باشگاه خبرنگاران جوان - در آستانه حج ابراهیمی باز هم در فضای مجازی و رسانههای معاند این شبهه مطرح میشود که چرا پولتان را خرج حج میکنید و خرج فقرا نمیکنید؟حج از جمله فرائض واجب دینی است و هر شخص مسلمان که مستطیع است باید حداقل یکبار حج به جای آورد و در این حکم نظر همه علما همین است.قرآن کریم در آیه ۹۷ سوره مائده، کعبه را مایه قوام و ایستادگی جوامع انسانی معرفی میکند و طبق این نظر قرآن کریم تعطیلی حج، پایههای انسجام و قدرت امت اسلامی را سست میکند. زیرا فلسفه حج فقط یک سفر زیارتی نیست و برای این است که همه امت اسلام از سراسر جهان سالی یک بار دور هم جمع شوند تا هم اقتدار مسلمانان را به رخ جهانیان بکشند و هم این گردهمایی سبب وحدت مسلمانان شود. اگر چنین مناسکی وجود نداشت چه بسا امروز از اسلام هم خبری نبود.
لازمه رفتن حج خمس و زکات و رد مظالم است که خرج فقرا میشود
یکی از ملزومات سفر حج، پیش از رفتن، پرداختن به همه امور مالی است و شخص مستطیع باید همه وجوهات اعم از خمس، زکات، رد مظالم و... را پرداخت کند و اگر مال شبههناکی وارد اموالش شده آن را به صاحبش باز گرداند یا اگر صاحبش در دسترس نیست از جانبش صدقه دهد و یا اگر نمیداند چه مقدار مال ناپاک وارد مالش شده خمس کل مالش را بدهد.پس حاجی فقط برای رفتن به حج باید بخشی از همه اموالش را به عنوان یک واجب دینی یا وجوهات دهد و یا صدقه، که بخش زیادی از این پولها خرج فقرا میشود. بماند که کسی که برای حج هزینه میکند قطعا به فکر فقرا هم هست و برای آنها هم هزینه میکند.
رهبر شهید انقلاب: اگر مستطیع هستید واجب است به حج بروید
رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیتالله خامنهای(ره) استفتائی در این باره را پاسخ دادهاند که در ادامه میخوانید.سؤال: سالهای قبل جهت انجام فریضه حج ثبت نام کردم. آیا جایز است از تشرف انصراف داده و کل هزینه حج را جهت خرید جهیزیه فقرا هزینه نمایم؟جواب: اگر مستطیع هستید، بر شما واجب است که به حج مشرف شوید، هرچند بسیار شایسته است به مقدار توان، برای جهیزیه فقرا نیز کمک کنید.
آیتالله سبحانی: واجب است مسلمان در عمرش یک بار خانه خدا را زیارت کند
آیتاللهالعظمی جعفر سبحانی از مراجع عظام تقلید هم در این باره نظر جالبی دارند و با اشاره به آیه «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَیْهِ سَبِیلًا» میفرمایند که یکی از وظایف مسلمانان این است که اگر شرایط استطاعت فراهم شد در تمام عمر حداقل یک بار خانه خدا را زیارت کنند. البته غرض اصلی زیارت خانه خدا نیست بلکه مقدمه است بر یک سلسله مسائل مهم، اولا اینکه اجتماعی محقق میشود و سران کشورهای اسلامی در آن جمع میشوند و در مورد آینده اسلام و مسلمانان فکر میکنند.در حال حاضر دو دستگیهای زیادی ایجاد شده به گونهای که مسلمان، مسلمان را میکشد و یک دولت اسلامی، دولت اسلامی دیگر را بمباران میکند به همین جهت چنین جمعیتی از ضروریات محسوب میشود و سران کشورها میتوانند در این کنگره عظیم، آتشها را خاموش کنند.
این که برخی مرتب میگویند به حج نروید و پول خود را در جای دیگر خرج کنید بدون شک اشتباه میکنند، چرا که اولا هر بودجه و هزینهای باید در جای خود مصرف شود، به عنوان مثال وزارت بهداشت و وزارت کشاورزی برنامه خاص خود را دارد و هیچگاه بودجه کشاورزی را به بهداشت نمیدهند و همین طور بودجه بهداشت به کشاورزی یا جای دیگر نمیرود.
اسلام برای اقتصاد فقرا هم برنامه دارد
البته اسلام برای فقرا و بینوایان هم برنامه دارد و به همین دلیل است که نمیتوان پول حج را برای فقرا یا امور دیگر مصرف کرد؛ عجیب است این افرادی که شبههافکنی میکنند چقدر تنگ نظر هستند، چرا که سالی هفت میلیون از ایران به خارج از کشور میروند و صدها هزار دلار خرج میکنند، ولی هیچ کس اعتراض نمیکند که چرا این قدر به سفر خارجی میروید و برمیگردید.حال شما فرض کنید یک انسان کارگر ساده یا کشاورز و برزگری سالیان درازی مبلغی برای این فریضه جمع میکند تا خانواده و زندگی خود را رها کرده و به سفر حج برود تا حالی معنوی پیدا کند و افراد در این بین پیدا میشوند که مرتب ایراد میگیرند که به عقیده من اینها نه اسلام و نه اهداف و اغراض حج را فهمیدهاند.
نظر شهید مطهری درباره اینکه پول حج را خرج فقرا کنید
شهید مطهری هم درباره این حرفها که پول حج را خرج فقرا کنید، گفته است که «این حرفهایی که دیگران میگویند راجع به اینکه چرا ما برویم مثلا زیارت حج، زیارت مدینه پول خودمان را بریزیم به جیب مردم خارجی، یا چرا برویم عراق زیارت کنیم؟ همان پولی که آنجا میخواهی بدهی، اینجا بیا خرج کن! این خیال میکند آدم میخواهد پول خرج کند که از پول خرج کردن ثواب ببرد و میگوید آن ثوابی را که میخواهی از آن زیارت ببری، مثلا بیا اینجا یک بیمارستان بساز، همین ثواب را به تو میدهند.
صحبت ثواب نیست. صحبت بالاتر از ثواب است. میگوید برو مکه و زنده شو برو زیارت قبر پیامبر صلی الله علیه و آله، نیرو بگیر! محبت پیدا کن! برو با حسین بن علی علیهالسلام معاشقه کن و روحت را زنده کن! برو با علی بن ابیطالب علیهالسلام معاشقه کن و روحت را زنده کن! آن وقت با روح زنده بیا ایران و وقتی با روح زنده آمدی، آن وقت بیمارستان هم میسازی؛ ۱۰۰ تا بیمارستان هم میسازی، حسینیه هم میسازی، پل هم میسازی، مدرسه هم میسازی، هزار کار خیر هم میکنی.چرا آنهایی که پولهایشان را در پاریس، لندن و سوییس مصرف میکنند از این کارها نمیکنند؟ برای اینکه او میرود در آنجا روحش را پلید و آلوده میکند. برمیگردد اینجا، یک آدم مادی میشود. بیماری بمیرد، به درک! به من چه؟ بچه بیمدرسه است، به جهنم که بیمدرسه است، به من چه؟! ولی این میرود، انسان میشود و برمیگردد، عشق پیدا میکند و برمیگردد، محبت پیدا میکند و برمیگردد.»
حج عاملی برای توانمند شدن و برکت در زندگی فردی و اجتماعی است
بسیار جالب است که در روایات مختلف یکی از فوائد مهم فریضه حج، رفع گرفتاری و فقر از جامعه و همچنین توانگری افراد معرفی شده که از جمله این روایات، دو روایت زیبا و شنیدنی از امام صادق علیه السلام است که میفرماید:«ندیدهام که چیزی همانند مداومت بر زیارت این خانه چنان سریع توانگری بیاورد و فقر بزداید» (امالی طوسی/۶۹۴/۱۴۷۸) همچنین امام صادق علیهالسلام در پاسخ به عمار که عرض کرد من خودم را آماده کردهام که هرساله به حج بروم یا مردی از افراد خانوادهام را با هزینه خود به حج بفرستم، فرمودند: آیا بر این کار مصمم هستی؟ عرض کردم آری، فرمود اگر چنین است یقین داشته باش که ثروتت زیاد خواهد شد و تو را نوید توانگری میدهم» (ثواب الاعمال/۷۰/۴۰)پیامبر اسلام صلی الله علیه وآله به علی علیهالسلام فرمود: «تارک الحج و هو مستطیع کافر» هر توانمندی که حج را انکار و ترک کند، کافر است و کسی که امروز و فردا کند تا بمیرد، گویا یهودی و نصرانی از دنیا رفته است.(من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۳۶۸) و (کافی، ج۴، ص ۲۶۵)همچنین امیرالمؤمنین علی(ع) در وصیت خود به امام حسن(ع) میفرمایند که الله الله فی بیت ربکم لا تخلوه ما بقیتم فانه ان ترک لم تناظروا. خدا را! درباره خانه پروردگارتان در نظر داشته باشید تا هستید، آن را خالی نگذارید. زیرا اگر حج متروک شود نظر رحمت خدا از شما قطع خواهد شد. (اصول کافی، ج ۷، ص ۵۱) (نهجالبلاغه، نامه ۴۷)
منبع: فارس
