گرینلند که قلمروی فرادریایی دانمارک محسوب می‌شود، به همراه دولت دانمارک، نسبت به واگذاری هرگونه حاکمیت حساس و معترض بوده و مشخص نیست چنین طرحی اصلا عملی باشد یا نه.

اکنون چه چیزی در گرینلند وجود دارد؟

آمریکا در شمال‌غربی گرینلند پایگاه فضایی «بیدوفیک» (Pituffik) -بر اساس تلفظ دانمارکی آن- را در اختیار دارد. حدود ۱۵۰ نفر پرسنل در این پایگاه، سامانه‌های دفاع موشکی و پایش فضایی را اداره می‌کنند. موقعیت این پایگاه در بالاترین نقطه کره زمین و نه چندان دور از قطب شمال، به رادارهای آن اجازه می‌دهد موشک‌ها را در نخستین لحظات پرواز شناسایی کنند.

«پیتر ارنستود راسموسن» تحلیلگر دفاعی دانمارکی می‌گوید:«این پایگاه به ‌معنای واقعی کلمه دورترین چشم دفاعی آمریکا است. بیدوفیک جایی است که آمریکا می‌تواند پرتاب موشک را شناسایی، مسیر آن را محاسبه کند و سامانه‌های دفاع موشکی‌اش را فعال سازد. این پایگاه قابل جایگزینی نیست.»

قبلا چه چیزهایی در گرینلند وجود داشت؟

خیلی چیزها. در جریان جنگ جهانی دوم، آلمان نازی دانمارک را اشغال و ایستگاه‌های مخفی هواشناسی در ساحل شرقی گرینلند ایجاد کرد. هم‌زمان، ارتش آمریکا نیز برای پیش‌بینی شرایط جوی نبردهای اروپا، ایستگاه‌های هواشناسی خود را در ساحل غربی گرینلند ساخت.

کمی بعد، ایالات متحده شروع به ساخت باندهای فرود در مناطقی مانند «نارسارسواگ»، «ایکاتِک» و «کانگرلوسواگ» در نیمه جنوبی جزیره کرد. این باندها نقش ایستگاه‌های واسط را برای بمب‌افکن‌های دوربرد ایفا می‌کردند که بین آمریکا و اروپا در پرواز بودند.

پس از جنگ، بسیاری از این پایگاه‌ها تعطیل شدند. برخی، مانند پایگاه هوایی «سوندرستروم» در کانگرلوسواگ، تا سال ۱۹۹۲ تحت کنترل آمریکا باقی ماندند. در دوران جنگ سرد، ایالات متحده شبکه‌ای از رادارهای هشدار زودهنگام در سراسر جزیره ایجاد کرد که می‌توانستند موشک‌هایی را که از فراز قطب شمال پرواز می‌کردند، شناسایی کنند.

اما امروزه برخی از این باندهای قدیمی، مانند باند کانگرلوسواگ، به فرودگاه‌های کوچک تجاری ارتقا یافته و توسط «ایر گرینلند» شرکت هواپیمایی ملی این جزیره استفاده می‌شوند.

اما پایگاه‌هایی مانند نارسارسواگ و ایکاتک به خرابه‌هایی تبدیل شده‌اند. بیشتر رادارهای دوران جنگ سرد برچیده شده‌اند، هرچند یکی از آنها هنوز بر فراز تپه‌ای در کانگرلوسواگ پابرجاست. مردم محلی آن را «میکی‌ماوس» می‌نامند؛ زیرا دو بشقاب بزرگ و دایره‌ای آن که دهه‌هاست خاموش‌اند، شبیه گوش‌های غول‌پیکر هستند.

چگونه ممکن است حضور نظامی آمریکا گسترش یابد؟

بیشتر پایگاه‌های قدیمی آمریکا آنقدر فرسوده‌اند که بازسازی‌شان تقریبا غیرممکن است.

به گفته «تروی جی. بوفار» مدیر مرکز امنیت و تاب‌آوری قطب شمال در دانشگاه آلاسکا فربنکس، محتملترین گزینه برای گسترش حضور نظامی، اطراف پایگاه فعال بیدوفیک است. این پایگاه نسبتا بدون دفاع است و یکی از گزینه‌ها می‌تواند استقرار سامانه‌های دفاع هوایی کوتاه‌برد تا میان‌برد در اطراف آن باشد.

وی می‌گوید:«در غیر این صورت، بیدوفیک به‌راحتی نابود می‌شود و آن وقت ما کور خواهیم شد.»

یک مقام نظامی دانمارکی نیز گفته است که فرودگاه کانگرلوسواگ می‌تواند گزینه محتمل دیگری برای گسترش باشد؛ مکانی مهم در جنگ جهانی دوم که در نقطه‌ای نسبتا محافظت‌شده و با شرایط جوی مناسب قرار دارد.

ترامپ از استقرار رهگیرهای ضد موشکی در گرینلند به‌عنوان بخشی از سپر دفاع موشکی موسوم به «گنبد طلایی» سخن گفته است، اما هنوز مشخص نیست این سامانه‌ها دقیقا کجا می‌توانند مستقر شوند.

نگرانی‌های امنیت ملی ترامپ در گرینلند چیست؟

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند نگران آن هستند که اگر گرینلند از دانمارک جدا شده و مستقل شود، دسترسی آمریکا به این جزیره محدود شود.

بر اساس پیمان دفاعی دانمارک و آمریکا در سال ۱۹۵۱، ایالات متحده هم‌اکنون نیز دسترسی گسترده‌ای برای ساخت پایگاه‌های جدید و استقرار نیروهای بیشتر دارد.

با این حال، دولت ترامپ به‌دنبال ترتیبات تازه‌ای است و یکی از پیشنهادها بر اساس الگوی «مناطق پایگاه با حاکمیت مستقل» در قبرس طراحی شده؛ جاییکه پایگاه‌های نظامی انگلیس عملا قلمروی این کشور محسوب می‌شوند.

ترامپ بارها گفته است روسیه و چین، گرینلند را تهدید می‌کنند.

اما به ادعای «میکل رونگه اولسن» پژوهشگر موسسه مطالعات بین‌المللی دانمارک در کپنهاگ، چین بیش از حد دور است که بتواند حمله بزرگی انجام دهد و نیروی دریایی روسیه نیز در برابر توان دریایی ناتو ضعیفتر است.

وی مدعی شد:«اگر یک ناوگان سطحی روسیه که بخواهد به سمت گرینلند حرکت کند قتل‌عام می‌شود.»

با این حال، «تروی جی. بوفار» مدیر مرکز امنیت و تاب‌آوری قطب شمال در دانشگاه آلاسکا فربنکس می‌گوید حتی اگر در حال حاضر تهدید نظامی جدی متوجه گرینلند نباشد، جهان به‌سرعت در حال تغییر است.

وی افزود:«بیدوفیک هرگز پیش‌ از این یک هدف درجه‌ یک محسوب نمی‌شد، اما اهمیت آن به‌شدت افزایش خواهد یافت.»

کارشناسان می‌گویند با ذوب شدن یخ‌های قطب شمال در اثر گرمایش زمین، رقابت برای منابع و مسیرهای کشتیرانی که دسترس‌پذیرتر می‌شوند، به‌مراتب شدیدتر خواهد شد.

«تروی جی. بوفار» مدیر مرکز امنیت و تاب‌آوری قطب شمال در دانشگاه آلاسکا فربنکس در ادامه همچنین تاکید می‌کند که برخلاف ادعاهای ترامپ، در حال حاضر تهدید فوری از سوی روسیه یا چین وجود ندارد، اما این مساله را هم مطرح کرد:«تهدید وجود خواهد داشت.»

ایسنا