تشدید حملات حوثیها به کشتیرانی در تنگه بابالمندب، پرسشی راهبردی را پیش آورده است: آیا این آبراه ممکن است به «تنگه هرمز» بعدی تبدیل شود؟
به گزارش فرارو به نقل از فاکسنیوز، پاسخ به این پرسش به دلیل شرایط جغرافیایی و وضعیت خودِ یمن پیچیده است. برخلاف تنگه هرمز که ایران میتواند مستقیماً از سواحل خود بر کشتیرانی نظارت کند، اهرم فشار بر بابالمندب تا حد زیادی به حوثیها وابسته است.
از سوی دیگر، کشوری که بر باب المندب مشرف است، میان نیروهای مسلح و سیاسی مختلف تقسیم شده است؛ وضعیتی که ایالات متحده و متحدان منطقهایاش را با تهدیدی روبرو میکند که مقابله با آن صرفاً از طریق قدرت دریایی دشوار خواهد بود.
تنگه بابالمندب که میان یمن و آفریقا واقع شده، خلیج عدن و دریای عرب را به دریای سرخ و در ادامه به سمت شمال، به کانال سوئز و دریای مدیترانه متصل میکند. این تنگه مسیری حیاتی برای حملونقل انرژی و تجارت دریایی است. کانال سوئز و خط لوله «سومد» (SUMED) مصر عملاً بخش شمالی همین کریدور دریای سرخ را تشکیل میدهند.
اما بخش جنوبی این کریدور با کشوری هممرز است که بیش از یک دهه درگیر جنگ بوده است.
حوثیها کنترل پایتخت (صنعا) و بخشهای وسیعی از شمال یمن را در دست دارند، در حالی که دولتِ مورد حمایت عربستان و به رسمیت شناختهشده در سطح بینالمللی، به همراه مجموعهای از گروههای متحد یا رقیب، کنترل سایر مناطق را بر عهده دارند. «شورای انتقالی جنوب» (STC) - یک جنبش جداییطلب که از حمایت امارات متحده عربی برخوردار است - نیز نیروی عمدهای در جنوب محسوب میشود.
این وضعیتِ ازهمگسیختگی و چندپارگی، روزبهروز اهمیت بیشتری در مباحث مربوط به امنیت این آبراه پیدا میکند.
تهدید حوثیها به انجام حملات جدید پس از حمله به فرودگاه یمن
عمرو البیض، مسئول امور خارجی شورای انتقالی جنوب، گفت که نیروهای دریایی میتوانند از کشتیهای منفرد محافظت کنند، اما به تنهایی قادر به رفع تهدید ناشی از مناطق تحت کنترل حوثیها که بر این مسیر دریایی مشرف هستند، نیستند.
البیض اظهار داشت: حضور نیروی دریایی از کشتیهای تکتک محافظت میکند، اما سکوهای پرتاب حوثیها را از بین نمیبرد.
او تأکید کرد که برای تأمین امنیت نهایی بابالمندب، «باید در میدان حضور داشت.» این وخامت اوضاع در بحبوحه تشدید کلی تنشها در یمن رخ میدهد.
هانس گروندبرگ، فرستاده ویژه سازمان ملل، روز پنجشنبه به شورای امنیت گفت که این کشور با جدیترین خطر بازگشت به جنگی تمامعیار از زمان برقراری آتشبس سال ۲۰۲۲ (با میانجیگری سازمان ملل) روبروست؛ وی هشدار داد که حملات مجدد حوثیها به کشتیهای تجاری، خطر کشیده شدن هرچه بیشتر یمن به درگیریهای گستردهتر منطقهای را به همراه دارد.
آن آتشبس، پس از سالها جنگ که در پی تصرف صنعا توسط حوثیها در سال ۲۰۱۴ و مداخله نظامی به رهبری عربستان سعودی در سال بعد از آن آغاز شده بود، درگیریهای عمده را به شدت کاهش داد. اگرچه اعتبار رسمی آن آتشبس در اکتبر ۲۰۲۲ به پایان رسید، اما دامنه خصومتهای گسترده برای مدتی طولانی نسبتاً محدود باقی ماند.
اهمیت اقتصادی موضوع به دلیل وقایع صدها کیلومتر دورتر در تنگه هرمز افزایش یافته است. عربستان سعودی بهطور فزایندهای به زیرساختهای صادراتی خود در دریای سرخ متکی شده است، زیرا کشتیرانی از طریق تنگه هرمز به دلیل درگیری آمریکا و ایران مختل شده است.
این موضوع، دریای سرخ را هم به یک مسیر جایگزین برای هرمز و هم به یک نقطه فشار بالقوه دوم تبدیل کرده است. کارشناسان نسبت به یکسانانگاری بابالمندب با هرمز هشدار میدهند.