صبح امروز یکشنبه ۱۹ بهمن‌ماه اولین کنگره ملی سیاست خارجی و تاریخ روابط خارجی با حضور سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه، کمال خرازی رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، علی‌اکبر صالحی وزیر امور خارجه اسبق ایران و همچنین برخی از دیپلمات‌ها و اساتید دانشگاهی در مرکز مطالعات سیاسی و بین‌المللی وزارت امور خارجه برگزار شد.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان در نشست خبری خود در این کنگره به سئوالات اصحاب رسانه پاسخ داد.

عراقچی درباره روند مذاکرات هسته‌ای گفت: مذاکرات روز جمعه در مسقط فقط در موضوع هسته‌ای است و اعلام کردیم فقط هسته‌ای مذاکره می‌کنیم. اگر بنا بر ادامه باشد در ادامه هم به همین ترتیب است. نتایج مذاکرات در حال بررسی است، رویکرد کلی هر دو کشور بر ادامه مذاکرات است و منتظر تصمیم گیری در پایتخت‌ها هستیم.

فقط درباره هسته‌ای گفتگو می‌کنیم

وی درباره شباهت‌های مذاکرات کنونی با ۵ دور گذشته و ابتکارات پیشنهاد شده در مذاکرات گفت: تنها شباهت این دور با ادوار قبلی در شکل است که غیرمستقیم است. همچنین با میانجی‌گری وزیر خارجه عمان و ما فقط درباره هسته‌ای گفتگو می‌کنیم.

ایران در طول یکسال گذشته از مذاکرات قبلی درس‌های زیادی گرفته است. ما با چشمانی باز و در نظر داشتن همه چیز که اتفاق افتاد در مذاکره هستیم. جلسه اول آزمایشی بود که چقدر می‌توان به طرف مقابل اعتماد کرد. طرف مقابل هم مدعی بود که در حال ارزیابی جدیت هستند. اگر جمع بندی این باشد که جدیت وجود دارد مذاکرات ادامه پیدا خواهد کرد. ادامه برخی تحریم‌ها و تحرکات نظامی در میزان جدیت تاثیر می‌گذارد. ما همه نشانه‌ها را ارزیابی می‌کنیم.

غنی سازی صفر به هیچ وجه مورد پذیرش ما نیست

عراقچی درباره جزئیات طرف آمریکایی درباره غتی سازی گفت: غنی سازی صفر به هیچ وجه مورد پذیرش ما نیست و بر مباحثی باید متمرکز شد که غنی سازی ادامه پیدا کند و اعتمادسازی شود که غنی سازی صلح آمیز خواهد بود.

امکان توافق وجود دارد

وزیر امور خارجه درباره دیدار با ویتکاف و فرق این مذاکرات با گذشته گفت: دیدار مستقیم صورت نگرفت، ما برخوردی از باب نزاکت دیپلماتیک در حد دست دادن داشتیم. بارهای گذشته هم انجام می‌شد، این یک امر رایج است.

شکل مذاکره مهم نیست بلکه محتوا مهم است، مذاکره غیرمستقیم عجیب نیست و رایج است. مذاکرات روسیه و اوکراین با حضور آمریکا به صورت غیرمستقیم شروع شد، در روابط بین‌الملل جاری است و مانعی برای رسیدن به توافق نیست. مانع زیاده خواهی‌ها است. مهم رویکرد طرف آمریکایی است که اگر منوط به مذاکره محترمانه و بر اساس منافع متقابل باشد امکان توافق وجود دارد.

شکل مذاکره بعدی هم غیرمستقیم است

عراقچی درباره زمان و مکان مذاکرات بعدی گفت: زمان و مکان جلسه بعدی در مشورت‌هایی که توسط وزیر محترم امور خارجه عمان انجام می‌شود، تعیین خواهد شد. ممکن است محل مذاکرات تغییر کند، همان‌گونه که در دور قبلی نیز دو بار به محل دیگری منتقل شد. شکل مذاکره، از نظر ما، کماکان غیرمستقیم است و زمان و مکان آن در رایزنی‌های دیپلماتیک مشخص خواهد شد.

یک تفاوت‌ جدی و مهم مذاکرات این دوره نسبت به مذاکرات قبلی

سیدعباس عراقچی در پاسخ به این سوال که نظر کشورهای منطقه در خصوص دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا چیست، گفت: یکی از تفاوت‌های جدی و مهم مذاکرات این دوره ما با طرف آمریکایی نسبت به مذاکرات سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۵ که به توافق برجام منجر شد، حضور جدی منطقه است. تأکید می‌کنم که منظور از حضور جدی، دخالت یا حضور مستقیم در مذاکرات نیست، بلکه به معنای رایزنی‌های مستمر با کشورهای منطقه است. در دوره گذشته، اگرچه اروپایی‌ها حضور داشتند، این بار کشورهای منطقه هستند که با آن‌ها رایزنی می‌کنیم، آن‌ها را توجیه می‌کنیم و خود نیز در صدد کمک هستند. ما به حسن‌نیت و تلاش‌های صادقانه آن‌ها احترام می‌گذاریم و واقعاً به نظر من، نقش آن‌ها در کاهش تنش‌ها، جلوگیری از اقدامات حاد و ترغیب طرفین به مذاکره بسیار مؤثر بوده است.

عراقچی افزود: همان‌طور که در اخبار مشاهده کردید، پیش از آغاز دوره اخیر مذاکرات، هفت رئیس‌جمهور منطقه با جناب دکتر پزشکان تماس گرفتند و در خصوص مذاکرات صحبت کرده، پیشنهاد دادند و درخواست کردند که ایران پاسخ مثبت بدهد. این کشورها شامل ترکیه، پاکستان، عربستان، امارات، قطر، مصر و آذربایجان بودند. من نیز تماس‌های تلفنی متعددی با وزرای خارجه منطقه داشتم و همچنان خواهیم داشت.

رئیس دستگاه دیپلماسی ادامه داد: فکر می‌کنم این حرکت منطقه‌ای و جلب اعتماد منطقه نسبت به نتایج مذاکرات ایران و آمریکا و توافق حاصل، می‌تواند احتمال استمرار هرگونه توافق را افزایش دهد؛ هرچند که نمی‌تواند آن را تضمین کند.

وی خاطرنشان کرد: روز گذشته که به دوحه سفر کردم ــ به دعوت مجمع الجزیره الجزیره برای سخنرانی افتتاحیه ــ فرصت مناسبی بود تا با وزیر خارجه و نخست‌وزیر قطر دیدار داشته باشم. این دیدار بسیار مثبت و سازنده بود. حضور منطقه برای حمایت از مذاکرات، حضور بسیار خوبی بوده و ما به مشورت‌های منطقه ادامه خواهیم داد.

روسیه و چین را در جریان روند مذاکرات قرار دادیم

عراقچی در پاسخ به تسنیم درباره نقش کشورهای منطقه در مذاکرات گفت: یکی از تفاوت‌های جدی مذاکرات این بار ما با طرف آمریکایی نسبت به مذاکرات برجام، در حضور جدی کشورهای منطقه است. حضور جدی به معنی دخالت و حضور نیست، به معنی رایزنی مستمر است.

اگر اروپایی‌ها قبلا حضور داشتند این بار کشورهای منطقه حضور داشتند. آنها در صدد کمک هستند و به حسن نیت آنان احترام می‌گذاریم. آنان تلاش جدی در ترغیب طرفین به ازسرگیری مذاکره داشتند. آنان ۷ مرتبه با آقای پزشکیان رایزنی داشتند و تماس گرفتند. من تماس‌های متعددی با وزرای خارجه منطقه داشتم.

فکر می‌کنم یک حرکت منطقه‌ای می‌تواند ادامه هر توافقی را نه اینکه تضمین کند، ولی بیشتر افزایش دهد. روز گذشته که به دوحه رفتم فرصتی شد با وزیر خارجه قطر دیدار کنم. حضور منطقه برای حمایت از مذاکرات خوب بوده و به رایزنی‌ها ادامه می‌دهیم. همانطور که مشورت‌ها را با روسیه و چین ادامه می‌دهیم. ما روسیه و چین را در جریان روند مذاکرات قرار دادیم.

از حق مردم ایران برای غنی سازی صرف نظر نمی‌کنیم

وی درباره تاکید ایران در مذاکرات گفت: مهمترین محوری که در مذاکرات گذشته بود غنی سازی صفر بود که از نظر ما پذیرفته نبود. در این جلسه روز جمعه هم ما بیان کردیم که باید غنی سازی ادامه پیدا کند. غنی سازی یک دستاورد علمی است که دانشمندان ما به آن رسیدند. خون دانشمندان ما پای آن ریخته شده و برای آن ۱۲ روز جنگیدیم. این تبدیل به غرور ملی شده و قابل گذشت نیست. ما از حق مردم ایران برای غنی سازی صرف نظر نمی‌کنیم.

موضوع موشکی و منطقه در دستورکار مذاکرات نبوده و نیست

وزیر خارجه درباره حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات و بحث موشکی و منطقه‌ای گفت: موضوع موشکی و منطقه در دستورکار مذاکرات نبوده و نیست. صرفا بحث هسته‌ای است و به همین شکل ادامه پیدا خواهد کرد.

حضور فرمانده سنتکام هیچ تغییری در اصل قضیه ایجاد نمی‌کند. به ما اعلام شد که ایشان برای بازدید از ناو خود به منطقه آمده‌اند. این درخواست از طرف آمریکایی مطرح شد و همان زمان تأکید کردم که بر اساس برخوردهای مرسوم دیپلماتیک، چنین حضوری قابل پذیرش نیست.

ما قاطعانه اعلام کردیم که حضور یک نظامی را در روند مذاکرات نمی‌پذیریم. بنابراین، هر هدفی که ایشان دنبال می‌کند، ارتباطی با مذاکرات ندارد و از نظر ما هیچ تأثیری بر روند گفت‌وگوها نخواهد داشت.