عشق ما به شیرینی خوردن، زمانی به اجداد جستجوگر ما کمک میکرد تا از غذاهای کمیاب و پرانرژی لذت بیشتری ببرند، اما امروزه این عشق، ما را در ساعات پایانی شب به فروشگاه میفرستد تا هوس شکلات خود را ارضا کنیم.
به گزارش ایسنا، ما این کار را انجام میدهیم، حتی با اینکه بسیاری از خطرات جسمی و متابولیکی قند اضافی، مانند چاقی، دیابت، پوسیدگی دندان و حتی اختلال حافظه را میدانیم. اما چقدر میتوانیم با تغییر رژیمهای غذایی خود، این آسیبها را جبران کنیم؟
طبق یک بررسی سیستماتیک و فراتحلیل جدید، میتوان اثرات شناختی یک رژیم غذایی شیرین را در جوندگان معکوس کرد، اما شاید فقط تا حدی امکانپذیر باشد. برخی از اختلالات حتی پس از اتخاذ عادات غذایی سالمتر نیز ادامه مییابند.
عضویت در کانال تلگرام / روبیکا / بله عصر ایران
این مطالعه نشان داد که کاهش مصرف قند میتواند حافظه را در جوندگانی که قبلاً رژیمهای غذایی پرقند مصرف میکردند، بهبود بخشد، اما حافظه را به سطح همسالانی که به طور مداوم رژیمهای غذایی سالم مصرف میکردند، برنمیگرداند.
تحقیقات قبلی، رژیمهای غذایی پرچرب و پرقند(HFHS) را با مجموعهای از اثرات عصبی-شناختی و رفتاری مرتبط دانستهاند، اما هنوز مشخص نیست که اگر رژیم غذایی بهبود یابد، این اثرات چقدر پایدار هستند.
محققان برای این مطالعه جدید، نتایج ۲۷ مطالعه پیشبالینی شامل آزمایشهای کنترلشده روی موشها را تجزیه و تحلیل کردند، به این امید که روشن کنند تغییر از رژیمهای غذایی HFHS به غذای سالمتر چگونه بر شناخت تأثیر میگذارد.
سیمونه رن(Simone Rehn)، نویسنده اصلی و متخصص زیستروانشناسی در دانشگاه فناوری سیدنی(UTS) در استرالیا میگوید: نتایج ما نشان میدهد که بهبود کیفیت رژیم غذایی به نفع حافظه است، اما این پیشرفتها ناقص بودند. حتی پس از هفتهها رعایت رژیم غذایی سالم، حافظه به سطح مشاهدهشده در حیواناتی که هرگز رژیم غذایی ناسالم نخورده بودند، برنگشت.
وی و همکارانش با انجام یک بررسی سیستماتیک و فراتحلیل، به دنبال آشکار کردن الگوهای گستردهای بودند که از بیش از ۲۰ مطالعه ناشی شده بود.
آنها بر رژیم غذایی و حافظه تمرکز کردند، اما سایر شاخصهای بالقوه اثرات شناختی مانند فعالیت عمومی، انگیزه غذایی و رفتارهای اضطراب یا افسردگی را نیز ردیابی کردند.
این مطالعه نشان داد که در میان جوندگانی که حداقل به مدت دو هفته رژیم غذایی ناسالم داشتند، آنهایی که حداقل به مدت ۲۴ ساعت به طور مداوم به غذای سالمتر تغییر رژیم غذایی داده بودند، در تستهای حافظه عملکرد بهتری نسبت به آنهایی که به خوردن غذاهای ناسالم ادامه میدادند، داشتند.
هیچ معیار شناختی دیگری بهبود مداومی را در ارتباط با تغییرات رژیم غذایی نشان نداد که نشان میدهد این اثرات مختص حافظه هستند.
اثرات حافظه در زیرگروههای رژیم غذایی، متفاوت بود و در مدلهایی که از رژیمهای غذایی پرچرب استفاده میکردند، افزایش قابل توجهی مشاهده شد، اما در رژیمهای غذایی پرقند یا HFHS چنین افزایشی مشاهده نشد.
سیمونه میگوید: ما پس از جایگزینی رژیمهای غذایی پرچرب با غذای سالم، بهبود واضحتری در حافظه مشاهده کردیم، اما رژیمهای غذایی سرشار از قند افزوده، از جمله رژیمهای غذایی سرشار از چربی و قند، شواهد کمی از بهبودی نشان دادند. این نشان میدهد که قند ممکن است عامل کلیدی در محدود کردن بازیابی حافظه باشد.
مایک کندیگ(Mike Kendig)، نویسنده ارشد و متخصص زیستروانشناسی در UTS توضیح میدهد که مدلهای جوندگان در جداسازی تأثیر رژیم غذایی بر حافظه نقش مهمی داشتند.
وی میگوید: در انسانها، تغییرات در رژیم غذایی معمولاً همراه با تغییرات در ورزش، خلق و خو و برنامههای روزانه رخ میدهد که جدا کردن اثرات رژیم غذایی به تنهایی بر عملکرد مغز را بسیار دشوار میکند.
به نظر میرسد همه اینها حول هیپوکامپ، ناحیهای از مغز که نقش حیاتی در حافظه و یادگیری ایفا میکند و در تنظیم اشتها نیز نقش دارد، متمرکز است.
رژیمهای غذایی HFHS در انسان قبلاً با کاهش حجم و عملکرد هیپوکامپ مرتبط بودهاند؛ ارتباطی که توسط مطالعه جدید پشتیبانی میشود.
محققان در این مطالعه جدید مینویسند: یافتههای ما نشان میدهد که تغییر رژیم غذایی در درجه اول حافظه فضایی وابسته به هیپوکامپ را بهبود میبخشد و شواهدی را تأیید میکند که هیپوکامپ بهویژه به تغییرات در رژیم غذایی و سایر عوامل محیطی حساس است.
با وجود آسیب به حافظه، نکته این نیست که از تمام قندی که قبلاً خوردهاید ناامید شوید، بلکه باید خطرات بالای آن را تشخیص دهید و زودتر از موعد مصرف قند را کاهش دهید.
کندیگ میگوید: یک باور رایج وجود دارد که اثرات تغذیه ناسالم به راحتی قابل برگشت هستند. این نتایج نشان میدهد که این تصویر حداقل برای حافظه ممکن است پیچیدهتر باشد، به خصوص وقتی صحبت از رژیمهای غذایی سرشار از قند افزوده باشند.
وی افزود: بهبود کیفیت رژیم غذایی هنوز ارزشمند است، اما محافظت از سلامت مغز همچنین ممکن است به اجتناب از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض رژیمهای غذایی ناسالم بستگی داشته باشد، نه اینکه فرض کنیم اثرات همیشه میتوانند بعداً به طور کامل از بین بروند.
این مطالعه در مجله Nutritional Neuroscience منتشر شده است.
