در حالی که بازار خودرو کشور روزهای پرنوسانی را در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ سپری می‌کند، گروه خودروسازی سایپا و زیرمجموعه تجاری‌ساز آن، یعنی شرکت زامیاد، با انتشار اطلاعیه‌ای رسمی از اعمال افزایش قیمت‌های قابل‌توجه بر روی محصولات سبک و سنگین خود خبر دادند. این خبر که در تاریخ ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ با شماره نامه ۱۴۰۴-۵۱۹۹۴ منتشر شده است، نشان‌دهنده یک جهش قیمتی اساسی در محصولاتی است که شریان اصلی حمل‌ونقل باری سبک کشور را تشکیل می‌دهند. نیسان آبی، این وانت سالخورده اما بی‌رقیب، همراه با برادران مدرن‌تر خود یعنی پادرا و کارون، و همچنین خانواده کامیونت‌های باراد، مشمول این لیست جدید قیمتی شده‌اند. آنچه در این میان بیش از همه جلب توجه می‌کند، عبور قیمت پایه کارخانه‌ای وانت‌های زامیاد از مرزهای روانی جدید است که قطعاً تأثیرات آن به‌زودی در بازار آزاد و هزینه‌های حمل‌ونقل کالا نمایان خواهد شد.

جهش سنگین قیمت در خانواده نیسان و پادرا

بر اساس لیست جدید منتشر شده، بیشترین درصد افزایش قیمت متوجه محصولات پرتیراژ و استراتژیک زامیاد، یعنی وانت‌های خانواده نیسان و پادرا شده است. این محصولات که به دلیل نبود رقیب جدی در بازه قیمتی و تناژ حمل بار، عملاً انحصار بازار وانت‌های ۲ تن کشور را در اختیار دارند، با افزایش قیمتی در حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد مواجه شده‌اند. وانت نیسان تک‌سوز آپشنال (Sleeper/EX) که پیش‌ازاین با قیمت پایه حدود ۹۶۲ میلیون تومان عرضه می‌شد، اکنون با یک پرش بلند به قیمت پایه ۱ میلیارد و ۲۶۵ میلیون تومان رسیده است. این رقم تنها قیمت خام خودرو است و با افزودن هزینه‌های جانبی مانند مالیات بر ارزش‌افزوده، بیمه و شماره‌گذاری، قیمت نهایی برای مصرف‌کننده بسیار فراتر خواهد رفت.

تحلیل فنی قیمت‌گذاری پادرا پلاس و کارون

در بخش محصولات فیس‌لیفت شده، پادرا پلاس که در واقع همان نیسان آبی با اتاق و کابین به‌روزرسانی شده (مشابه فودای F16) است، افزایش قیمتی چشمگیر را تجربه کرده است. نسخه دوگانه‌سوز این خودرو که یکی از گزینه‌های محبوب برای توزیع مویرگی بار در شهرها محسوب می‌شود، از قیمت پایه ۱ میلیارد و ۱۳۲ میلیون تومان به رقم ۱ میلیارد و ۵۳۳ میلیون تومان جهش کرده است. این افزایش ۴۰۰ میلیون تومانی برای یک خودروی کار، می‌تواند شوک بزرگی به متقاضیان این خودرو وارد کند.

همچنین پیکاپ دو کابین کارون که تلاش زامیاد برای ورود به بازار پیکاپ‌های اقتصادی دو دیفرانسیل (هرچند با پلتفرم تک دیفرانسیل نیسان) بود، با افزایش قیمت حدود ۳۵ درصدی مواجه شده است. قیمت پایه قبلی این خودرو ۱ میلیارد و ۲۳۵ میلیون تومان بود که اکنون به ۱ میلیارد و ۶۷۷ میلیون تومان رسیده است. این قیمت‌گذاری نشان می‌دهد زامیاد قصد دارد فاصله قیمتی محصولات فیس‌لیفت خود را با نیسان کلاسیک حفظ کرده و حاشیه سود خود را از این محصولات جدیدتر افزایش دهد.

وضعیت قیمت‌گذاری کامیونت‌های باراد

در بخش خودروهای تجاری سنگین‌تر، خانواده کامیونت‌های باراد که حاصل همکاری زامیاد با شرکای چینی (دانگ‌فنگ) است، افزایش قیمت ملایم‌تری را نسبت به وانت‌های سبک تجربه کرده‌اند. به نظر می‌رسد رقابت شدیدتر در بازار کامیونت‌های ۶ و ۸ تن و حضور رقبای قدرتمندی همچون بهمن دیزل و آرین دیزل، دست زامیاد را برای افزایش قیمت‌های نجومی در این سگمنت بسته نگه داشته است. کامیونت باراد ۶ تن خواب‌دار با افزایش قیمتی در حدود ۸ درصد، از ۲ میلیارد و ۸۴۱ میلیون تومان به ۳ میلیارد و ۷۰ میلیون تومان رسیده است.

مقایسه استراتژیک افزایش قیمت سبک و سنگین

نکته تحلیلی مهم در این لیست قیمت، تفاوت معنادار درصد افزایش قیمت بین خودروهای سبک (نیسان و پادرا) و خودروهای سنگین (باراد) است. در حالی که وانت‌ها جهش ۳۰ درصدی داشته‌اند، کامیونت‌ها زیر ۱۰ درصد گران شده‌اند. این مسئله به وضوح نشان‌دهنده قدرت انحصاری زامیاد در بخش وانت‌های نیسان است؛ جایی که مشتری چاره‌ای جز خرید ندارد و شرکت می‌تواند تورم تولید را کاملاً به مصرف‌کننده منتقل کند. اما در بخش کامیونت، بازار رقابتی اجازه چنین رفتاری را نمی‌دهد. کامیونت باراد ۸.۵ تن خواب‌دار نیز با افزایشی حدود ۵.۷ درصد، کمترین میزان تغییر را در این لیست داشته و به قیمت پایه ۳ میلیارد و ۱۰۱ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است.

پیامدهای اقتصادی و توجیه شرکت

این افزایش قیمت‌ها در حالی رخ می‌دهد که شرکت زامیاد در اطلاعیه خود به شفاف‌سازی تأثیرات مالی این تصمیم پرداخته است. طبق سند منتشر شده، این شرکت پیش‌بینی کرده است که با فرض تحقق تیراژ فروش، درآمدی مازاد بر پیش‌بینی‌های قبلی کسب کند.

در متن اطلاعیه رسمی زامیاد خطاب به سازمان بورس و سهامداران آمده است:

از تاریخ ۱۴۰۴/۱۱/۲۱ اعمال می‌گردد، بدین‌وسیله ضمن اعلام نرخ محصولات سبک و سنگین تجاری (زامیاد EX، گروه پادرا، کامیونت باراد) این شرکت، اعلام می‌گردد این افزایش نرخ (با فرض تحقق تعداد فروش) درآمدی به ارزش ۲۸٬۳۳۷ میلیارد ریال بیش از پیش‌بینی مبلغ فروش محصولات سبک و سنگین تجاری در جدول درآمد (ستون برآورد فروش سال ۱۴۰۴) خواهد داشت.

این عدد ۲۸ هزار میلیارد ریالی (۲.۸ همت)، نشان‌دهنده حجم عظیم نقدینگی است که قرار است از جیب خریداران خودروهای تجاری به خزانه این خودروساز واریز شود. از دیدگاه کلان اقتصادی، افزایش قیمت خودروهای باری، به‌طور مستقیم بر کرایه حمل بار تأثیر می‌گذارد و در نهایت به صورت تورم در قیمت تمام‌شده کالاها برای مصرف‌کننده نهایی ظاهر می‌شود.

جدول مقایسه قیمت قدیم و جدید محصولات زامیاد (بهمن ۱۴۰۴)

برای درک بهتر میزان تغییرات، جدول زیر بر اساس اطلاعیه رسمی شرکت زامیاد استخراج و تدوین شده است. لازم به ذکر است که مبالغ درج شده، "قیمت پایه کارخانه" به ریال می‌باشند و هزینه‌های قانونی (مالیات، عوارض، بیمه و...) به این مبالغ افزوده خواهد شد.

نام محصول	قیمت پایه قبلی (ریال)	قیمت پایه جدید (ریال)	میزان افزایش (ریال)
کامیونت زامیاد تک‌سوز (نیسان آبی) EX	۹,۶۲۹,۴۱۲,۳۲۲	۱۲,۶۵۶,۳۰۱,۱۱۱	۳,۰۲۶,۸۸۸,۷۸۹
کامیونت زامیاد دوگانه‌سوز EX	۱۰,۳۴۸,۵۲۳,۳۳۳	۱۳,۴۸۳,۷۴۵,۵۵۶	۳,۱۳۵,۲۲۲,۲۲۳
پادرا پلاس تک‌سوز	۱۰,۵۴۳,۸۵۶,۶۶۷	۱۳,۸۵۳,۸۵۶,۶۶۷	۳,۳۱۰,۰۰۰,۰۰۰
پادرا پلاس دوگانه‌سوز	۱۱,۳۲۹,۷۹۳,۱۵۷	۱۵,۳۳۱,۰۰۰,۹۶۱	۴,۰۰۱,۲۰۷,۸۰۴
پادرا دو کابین (کارون)	۱۲,۳۵۳,۵۳۴,۷۸۴	۱۶,۷۷۰,۹۳۷,۵۷۸	۴,۴۱۷,۴۰۲,۷۹۴
کامیونت باراد ۶ تن خواب‌دار	۲۸,۴۱۷,۳۸۱,۵۳۴	۳۰,۷۰۹,۹۴۳,۳۳۳	۲,۲۹۲,۵۶۱,۷۹۹
کامیونت باراد ۶ تن بدون خواب	۲۷,۴۲۱,۵۸۵,۴۴۴	۲۹,۳۳۳,۷۷۷,۰۱۹	۱,۹۱۲,۱۹۱,۵۷۵
کامیونت باراد ۸.۵ تن خواب‌دار	۲۹,۳۳۳,۷۷۷,۰۱۹	۳۱,۰۱۵,۸۵۴,۸۳۳	۱,۶۸۲,۰۷۷,۸۱۴

منبع جدول: اطلاعیه رسمی شماره ۱۴۰۴-۵۱۹۹۴ شرکت زامیاد مورخ ۲۱ بهمن ۱۴۰۴