فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
میسوفونیا یا صدابیزاری یک اختلال نوروفیزیولوژیک مزمن است که با واکنش بیش از حد خشم، انزجار و پاسخ جنگ یا گریز به صداهای خاص تکراری مشخص میشود و معمولاً از اوایل کودکی یا نوجوانی آغاز میشود. اهمیت شناخت آن در تمایز از بیششنوایی و درک تأثیر آن بر زندگی روزمره نهفته است، زیرا صداهای محرک اغلب آرام اما مختص افراد یا محیطهای خاص هستند. در این مقاله از دکترتو، به این پرسش که میسوفونیا چیست، همچنین علائم و رویکردهای مدیریت این وضعیت خواهیم پرداخت. هدف آن است که با توضیح واکنشهای عاطفی و فیزیکی، عوامل احتمالی مانند تفاوتهای مغزی و ژنتیک، و تمرکز درمان بر شناسایی محرکها و استراتژیهای مقابلهای، تصویر روشنی از این اختلال و راههای کاهش تأثیر آن بر تمرکز و روابط ارائه شود.
میسوفونیا چیست؟
صدا بیزاری یا میسوفونیا در روانشناسی، یک اختلال نوروفیزیولوژیک است که با واکنش بیش از حد خشم، انزجار و پاسخ “جنگ یا گریز” به صداهای خاص مشخص میشود. عمدتاً زمان شروع این اختلال از اوایل کودکی یا نوجوانی است. صداهایی که این پاسخ را تحریک میکنند معمولاً تکراری هستند و با صداهای تنفس و غذا خوردن انسان یا کارهایی مانند ضربه زدن روی صفحهکلید یا خودکار مرتبطاند. فرد مبتلا به میسوفونیا واکنش فوری و شدیدی به آنها نشان میدهد که خارج از کنترل اوست.
میسوفونیا با بیششنوایی (Hyperacusis) که در آن فرد صداهای با شدت معمولی یا حتی کم را بسیار بلند و آزاردهنده تجربه میکند، متفاوت است زیرا صداهای مشکلساز معمولاً آرام و مختص افراد یا محیطهای خاص هستند. این اختلال مزمن که به معنای واقعی کلمه به معنای “نفرت از صداها” است، بهعنوان سندرم حساسیت انتخابی به صدا نیز شناخته میشود.
مشاوره روانشناسی
با برترین روانشناسان ایران از دیدگاه کاربران
مشاوره حضوری و آنلاین۵۰۰+ خدمت
متن انگلیسی:
به نقل از سایت psychiatry
Misophonia is a chronic condition that involves people having distressing emotional reactions to specific sound triggers.
ترجمه فارسی:
میسوفونیا یک بیماری مزمن است که در آن افراد واکنشهای شدیدی به محرکهای صوتی خاص نشان میدهند.
میسوفونیا چه علائمی دارد؟
علائم میسوفونیا حول نحوه واکنش فرد به صداهای محرک میچرخد. به نظر میرسد همه واکنشها تحت غرایز طبیعی “جنگ یا گریز” قرار میگیرند. این بدان معناست که واکنشها میتوانند شامل واکنشهای احساسی، فیزیکی و رفتاری باشند. رایجترین نشانهها شامل موارد زیر است:
- گرفتن گوش یا استفاده از روشهای دیگر برای مسدود کردن صداها
- اختلال در تنظیم خلقوخو
- کنارهگیری بیدلیل از فعالیتهای خانوادگی، کلاس درس، محل کار یا محیطهای اجتماعی
- اضطراب، گریه یا تحریک بیدلیل
- حملات پانیک
- خستگی بیش از حد
میسوفونیا روی هوش تاثیر دارد؟
خیر، میسوفونیا بهطور مستقیم باعث کاهش هوش یا تواناییهای شناختی فرد نمیشود. افراد مبتلا به میسوفونیا میتوانند از نظر هوش و توانایی یادگیری کاملاً در محدوده طبیعی باشند. بااینحال واکنش شدید به صداهای خاص ممکن است تمرکز فرد را مختل کند و در محیطهایی مانند مدرسه یا محل کار، یادگیری و عملکرد او را موقتاً تحتتاثیر قرار دهد.
اضطراب و کلافگی ناشی از صداها نیز ممکن است باعث شود فرد احساس کند نمیتواند بهخوبی تمرکز کند؛ بنابراین، میسوفونیا هوش را کاهش نمیدهد، اما در صورت شدید بودن علائم، میتواند بر تمرکز و عملکرد روزمره اثر بگذارد.
| نوع علامت | مثال | توضیح |
|---|---|---|
| رفتاری | گرفتن گوش یا مسدود کردن صداها | تلاش فوری برای جلوگیری از شنیدن صدای محرک |
| احساسی و خلقی | اختلال در تنظیم خلقوخو؛ اضطراب؛ گریه یا تحریک بیدلیل | واکنش شدید خارج از کنترل به صداهای خاص |
| اجتماعی | کنارهگیری بیدلیل از فعالیتهای خانوادگی، کلاس، محل کار یا محیطهای اجتماعی | اجتناب از موقعیتهایی که احتمال شنیدن محرک وجود دارد. |
| فیزیکی و شدید | حملات پانیک؛ خستگی بیش از حد | پاسخ شدید بدنی و فرسودگی ناشی از تنش مداوم |
میسوفونیا چه صداهایی را شامل میشود؟
صداهای محرک در میسوفونیا اغلب تکراری هستند و با اعمال انسانی مانند جویدن، نفس کشیدن، صاف کردن گلو، زمزمه کردن یا ضربه زدن مرتبطاند. البته صداهای تحریککننده در افراد مختلف متفاوتند و هر صدای آزاردهندهای لزوما نشانه میسوفونیا نیست. نمونههای دیگر شامل:
- چکیدن آب
- تایپ کردن روی صفحهکلید
- کلیک کردن خودکار
- سرفه
- مچاله کردن کاغذ
- محرکهای بصری، مانند تکان دادن پا، میتوانند باعث میسوفونیا در افراد مبتلا شوند.
علت میسوفونیا چیست؟
متخصصان هنوز دقیقاً نمیدانند چه چیزی باعث میسوفونیا میشود. میسوفونیا نتیجه ضعف اعصاب یا انتخاب آگاهانه فرد نیست و برای تعیین علت قطعی آن هنوز به پژوهشهای بیشتری نیاز است. بااینحال، آنها گمان میکنند که ممکن است ترکیبی از عوامل علت بروز اختلال صدا بیزاری باشد. برخی از این عوامل مشکوک عبارتاند از:
- تفاوتهای ساختار مغز
- سابقه خانوادگی یا ژنتیک ممکن است ریسک این بیماری را افزایش دهد.
- میسوفونیا بیشتر در افرادی که شرایط خاصی مانند نورواگرایی، شرایط سلامت روان و شرایط یا علائم مرتبط با شنوایی دارند، رخ میدهد.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت my.clevelandclinic
There’s evidence that misophonia might be a condition that runs in families.
ترجمه فارسی:
شواهدی وجود دارد که نشان میدهد میسوفونیا ممکن است یک بیماری ارثی در خانوادهها باشد.
افسردگی و حساسیت به صدا چه ارتباطی دارند؟
افسردگی و حساسیت به صدا دو وضعیت متفاوت هستند، اما ممکن است در برخی افراد همزمان دیده شوند. افسردگی میتواند حساسیت فرد به یکسری محرکهای محیطی، ازجمله صداها، را افزایش دهد یا تحمل او را در برابر صداهای آزاردهنده کاهش دهد. از طرفی، حساسیت شدید به صدا نیز ممکن است با ایجاد کلافگی، اضطراب و کنارهگیری از موقعیتهای اجتماعی، بهمرور بر خلقوخو تاثیر بگذارد.
بااینحال، حساسیت به صدا بهتنهایی به معنای ابتلا به افسردگی نیست. اگر این مشکل همراه با غمگینی مداوم، بیانگیزگی یا اختلال در زندگی روزمره باشد، لازم است که توسط بهترین دکتر روانکاوی ایران ارزیابی شوید.
تست میسوفونیا چیست؟
یک روانشناس یا روانپزشک میتواند با پرسیدن سوالاتی در مورد آنچه تجربه میکنید، رایجترین ویژگیهای میسوفونیا را تشخیص دهد. بر اساس پاسخهای بیمار، آنها میتوانند بگویند که آیا فرد به اختلال صدا بیزاری مبتلاست یا خیر. رواندرمانگر ممکن است میزان حساسیت به صداهای مختلف و واکنشی که فرد میدهد را ارزیابی کند تا بر این اساس بتواند این اختلال را تشخیص دهد. بااینحال از آنجایی که هنوز این بیماری بهصورت رسمی تأیید نشده، تستهای تشخیصی هم همگی فاقد اعتبارهای رسمی هستند.
آیا میسوفونیا قابل درمان است؟
درمان میسوفونیا مانند اکثر بیماریهای سلامت روان روی مدیریت علائم و کنترل بیماری متمرکز است. این درمانها میتوانند در موارد زیر به فرد مبتلا به اختلال صدا بیزاری کمک کنند:
- شناسایی محرکها
- یافتن راههایی برای به حداقل رساندن یا جلوگیری از صداهای محرک
- ایجاد استراتژیها و تکنیکهای مقابلهای برای جلوگیری از واکنشهای تکانشی به صداهای محرک
- کاهش حساسیت به محرکهای موجود
درمانهای مربوط به بیماریهای مرتبط با میسوفونیا، مانند اضطراب یا اختلال وسواس فکری – عملی، ممکن است به کاهش علائم میسوفونیا نیز کمک کند. بسیاری از افراد مبتلا به بیماریهای حساسیت به صدا، از جمله میسوفونیا، میتوانند با استفاده از وسایل رایج فناوری یا تکنیکهای سازگاری، با این بیماری سازگار شوند یا آن را مدیریت کنند.
درمان صدا بیزاری در طب سنتی چیست؟
در حال حاضر، شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد داروهای گیاهی یا درمانهای سنتی میتوانند میسوفونیا را بهطور مستقیم درمان کنند. برخی روشها مانند نوشیدن دمنوشهایی از قبیل بابونه، بهلیمو یا اسطوخودوس ممکن است در کاهش اضطراب و تنش ناشی از واکنش به صداها مؤثر باشند، اما درمان قطعی میسوفونیا محسوب نمیشوند.
مطالعات موجود درباره درمان گیاهی میسوفونیا محدود است و بیشتر بر روشهای رواندرمانی، بهویژه درمان شناختی رفتاری، تمرکز دارد؛ بنابراین، اگر صدا بیزاری باعث اختلال در زندگی روزمره، روابط یا عملکرد فرد شده است، بهتر است بهجای خوددرمانی با داروهای گیاهی، از بهترین دکتر روانشناس ایران یا بهترین دکتر روانپزشک ایران کمک گرفته شود.
نتیجه گیری
میسوفونیا اختلالی روانی است که میتواند نگرانکننده باشد و برخی از صداهایی که آن را تحریک میکنند آنقدر رایجاند که ممکن است احساس کنید هیچ راه فراری ندارید. اگرچه هنوز این اختلال رسماً بهعنوان یک بیماری سلامت روان شناخته نشده، اما هنوز هم متخصصان حوزه سلامت روان میتوانند آن را تشخیص دهند و به شما بگویند که چگونه اتفاق میافتد و چه تاثیری روی شما میگذارد. درحالیکه هنوز به تحقیقات بیشتری برای توسعه روشهایی برای تشخیص و درمان اختلال صدا بیزاری نیاز است، اما برخی از گزینههای درمانی برای بیماریهای مرتبط مانند اضطراب یا اختلال وسواس، ممکن است مفید باشند.
