردرمانی در همان دانشگاه ادامه داد. ثمینه باغچه بان پس از بازگشت به ایران، فعالیت خود را در کنار پدرش، در مدرسه ی مخصوص ناشنوایان ادامه داد.
بنیان گذاری و فعالیت های آموزشی
ثمینه باغچه بان در طول زندگی خود، نقشی کلیدی در تحولات فرهنگی و آموزشی ایران ایفا کرد. او در جلسات مربوط به بازنگری کتاب های درسی ابتدایی با چهره های سرشناس فرهنگی همچون عباس یمینی شریف و توران میرهادی همکاری داشت. همچنین در سال ۱۳۴۰، مسئولیت برگزاری دوره های کارآموزی آموزگاران کلاس اول را در سراسر کشور برعهده گرفت. وی با همراهی لیلی آهی، کتاب «روش تدریس» را برای «سپاه دانش» تدوین کرد که بعدها در کشورهای همسایه مانند افغانستان و تاجیکستان نیز مورد استفاده قرار گرفت و به این ترتیب، روش تدریس باغچه بان گسترش یافت.
روانشناسی ناشنوایان | با دنیای ناشنوایان بیشتر آشنا شویم
پس از درگذشت پدر، او مدیریت آموزشگاه باغچه بان و سپس ریاست جمعیت کر و لال ها را عهده دار شد. وی در سال ۱۳۵۰، به عنوان مدیرعامل و مسئول راه اندازی «سازمان ملی رفاه ناشنوایان» و در سال ۱۳۴۵، مدیر امور بالینی و دوره های تربیت متخصص شنوایی سنجی در دانشگاه ملی، فعالیت خود را ادامه داد. از جمله فعالیت های مهم او، مشارکت در تأسیس «شورای کتاب کودک» در سال ۱۳۴۱ بود.
آثار ماندگار در ادبیات کودک
ثمینه باغچه بان در کنار فعالیت های گسترده آموزشی، خالق آثار ماندگاری در ادبیات کودکان و نوجوانان نیز بود. دو اثر از او، با عنوان های «پل چوبی» و «نوروزها و بادبادک ها»، به عنوان کتاب های برگزیده از سوی «شورای کتاب کودک» شناخته شده اند. از دیگر کتاب های مشهور او می توان به «جم جمک برگ خزون»، «آفتاب مهتاب چه رنگه» و «روشنگر تاریکی ها»، که به زندگی پدرش اختصاص دارد، اشاره کرد. او همچنین ترانه ی فولکلوریک «دویدم و دویدم» را در قالب کتاب و ویدئو به زبان اشاره تهیه کرد و کتاب «پیمان جهانی» را نیز به فارسی برگرداند.
سخن پایانی
ثمینه باغچه بان، در طول یک قرن زندگی، نه تنها نام پدرش را با افتخار ادامه داد، بلکه با تلاش های بی وقفه در آموزش ناشنوایان و تألیف آثار ارزشمند برای کودکان، به یکی از چهره های ماندگار فرهنگ و آموزش ایران تبدیل شد. میراث او، از کتاب هایش تا مؤسسات و روش های آموزشی که بنیان نهاد، تا سال ها چراغ راه کودکان این سرزمین خواهد بود.
بیشتر بخوانید:
زندگینامه و آثار ناصر کشاورز، شاعر پرکار ادبیات کودک
زندگی نامه و آثار سوسن طاقدیس، نویسنده برجسته ادبیات کودک و نوجوان