در حالی که ابهام‌ها درباره جزئیات یک تیراندازی مرموز در غرب لیبی ادامه دارد، گزارش‌ها حاکی از آن است که سیف‌الاسلام قذافی، فرزند رهبر فقید لیبی، در حمله‌ای مسلحانه در شهر الزنتان کشته شده است؛ حادثه‌ای که با روایت‌های متناقض، اتهام‌زنی‌های سیاسی و سکوت نهادهای رسمی همراه شده است.

الجزیره در این باره نوشت: سیف‌الاسلام قذافی، فرزند رهبر فقید لیبی، در جریان تیراندازی‌ای مرموز که روز سه‌شنبه در شهر الزنتان در جنوب‌غرب پایتخت رخ داد، کشته شد؛ حادثه‌ای که جزئیات و شرایط آن همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

اطلاعات دقیقی درباره ماهیت تیراندازی که به مرگ سیف‌الاسلام انجامید، در دست نیست. او طی ۱۰ سال گذشته در الزنتان زندگی می‌کرد. با این حال، عبدالله عثمان، مشاور سیاسی او، با انتشار مطلبی در حساب رسمی خود، خبر کشته‌شدن وی را تأیید کرد.

روایت الجزیره از محل حادثه

خبرنگار الجزیره در طرابلس گزارش داد که چهار فرد مسلح به محل اقامت سیف‌الاسلام در الزنتان یورش برده و به‌صورت گروهی به سوی او تیراندازی کرده‌اند. سپس میان مهاجمان و تعدادی از افراد مسلح حاضر در اطراف محل، درگیری مسلحانه رخ داده است.

همچنین گزارش‌هایی از مجروح‌شدن تعدادی از نیروهای گردان «ابوبکر صدیق» منتشر شده است؛ گردانی که در سال ۲۰۱۲ سیف‌الاسلام را بازداشت کرده بود و وی بعدها بر اساس قانون عفو عمومی آزاد شد.

به گفته خبرنگار الجزیره، پیکر سیف‌الاسلام از الزنتان به بیمارستان شهر الرجبان در نزدیکی آن منتقل شده است. بر پایه اطلاعات موجود، او در منزلی واقع در منطقه‌ای زندگی می‌کرد که مبارزان گردان ابوبکر صدیق در آن ساکن بودند؛ اقدامی که به‌منظور تأمین امنیت او صورت گرفته بود.

برخی رسانه‌های لیبیایی نیز گزارش داده‌اند که پیش از کشته‌شدن سیف‌الاسلام، دوربین‌های نظارتی محل از کار انداخته شده بودند.

سیف‌الاسلام معمولاً چه در الزنتان و چه خارج از آن، در صحرای جنوب‌غرب لیبی، با تدابیر شدید امنیتی تردد می‌کرد.

اتهامات و روایت‌های متناقض

یکی از حامیان نظام پیشین لیبی مدعی شد که برخی نیروهای موسوم به «یگان‌های نخبه» وابسته به صدام خلیفه حفتر عامل ترور سیف‌الاسلام بوده‌اند و با محافظان او در اطراف محل درگیر شده‌اند؛ ادعایی که خبرنگار الجزیره آن را نقل کرده است.

به گفته همین منبع، سیف‌الاسلام آزادانه در الزنتان و صحرای جنوب‌غرب پایتخت تا سبها در جنوب لیبی تردد می‌کرد و روابط خود را با بازداشت‌کنندگان سابقش در الزنتان تقویت کرده و حتی با آنان پیوندهای خویشاوندی برقرار کرده بود.

حدود ۱۰ روز پیش از این حادثه، در الزنتان میان حامیان سیف‌الاسلام و مخالفان او (وابسته به انقلاب علیه معمر قذافی) تنش و جدل‌هایی بر سر ادامه حضور او در این شهر شکل گرفته بود. مخالفان بر لزوم تحویل او به دیوان کیفری بین‌المللی یا خروجش از الزنتان تأکید داشتند.

خبرنگار الجزیره مباشر در لیبی، صهیب محمود، نیز گزارش داد که اخباری درباره درگیری تیپ ۴۴۴ وابسته به دولت طرابلس در صحرای الحماده منتشر شده بود؛ موضوعی که این تیپ بعداً آن را رد کرد و اعلام داشت هیچ نقشی در قتل سیف‌الاسلام نداشته و او را تعقیب نمی‌کرده است.

به گفته محمود، ابهام همچنان بر جزئیات کشته‌شدن این چهره جنجالی سایه افکنده است؛ فردی که سال‌ها پس از آزادی از زندان، حضوری کم‌رمق اما رازآلود داشت، در صحرای الحماده از نوعی توان نظامی برخوردار بود، محل اقامت ثابتی نداشت و همواره نگران بازداشت مجدد یا هدف قرار گرفتن از هوا بود.

زندگی پرحاشیه

سیف‌الاسلام در سال ۱۹۷۲ متولد شد و دومین پسر معمر قذافی بود. او از دانشکده مهندسی دانشگاه طرابلس فارغ‌التحصیل شد و از سال ۱۹۹۴ تحصیلات خود را در دانشگاه‌های اروپایی ادامه داد.

از سال ۲۰۰۰، بدون داشتن سمت رسمی سیاسی، نقش‌های مهمی در سیاست داخلی و خارجی لیبی ایفا کرد و هدایت مذاکراتی را برعهده داشت که به حل‌وفصل پرونده‌های حساس انجامید.

در سال ۲۰۰۶، پروژه اصلاحی «لیبی فردا» را راه‌اندازی کرد؛ طرحی که در آن زمان به‌عنوان تلاش برای انتقال قدرت موروثی تلقی شد. پس از آغاز انقلاب ۱۷ فوریه ۲۰۱۱، او به دومین مدافع اصلی نظام قذافی تبدیل شد.

پس از انقلاب، سیف‌الاسلام چندین بار در تلویزیون‌های لیبی ظاهر شد، از پدرش دفاع کرد، انقلابیون را مورد انتقاد قرار داد و آنان را «عامل بیگانه» و «خائن» خواند.

در ۱۹ نوامبر ۲۰۱۱، مقام‌های لیبی از جمله مسئول پرونده عدالت در شورای ملی انتقالی، محمد العلاقی، بازداشت سیف‌الاسلام و دست‌کم دو همراه او را در منطقه‌ای بیابانی نزدیک شهر اوباری (۲۰۰ کیلومتری سبها) تأیید کردند.

او در زندانی در الزنتان نگهداری شد و دیوان کیفری بین‌المللی خواستار انتقالش برای محاکمه به اتهام جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت شد، اما لیبی از تحویل او خودداری کرد.

دادگاه‌های لیبی جلسات متعددی برای محاکمه او به اتهام فساد و جنایات جنگی برگزار کردند. در ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۵، دادگاه استیناف طرابلس حکم اعدام با جوخه آتش را برای ۹ تن از چهره‌های نظام قذافی، از جمله سیف‌الاسلام، به‌صورت غیابی صادر کرد.

در ۶ ژوئیه ۲۰۱۶، وکیل او کریم خان به شبکه فرانس ۲۴ اعلام کرد که موکلش در آوریل همان سال پس از پنج سال زندان، بر اساس قانون عفو عمومی آزاد شده و در داخل لیبی به‌سر می‌برد.

در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۱، سیف‌الاسلام با حضور غیرمنتظره و تحت حفاظت شدید در سبها، نامزدی خود را برای انتخابات ریاست‌جمهوری اعلام کرد.

در نهایت، مشاور و نماینده او در گفت‌وگوی سیاسی اعلام کرد که دادستان کل لیبی تحقیقاتی را درباره این حادثه آغاز کرده و تأکید کرد سیف‌الاسلام نه نیروی مسلحی در اختیار داشت و نه خصومتی در الزنتان.