ناصر تقوایی (زاده ی ۲۲ تیر ۱۳۲۰ در آبادان) نویسنده، عکاس و کارگردان صاحب سبک سینمای ایران و یکی از پیشگامان اصلی موج نو سینمای ایران بود که آثار ایشان ترکیبی کم نظیر از ادبیات، سینمای بومی و نگاهی انتقادی به جامعه ی ایران را به نمایش می گذاشت. در ادامه با بیوگرافی ناصر تقوایی و بهترین فیلم های این کارگردان صاحب سبک، آشنا می شوید.
بیوگرافی ناصر تقوایی و آغاز فعالیت هنری:
پدر ناصر تقوایی، کودکی خود را در مناطق مرزی جنوب ایران گذراند و از همان نوجوانی علاقه ی عمیقی به ادبیات و سینما پیدا کرد. فعالیت او در عرصه ی هنر با ساخت مستند در تلویزیون آغاز شد. مستندهایی چون «تاکسی متر»، «مشهد قالی»، «اربعین»، «باد جن» و مستند مهم «فروغ فرخزاد» جایگاه ایشان را به عنوان مستندساز و فیلم سازی با نگاه دقیق و جزئی نگر تثبیت کرد.
ورود ناصر تقوایی به سینمای داستانی و تثبیت جایگاه:
-
آرامش در حضور دیگران (۱۳۴۹): نخستین فیلم بلند ایشان که بر اساس داستان غلامحسین ساعدی ساخته شد، با نگاهی تلخ به فروریختن بنیان خانواده و اجتماع، با وجود توقیف اولیه، به یکی از آثار شاخص موج نو بدل گشت و شیر نقره ی جشنواره ی ونیز در سال ۱۹۷۲ را از آن خود کرد.
-
صادق کرده (۱۳۵۱) و نفرین (۱۳۵۲): تقوایی با این آثار نگاه اجتماعی و انتقادی خود را در سینما ادامه داد و جوایزی چون نشان برنز و نقره ی جشنواره ی سپاس تهران را کسب کرد.
بیوگرافی ثمینه باغچه بان؛ خالق جم جمک برگ خزون
شهرت سراسری با «دایی جان ناپلئون»:
محبوبیت و شهرت فراگیر ناصر تقوایی با ساخت مجموعه ی تلویزیونی «دایی جان ناپلئون» (۱۳۵۵) بر اساس رمان ایرج پزشکزاد رقم خورد. این سریال که یکی از ماندگارترین و محبوب ترین آثار تاریخ تلویزیون ایران به شمار می رود، با طنزی ظریف و هوشمندانه، بخش مهمی از خاطره ی جمعی ایرانیان را تشکیل داد.
بهترین فیلم های ناصر تقوایی
به رغم فعالیت کم، تقوایی فیلم هایی ساخته که نام ایشان را در سینمای ایران، برای همیشه جاودان کرده است.
ناخدا خورشید (۱۳۶۵)
اقتباسی کم نظیر از رمان «داشتن و نداشتن» اثر ارنست همینگوی که داستان آن را از فضای کوبا به سواحل جنوب ایران منتقل می کند. داستان ناخدا خورشید (با بازی درخشان داریوش ارجمند) است که در پی از دست دادن لنج خود، برای گذران زندگی و عمل به تعهدات، وارد فرایند خطرناکی می شود.
-
امتیاز و افتخار: برنده ی جایزه ی پلنگ برنزی جشنواره ی بین المللی فیلم لوکارنو (۱۹۸۸).
دایی جان ناپلئون (سریال تلویزیونی، ۱۳۵۵)
شاهکاری در ساختار سریال تلویزیونی که با طنزی تلخ و موقعیت های کمیک، به نقد جامعه ی طبقاتی و سوءتفاهم های تاریخی می پردازد. این سریال، روایتگر ماجراهای یک خانواده ی اشرافی در دهه ی ۱۳۲۰ و توهمات دایی جان نسبت به توطئه ی انگلیسی ها است.
کاغذ بی خط (۱۳۸۰)
تقوایی در آخرین فیلم خود، با رویکردی متفاوت، به زندگی زناشویی و بحران هویتی یک زن خانه دار (با بازی هدیه تهرانی) می پردازد. این فیلم نمونه ی بارزی از تسلط ناصر تقوایی روان شناسیِ شخصیت و گفت وگوهای دقیق است.
آرامش در حضور دیگران (۱۳۴۹)
نخستین فیلم بلند داستانی ناصر تقوایی که اقتباسی از غلامحسین ساعدی است. این فیلم، تصویری تلخ و آوانگارد از فروپاشی یک خانواده ی افسرده را ارائه می دهد. فیلم با وجود مشکلات اکران، توانست در سطح بین المللی مورد توجه قرار گیرد و شیر نقره ی جشنواره ی ونیز را کسب کند.
صادق کرده (۱۳۵۱)
داستان یک مأمور راه آهن در جنوب ایران که درگیر انتقامی سخت می شود. این فیلم تصویری ملموس و خشن از محیط جنوب و شخصیت هایی با لایه های درونی پیچیده را نشان می دهد.
بیشتر بخوانید: