به گزارش بهداشت نیوز به نقل از مفدا هرمزگان؛ در دنیای امروز، رویکرد ما نسبت به اسکیزوفرنی در حال گذار از یک «مدل نقصمحور» به یک «مدل بازیابیمحور» (Recovery Model) است. سازمان جهانی بهداشت (WHO) همواره بر این نکته تأکید دارد که اسکیزوفرنی نه یک پایان، بلکه یک شرایط مزمن قابلمدیریت است که نیازمند رویکردهای جامعنگر (Holistic) میباشد.
نگاهی به مکانیسمهای نوین: اختلال در پیشبینی (Predictive Processing)
دانشِ نوینِ علوم اعصاب دیگر اسکیزوفرنی را صرفاً یک «عدم تعادل شیمیایی» ساده نمیبیند. تحقیقات اخیر نشان میدهند که مغز افراد مبتلا، در پردازشِ «مدلهای پیشبینیکننده» دچار چالش است. به زبان سادهتر، مغز در تمایز میان «ورودیهای بیرونی» و «برساختهای درونی» دچار خطا میشود. این نگاه علمی، به ما کمک میکند تا به جای برچسب زدن به بیمار، به دنبالِ روشهای اصلاحِ این پردازشهای شناختی (Cognitive Remediation) باشیم.
۲. اسکیزوفرنی در سایهی سلامت عمومی (رویکرد WHO)
سازمان جهانی بهداشت (WHO)تأکید دارد که بارِ اصلی اسکیزوفرنی، تنها علائم بالینی نیست؛ بلکه «انگِ اجتماعی» (Stigma) و «انزوایِ ساختاری» است که فرصتهای تحصیل، اشتغال و تعاملات اجتماعی را از فرد سلب میکند. ما در دانشگاه علوم پزشکی، رسالت داریم تا با ایجادِ محیطهایِ حمایتگر (Supportive Environments)، این شکاف را پر کنیم. توانبخشیِ روانی-اجتماعی، کلید بازگشت فرد به جایگاه عملکردی اصلیاش در جامعه است.
در مرکز مشاوره دانشگاه، استراتژیِ ما تلاش برای دو اصل است:
۱-مداخله زودهنگام (Early Intervention): هرچه مداخلات در فازهای اولیهی اختلال دقیقتر باشد، پیشآگهی (Prognosis) عملکردیِ فرد در بلندمدت بسیار درخشانتر خواهد بود.
۲-حمایتِ تابآورانه: آموزش خانوادهها و جامعهی دانشگاهی برای پذیرشِ شرایطِ فرد، به اندازهی درمانِ دارویی اهمیت دارد.
روز جهانی اسکیزوفرنی، فرصتی است برای یادآوری اینکه بیمارانِ ما، پیش از آنکه «بیمار» باشند، «انسانهایی با پتانسیلهای بازیافتنی» هستند. ما در مرکز مشاوره، متعهد به ایجادِ فضایی هستیم که در آن علمِ پزشکی، با کرامتِ انسانی گره میخورد. زمان آن رسیده است که نگاهِ جامعهی علمی به این اختلال، از «ناامیدی» به سمت «امید واقعبینانه و مبتنی بر شواهد» تغییر کند.
مجتبی رنجبری، رئیس مرکز مشاوره مبتنی بر سبک زندگی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
