افت ۳۴ درصدی تولید خودرو؛ گزارش جامع آمار تولید خودروسازان ایران در بهار ۱۴۰۵

آمار کلی تولید خودرو در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵

بر اساس جدیدترین داده‌های منتشر شده از سوی دفتر صنایع خودرو وزارت صنعت، معدن و تجارت، آمارنامه تجمیعی خرداد ماه ۱۴۰۵ نشان‌دهنده تغییرات قابل‌توجهی در تیراژ تولید خودروسازان داخلی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. در سال جاری، مجموعاً ۱۶۶,۵۶۶ دستگاه انواع خودرو در کشور تولید شده است که در مقایسه با تولید ۲۵۳,۲۷۰ دستگاهی مدت مشابه سال ۱۴۰۴، نشانگر افت ۳۴.۲ درصدی در کل صنعت خودرو است. در این میان، خودروهای سواری با تولید ۱۴۵,۴۷۵ دستگاه بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند، اما این بخش نیز نسبت به آمار ۲۲۴,۱۱۲ دستگاهی بهار سال گذشته، کاهش ۳۵.۱ درصدی را تجربه کرده است.

در بررسی سهم بخش‌های مختلف، آمارها نشان می‌دهد که سهم بخش خصوصی از کل تولیدات خودرو در کشور در سال جاری حدود ۱۲ درصد بوده است. تولید انواع خودرو در بخش خصوصی طی سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ به ۱۹,۹۰۷ دستگاه رسید که نسبت به آمار ۵۲,۷۱۸ دستگاهی سال گذشته، افت ۶۲.۲ درصدی را ثبت کرده است. با وجود این کاهش سراسری، بررسی جزئیات نشان می‌دهد که در برخی کلاس‌های تجاری مانند مینی‌بوس و میدل‌باس، روند متفاوتی رقم خورده و شاهد رشد تولید بوده‌ایم.

وضعیت تولید در دو خودروساز بزرگ دولتی

بخش عمده‌ای از بار تولید خودرو در کشور همچنان بر دوش دو شرکت بزرگ دولتی یعنی ایران خودرو و سایپا قرار دارد. بررسی دقیق داده‌های خرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که این دو شرکت نیز تحت تاثیر شرایط حاکم بر صنعت، با نوسانات چشمگیری در تیراژ تولید محصولات سواری و تجاری سبک خود مواجه بوده‌اند.

گروه صنعتی ایران خودرو

گروه ایران خودرو تا پایان خرداد ماه ۱۴۰۵ موفق به تولید ۱۰۳,۲۲۰ دستگاه انواع خودرو شده است که در مقایسه با تولید ۱۱۹,۷۰۹ دستگاهی سال گذشته، با افت ۱۳.۸ درصدی روبرو شده است. از این تعداد، ۹۶,۹۰۶ دستگاه به خودروهای سواری اختصاص دارد که نسبت به ۱۱۴,۳۷۰ دستگاه مدت مشابه سال قبل، کاهش ۱۵.۳ درصدی داشته است. در سبد محصولات سواری این شرکت، خانواده پژو ۲۰۷ با تولید ۳۰,۸۶۴ دستگاه پرتیراژترین محصول بوده است. پس از آن، خانواده سورن با ۲۰,۹۱۷ دستگاه، خانواده دنا با ۱۵,۶۱۵ دستگاه و خانواده تارا با ۱۵,۴۴۵ دستگاه قرار دارند. همچنین تولید خودروی جدید ریرا در این مدت به ۱۲۴ دستگاه رسیده است.

نکته قابل توجه و مثبت در آمار ایران خودرو، رشد تولید در بخش خودروهای کار و تجاری سبک است؛ جایی که تولید وانت (آریسان) با رشد ۱۴.۸ درصدی از ۳,۶۴۸ دستگاه در بهار ۱۴۰۴ به ۴,۱۸۹ دستگاه در بهار ۱۴۰۵ افزایش یافته است. همچنین تولید کامیون در این گروه صنعتی با رشد چشمگیر ۶۲.۶ درصدی به ۱,۶۹۳ دستگاه رسیده است.

گروه خودروسازی سایپا

عملکرد گروه سایپا در سه‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ با تولید مجموع ۴۳,۴۳۹ دستگاه انواع خودرو به ثبت رسیده است. این رقم در مقایسه با آمار ۸۰,۸۴۳ دستگاهی مدت مشابه سال قبل، نشان‌دهنده کاهش ۴۶.۳ درصدی در کل تولیدات این شرکت است. در بخش خودروهای سواری، تولید سایپا به ۳۰,۸۷۲ دستگاه رسید که نسبت به ۶۲,۴۹۱ دستگاه سال گذشته، افت ۵۰.۶ درصدی را نشان می‌دهد. در تفکیک محصولات سواری، گروه کوییک و اطلس با تیراژ ۱۲,۶۳۵ دستگاه بیشترین سهم را داشته‌اند. گروه ساینا و سهند با ۱۱,۷۳۴ دستگاه و خانواده شاهین با ۴,۱۳۲ دستگاه در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

در بخش تولید وانت (شامل محصولات زامیاد و پراید ۱۵۱)، سایپا رقم ۱۲,۳۱۲ دستگاه را ثبت کرده است که در قیاس با ۱۷,۶۹۵ دستگاه بهار گذشته، ۳۰.۴ درصد افت داشته است. با این حال، در بخش خودروهای سنگین، تولید کامیونت در سایپا با رشد ۵۶.۵ درصدی از ۳۷۰ دستگاه به ۱۶۱ دستگاه (در بخش تولیدات جاری ماهانه و تجمیعی) با نوساناتی همراه بوده است، اما در آمار تجمیعی کشنده‌ها تولید این شرکت با افت ۸۲ درصدی از ۲۶۶ دستگاه به ۴۸ دستگاه رسیده است.

بررسی عملکرد خودروسازان بخش خصوصی

بخش خصوصی صنعت خودروی ایران در بهار ۱۴۰۵ نوسانات شدیدی را در تیراژ تولید تجربه کرده است. در این بخش، مجموع تولید سواری به ۱۷,۶۹۷ دستگاه رسید که در مقایسه با ۴۷,۲۵۱ دستگاه سال ۱۴۰۴، با افت ۶۲.۵ درصدی مواجه شده است.

کرمان موتور در این مدت با تولید ۴,۵۰۰ دستگاه سواری، افت ۶۶ درصدی را نسبت به ۱۳,۳۲۸ دستگاه سال گذشته ثبت کرده است. در سبد محصولات این شرکت، خودروی kmc X5 با تولید ۸۸۳ دستگاه، جک J4 با ۴۸۳ دستگاه و KMC Eagle با ۳۱۳ دستگاه دیده می‌شوند.

گروه بهمن نیز با تولید ۲,۷۴۲ دستگاه سواری، کاهش ۵۶ درصدی را نسبت به ۶,۱۷۴ دستگاه مدت مشابه تجربه کرده است. فیدیلیتی با ۱,۷۱۰ دستگاه و ریسپکت با ۷۰۰ دستگاه پرتیراژترین سواری‌های این گروه بوده‌اند.

شرکت خودروسازی مدیران که سال گذشته تیراژ بالایی داشت، در بهار ۱۴۰۵ با تولید ۲,۵۵۶ دستگاه، افت شدید ۸۷ درصدی را نسبت به ۲۰,۱۳۶ دستگاه سال قبل گزارش داده است. بیشترین تولید این شرکت مربوط به آریزو ۶ با ۱,۲۰۵ دستگاه و تیگو ۷ با ۴۴۷ دستگاه بوده است.

در سوی مقابل، برخی شرکت‌های خصوصی عملکردهای مثبتی از خود برجای گذاشته‌اند. شرکت مکث موتور با تولید ۲,۶۱۵ دستگاه توانست رشد ۱۲ درصدی را نسبت به تیراژ ۲,۳۳۶ دستگاهی سال قبل ثبت کند. همچنین سانیار موتور پارسیان با رشد خیره‌کننده ۱۰۵ درصدی، تولید خود را از ۱,۰۷۵ دستگاه به ۲,۲۰۵ دستگاه (عموماً تیگارد X35) افزایش داد.

وضعیت تولید در کلاس‌های تجاری و کار

بررسی آمار تولید در دسته خودروهای تجاری سبک و سنگین نشان می‌دهد که بازار خودروهای کار نیز از تغییرات تیراژ در امان نبوده است، هرچند در برخی سگمنت‌ها داده‌های مثبتی به چشم می‌خورد.

وانت و ون

در دسته وانت‌بارها، مجموع تولید کشور در سه‌ماهه اول ۱۴۰۵ به ۱۶,۹۴۲ دستگاه رسید که نشان‌دهنده کاهش ۲۴.۹ درصدی نسبت به ۲۲,۵۵۳ دستگاه سال قبل است. بیشترین سهم بازار وانت متعلق به سایپا و شرکت زامیاد است که مدل‌های نیسان دوگانه سوز، کارون و پادرا را به بازار عرضه می‌کنند. همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، ایران خودرو دیزل و بخش مرکزی آن در تولید آریسان رشد مثبتی را رقم زده‌اند.

در بخش تولید خودروهای ون، افت شدیدی مشاهده می‌شود. کل تولید ون در کشور از ۹۸۶ دستگاه در بهار ۱۴۰۴ به تنها ۸۵ دستگاه در بهار ۱۴۰۵ تقلیل یافته که حاکی از کاهش ۹۱.۴ درصدی است. تمام ۸۵ دستگاه ون تولید شده متعلق به شرکت سروش دیزل مبنا (ون هیوندایی H350) بوده است.

مینی‌بوس، اتوبوس و خودروهای سنگین

نقطه عطف و آمار مثبت گزارش خرداد ۱۴۰۵، بخش تولید مینی‌بوس و میدل‌باس است. تیراژ این سگمنت با رشد ۱.۵ درصدی از ۱۳۱ دستگاه در سال گذشته به ۱۳۳ دستگاه در سال جاری رسیده است. سروش دیزل مبنا با تولید ۱۱۸ دستگاه مینی‌بوس هیوندایی H350 و رشد ۲۳۷ درصدی در این بخش، پیشتاز بوده است.

تولید اتوبوس اما با کاهش ۲۵.۱ درصدی مواجه شده و از ۲۰۳ دستگاه به ۱۵۲ دستگاه رسیده است. شرکت عقاب افشان با تولید ۸۶ دستگاه اتوبوس شهری و بین‌شهری، با وجود افت ۱۶ درصدی، بیشترین سهم را در این بخش داشته است.

در بخش سنگین شامل کامیونت، کامیون و کشنده، مجموع تولیدات کشور ۳,۷۷۹ دستگاه بوده که نسبت به ۵,۲۸۵ دستگاه مدت مشابه، ۲۸ درصد کاهش یافته است. گروه بهمن با تولید ۹۰۸ دستگاه، سهم قابل‌توجهی در تولیدات سنگین داشته است، هرچند نسبت به تولید ۱,۵۲۹ دستگاهی سال قبل با افت مواجه شده است. همچنین شرکت ایران خودرو دیزل با تولید ۱,۵۲۹ دستگاه انواع سنگین در صدر این رده‌بندی قرار دارد.

تولید خودروهای دوگانه‌سوز و پاک

در راستای کاهش مصرف سوخت و آلایندگی، آمارها نشان می‌دهد که در سه‌ماهه اول ۱۴۰۵ مجموعاً ۱۲,۲۶۰ دستگاه انواع خودروی دوگانه‌سوز تولید شده است. در این بین، تولیدات شرکت ایران خودرو شامل ۳,۷۷۲ دستگاه سورن دوگانه‌سوز و ۳,۷۸۷ دستگاه وانت آریسان بوده است. سایپا نیز ۲۲۸ دستگاه پادرا، ۳,۶۶۴ دستگاه وانت اکستند ex و ۷۸۰ دستگاه ساینا دوگانه‌سوز تولید کرده است. گروه بهمن نیز ۲۹ دستگاه کامیونت دوگانه‌سوز به ثبت رسانده است.

در زمینه خودروهای برقی و هیبریدی، آمار تجمیعی تا خرداد ۱۴۰۵ عدد ۲۰۱ دستگاه را نشان می‌دهد که عمده آن متعلق به محصولات هیبریدی مدیران خودرو (مانند تیگو ۷ و ۸ پرو e+) و همچنین ۱۳ دستگاه اتوبوس برقی ایران خودرو دیزل است.

جدول جامع آمار تولید شرکت‌های خودروسازی در بهار ۱۴۰۵

در این بخش، آمار تجمیعی تولید شرکت‌های خودروساز در تمامی کلاس‌های خودرویی (سواری، وانت، ون، اتوبوس، مینی‌بوس و سنگین) تا پایان خرداد ۱۴۰۵ در مقایسه با مدت مشابه سال ۱۴۰۴ آورده شده است.

منبع جدول: آمارنامه تجمیعی خرداد ماه ۱۴۰۵ وزارت صنعت، معدن و تجارت