یک روش غربالگری جدید برای تخمین خطر ابتلا به دیابت بدون نیاز به آزمایش خون، از یک معیار اندازهگیری غیرمعمول بدن استفاده میکند.
به گزارش فرارو به نقل از سایتِکدِیلی، پژوهشگران ابزار غربالگری آنلاین و رایگانی را طراحی کردهاند که علاوه بر شش شاخص سلامتِ شناختهشدهتر، طول ران فرد را نیز در نظر میگیرد. این ابزار که MEDWACS نام دارد، احتمال ابتلای یک فرد بزرگسال به پیشدیابت یا دیابت نوع ۲ِ تشخیصدادهنشده را بدون نیاز به آزمایشهای آزمایشگاهی برآورد میکند.
این رویکرد غیرمتعارف میتواند به رفع یکی از خلأهای مهم در حوزه بهداشت عمومی کمک کند. بر اساس دادههای «مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها» (CDC)، حدود ۱۱۵.۲ میلیون بزرگسال در ایالات متحده به پیشدیابت مبتلا هستند و تقریباً از هر ۱۰ نفر، هشت نفر از این موضوع بیاطلاعاند. پیشدیابت اغلب علائم آشکاری ندارد، با این حال خطر ابتلا به دیابت نوع ۲، بیماریهای قلبی و سکته مغزی را افزایش میدهد.
دنیل یو، پژوهشگر پسادکتری در مرکز «DTU Sustain» و سرپرست این پروژه، گفت: «تشخیص دیابت نوع ۲ با آزمایش خون آسان است، اما اگر فردی به ابتلای خود به این بیماری شک نداشته باشد، برای انجام آزمایش به پزشک مراجعه نمیکند. به همین دلیل، یک آزمایش آنلاین که در خانه قابل انجام باشد، میتواند افراد را به مراجعه به پزشک ترغیب کند.»
یو، سیستم MEDWACS را با همکاری اولیویه ژولییه (استاد دانشگاه DTU) و اومبرتو ماجوره (پزشک و پژوهشگر ایتالیایی در دانشگاه پارما و متخصص بیماریهای کلیوی) طراحی کرد. دیابت میتواند به کلیهها آسیب برساند؛ چرا که بالا بودن قند خون در طول زمان به سیستم تصفیه کلیهها صدمه میزند.
مقاله پژوهشی آنها که تحت داوری همتایان (peer-review) قرار گرفته، در نشریه «Journal of Clinical Epidemiology» منتشر شده است.
نحوه عملکرد آزمایش MEDWACS
برای استفاده از MEDWACS، بزرگسالان باید هفت مورد اطلاعات را وارد کنند:
سن، جنسیت، شاخص توده بدنی (BMI)، دور کمر، فشار خون سیستولیک، دور بازو و طول ران.
این اندازهگیریها را میتوان در خانه و با استفاده از متر نواری، ترازوی خانگی و دستگاه فشارسنج معمولی انجام داد. پژوهشگران این هفت شاخص را از میان نزدیک به ۳۷۰۰ موردِ احتمالی که توسط یک سیستم یادگیری ماشین تحلیل شده بودند، انتخاب کردند.
آزمایش مدل خطر دیابت
این مدل با استفاده از دادههای ۳۰ساله از بررسی ملی سلامت و تغذیه، یک برنامه تحقیقاتی مهم سلامت در ایالات متحده، توسعه داده شد. این مدل شامل بزرگسالان هر دو جنس از سن ۱۸ سالگی به بالا بود.
سپس این تیم مدل را با استفاده از مجموعه دادههای جداگانه از ایالات متحده و کره جنوبی ارزیابی کرد. از آنجا که محققان از قبل میدانستند کدام شرکتکنندگان پیشدیابت یا دیابت دارند، میتوانستند پیشبینیهای این ابزار را با نتایج تأیید شده سلامت مقایسه کنند.
طبق این مطالعه، در هر دو اعتبارسنجی خارجی، MEDWACS به خوبی یا بهتر از سایر روشهای ارزیابی خطر شناخته شده عمل کرد. محققان نتیجه گرفتند که این روش میتواند راهی در دسترس برای شناسایی افرادی که باید به دنبال آزمایش بالینی باشند، ارائه دهد.
چرا طول ران میتواند خطر ابتلا به دیابت را پیشبینی کند؟
در میان هفت عامل، طول ران به راحتی غیرمنتظرهترین عامل است. حتی محققان در ابتدا از اینکه اطلاعات مفیدی در آن وجود داشت، شگفتزده شدند.
مگیوره گفت که این اندازهگیری ممکن است دو تأثیر متفاوت بر خطر ابتلا به دیابت را نشان دهد: رشد دوران کودکی و توده عضلانی در بزرگسالی.
«طول استخوان ران گواهی بر تغذیه در اوایل کودکی است. تغذیه نامناسب در سالهای اول زندگی کمی رشد استخوان را مهار میکند و با افزایش خطر ابتلا به دیابت در دهههای بعد ارتباط نزدیکی دارد. علاوه بر این، بزرگترین گروه عضلانی بدن نیز در رانها قرار دارد و این عضلات مسئول حذف قند از خون هستند. به طور کلی، پاهای کوتاهتر به این معنی است که فرد توده عضلانی کمتری برای جذب آن قند دارد که خطر ابتلا به دیابت را افزایش میدهد.»
عضله اسکلتی با جذب گلوکز برای انرژی یا ذخیره آن، بخش زیادی از گلوکز موجود در جریان خون را حذف میکند. بنابراین، داشتن توده عضلانی کمتر ممکن است توانایی بدن در پاکسازی گلوکز را کاهش دهد.