در یک پیشرفت پزشکی امیدوارکننده، نتایج کارآزمایی بالینی جدیدی نشان داده است که شش جلسه پرتودرمانی با دوز پایین، بهطور چشمگیری درد ناشی از آرتروز زانو را تسکین میدهد و عملکرد مفصل را برای ماهها بهبود میبخشد. این یافته میتواند راه را برای گزینهی درمانی ایمن و بدون دارو برای میلیونها نفری که با این بیماری دژنراتیو مفصلی دستوپنجه نرم میکنند، هموار سازد.
آرتروز پیشرفته زانو معمولاً با درد، تورم و محدودیت شدید حرکت همراه است و در نهایت، بسیاری از بیماران را به سمت جراحی تعویض مفصل سوق میدهد. بنابراین، هر رویکردی که بتواند درد را کاهش دهد، حرکت را آسانتر کند و روند نیاز به جراحی را به تعویق بیندازد، اهمیت بالایی دارد.
بهگزارش نیواطلس، نتایج کارآزمایی بالینی در پژوهشی تازه که توسط تیمی از محققان دانشکده پزشکی دانشگاه ملی سئول به سرپرستی دکتر کیم بیونگهیوک انجام شده، در نشست سالانه انجمن آمریکایی آنکولوژی پرتودرمانی (ASTRO) ارائه شد. به گفتهی پژوهشگران، این روش میتواند گزینهای میانی بین مصرف داروهای مسکن و جراحی تهاجمی تعویض مفصل زانو باشد.
در کارآزمایی، ۱۱۴ بیمار مبتلا به آرتروز زانو با شدت خفیف تا متوسط شرکت داشتند. آنها بهصورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند: گروهی که دوز بسیار پایین پرتو (مجموعاً ۰٫۳ گری)، گروهی که دوز پایین پرتو (مجموعاً ۳ گری) و گروه سوم که درمان ساختگی (دارونما) بدون تابش پرتو دریافت کردند. دوز ۳ گری استفاده شده در پژوهش، تقریباً یکبیستم یا کمتر از دوزهای رایج در پرتودرمانی سرطان است.
پرتودرمانی در کارآزمایی کاملاً ایمن ارزیابی شد
نتایج پس از چهار ماه شگفتانگیز بود. حدود ۷۰ درصد از بیماران گروه پرتودرمانی ۳ گری در شش جلسه، بهبودی چشمگیر را تجربه کردند، در حالی که این رقم در گروه دارونما تنها ۴۲ درصد بود. افزونبر این، بیش از نیمی از افراد در گروه درمان اصلی (۵۷ درصد) در مقایسه با تنها ۳۱ درصد در گروه دارونما، بهبودی معناداری در معیارهای درد و عملکرد مفصل داشتند. این درمان کاملاً ایمن ارزیابی شد و هیچگونه عوارض جانبی یا سمیتی گزارش نشد.
دکتر کیم، محقق اصلی پژوهش، میگوید: «بیماران مبتلا به آرتروز دردناک زانو اغلب با انتخاب دشواری بین عوارض جانبی داروها و خطرات جراحی تعویض مفصل روبرو هستند. ما گمان میکنیم پرتودرمانی میتواند گزینهای مناسب برای این بیماران باشد، بهویژه زمانی که داروها و تزریقات تحملپذیری پایینی دارند.»
- چگونه بدون واردآمدن آسیب به زانو ورزش کنیم؟15 مهر 00مطالعه '5
- سه راه ساده برای کاهش کمردرد17 دی 03مطالعه '8
پژوهشگران تأکید میکنند که روش تازه برای بازسازی بافتهای تخریبشده در موارد شدید آرتروز که غضروف کاملاً از بین رفته، مؤثر نیست. بااینحال، برای بیماران با بیماری خفیف تا متوسط، پرتودرمانی با دوز پایین میتواند نیاز به جراحی را به تأخیر بیندازد و در صورت ترکیب با سایر درمانها، رضایتمندی بالاتری را برای بیماران به ارمغان آورد.
پیگیری ۱۲ ماههی شرکتکنندگان، بخش دیگری از پژوهش است که ماندگاری اثرات درمان و ارتباط کاهش علائم با تغییرات ساختاری مفصل در تصویربرداری را مشخص میکند. برنامهریزی برای کارآزماییهای بزرگتر نیز در دستور کار پژوهشگران قرار دارد تا اثربخشی پرتودرمانی با دوز پایین در گروههای مختلف بیماران سنجیده شود و مقایسه دقیقی میان این روش، تزریقها و داروهای رایج صورت گیرد.
پژوهش در وبسایت نشست سالانه ASTRO 2025 منتشر شده است.