عصرایران- سالها تصور میشد لبخند نوزادان، بهویژه در هفتههای نخست زندگی، تنها نتیجه بازتابهای عصبی یا واکنشهای غیرارادی بدن است. اما پژوهشی که توسط محققان دانشگاه کالیفرنیا در سندیگو (UC San Diego) انجام و در نشریه PLOS ONE منتشر شده، نشان میدهد لبخند نوزادان ممکن است نقش مهمی در شکلگیری ارتباط اجتماعی با والدین داشته باشد.
محققان با تحلیل تعامل چهرهبهچهره ۱۳ جفت مادر و نوزاد زیر چهار ماه، الگوی زمانی لبخندها را بررسی کردند. نتایج نشان داد نوزادان معمولاً در زمانهایی لبخند میزنند که احتمال لبخند زدن والدین را افزایش میدهد و به حفظ تعامل میان آنها کمک میکند.
برای آزمودن این فرضیه، پژوهشگران از یک ربات انساننما نیز استفاده کردند. این ربات با الگوبرداری از زمانبندی لبخند نوزادان با داوطلبان تعامل کرد و توانست در بسیاری از موارد واکنشهای مشابهی از افراد دریافت کند. به گفته محققان، این آزمایش نشان میدهد الگوی لبخند نوزادان از یک نظم رفتاری مشخص پیروی میکند.
البته پژوهشگران تأکید میکنند این یافته به معنای آن نیست که نوزادان با آگاهی کامل یا قصد «کنترل» والدین لبخند میزنند. آنچه مشاهده شده، الگویی از رفتار اجتماعی است که احتمال دریافت پاسخ مثبت از سوی مراقبان را افزایش میدهد؛ رفتاری که میتواند در تقویت پیوند عاطفی میان نوزاد و والدین نقش مهمی داشته باشد.
کارشناسان علوم اعصاب نیز معتقدند این تعاملهای اولیه، پایه شکلگیری ارتباط اجتماعی، یادگیری و رشد هیجانی کودک در ماههای نخست زندگی است. لبخند متقابل میان نوزاد و والدین، علاوه بر تقویت احساس امنیت، به رشد مهارتهای ارتباطی کودک نیز کمک میکند.
اگرچه این مطالعه روی تعداد محدودی از نوزادان انجام شده و برای تأیید نتایج به پژوهشهای گستردهتر نیاز است، اما یافتههای آن نشان میدهد لبخند نوزادان فراتر از یک واکنش ساده است و میتواند یکی از نخستین ابزارهای برقراری ارتباط با دنیای اطراف باشد.