ندا کریمی، کارشناس حوزه انرژی، در گفتوگو با بورسنیوز، درباره اثر کاهش قیمت نفت خام بر سودآوری شرکتهای پالایشی و پتروشیمی اظهار کرد: در شرکتهای پالایشی، بخش عمده سود از محل کرکاسپرد ایجاد میشود و سود تکرارشونده و عملیاتی این شرکتها با افزایش یا کاهش کرکاسپرد تغییر میکند.
وی افزود: با توجه به حملات اوکراین به پالایشگاههای روسیه، در بازار جهانی شاهد مازاد نفت خام و در مقابل کمبود فرآوردهها هستیم. همین موضوع باعث شده کرکاسپرد روند صعودی پیدا کند و این مسئله میتواند برای پالایشگاهها اثر مثبتی داشته باشد.
کریمی با اشاره به شرایط داخلی بازار ایران گفت: در ایران علاوه بر قیمتهای جهانی، نرخ ارز نیز عامل بسیار مهمی در سودآوری شرکتهاست. میانگین نرخ ارز مرکز مبادله در سال گذشته حدود ۸۰ تا ۸۵ هزار تومان بود، در حالی که امسال تاکنون میتوان گفت این نرخ بالای ۱۴۰ هزار تومان قرار گرفته است؛ بنابراین میانگین نرخ ارز نسبت به سال گذشته بیش از ۸۰ درصد رشد داشته است.
این کارشناس حوزه انرژی ادامه داد: در بخش قیمت نفت خام نیز باید توجه داشت که از زمان شروع جنگ، قیمت محصولات عدد تقریباً ثابتی بوده است؛ بنابراین رشد قیمت نفت خام در دوره جنگ و سپس کاهش آن، اثر تعیینکنندهای بر پالایشگاهها ندارد؛ بلکه باید قیمتهای فعلی با دوره مشابه سال قبل و همچنین قبل از جنگ مقایسه شود.
وی تصریح کرد: با توجه به اینکه قیمت نفت نسبت به دوره مشابه سال گذشته تغییر قابلتوجهی نداشته، میتوان انتظار داشت سودآوری شرکتهای پالایشی بیش از آنکه تحت تأثیر افت اخیر نفت خام باشد، به نرخ ارز وابسته باشد.
کریمی درباره اثر موجودیها بر سودآوری پالایشگاهها گفت: البته باید قیمت موجودی نفت خام و محصول بهصورت ریالی در پایان امسال نسبت به سال قبل نیز مورد توجه قرار گیرد. رشد نرخ دلار از محل ارزش موجودیها میتواند اثر مثبت قابلتوجهی بر سودآوری پالایشگاهها داشته باشد.
وی تأکید کرد: در مجموع، عوامل مختلف از جمله کرکاسپرد، نرخ ارز و وضعیت موجودیها بر سودآوری شرکتهای پالایشی اثر مثبت دارند و چشمانداز این صنعت نسبت به سال گذشته بهتر ارزیابی میشود.
این کارشناس حوزه انرژی با اشاره به صنعت پتروشیمی بیان کرد: در پتروشیمیها نیز افزایش نرخ ارز بهخودیخود میتواند اثر کاهش قیمت محصولات را نسبت به سال گذشته جبران کند. علاوه بر این، در شرایط فعلی اقتصاد، رشد قیمت دلار و ارز موجب افزایش رقابت در بورس کالا برای محصولات پتروشیمی خواهد شد.
کریمی افزود: بر همین اساس، میتوان انتظار داشت سود شرکتهای پتروشیمی نیز نسبت به سال گذشته رشد خوبی را تجربه کند. بهویژه شرکتهایی که توانستهاند تولید خود را حفظ کنند، از وضعیت بهتری برخوردار خواهند بود.
وی درخصوص برخی نمادهای مورد توجه در این صنعت گفت: پتروشیمیهای خارج از عسلویه و ماهشهر مانند شاراک، شصفها، شیران و شارپیلن، در کنار اورهایهایی مانند کرماشا، شیراز و خراسان، از جمله گزینههایی هستند که توانستهاند تولید خود را حفظ کنند و میتوانند رشد بهتری در سودآوری داشته باشند.
این کارشناس حوزه انرژی خاطرنشان کرد: بهطور کلی اگر قیمت نفت را مبنای بررسی تحولات صنعت نفت قرار دهیم، در عمده سال گذشته قیمت نفت در محدوده ۶۰ تا ۷۵ دلار قرار داشت، در حالی که قیمت فعلی آن حدود ۷۴ دلار است؛ بنابراین تا این مقطع، میتوان گفت وضعیت کرکاسپرد، قیمت نفت و نرخ دلار بهطور میانگین نسبت به سال گذشته بهتر است.
کریمی در پایان گفت: از این منظر، اثر کاهش اخیر قیمت نفت بر سودآوری پالایشیها و پتروشیمیها الزاماً منفی نیست و با توجه به رشد نرخ ارز، بهبود کرکاسپرد و شرایط رقابت در بازار داخلی، میتوان اثر کلی این تحولات را برای این صنایع بیشتر مثبت ارزیابی کرد.