فهرست مطالب
خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:
وقتی درد عضله، زانو یا کمر به سراغتان میآید، استفاده از پمادهای موضعی یکی از انتخابهای رایج برای کاهش موقت ناراحتی است. پماد رهامین نیز با ترکیبی از منتول، کامفور، گلوکزامین، اماسام و چند عصاره گیاهی برای همین هدف عرضه میشود. با این حال، وجود ترکیبات متعدد در یک فرآورده به این معنا نیست که همه آنها پس از استفاده روی پوست به عمق مفصل یا بافتهای درگیر میرسند. به همین دلیل، شناخت تفاوت میان اثر تسکینی پماد و درمان علت اصلی درد اهمیت دارد. در این مقاله از دکترتو با ترکیبات، موارد مصرف، سازوکار، طرز استفاده، عوارض و موارد منع مصرف پماد رهامین آشنا میشوید.
پماد رهامین چیست؟
پماد رهامین یک پماد موضعی ساخت شرکت داروسازی رها است که برای کاهش درد و التهاب مفاصل و عضلات عرضه میشود. در داروخانهها در تیوبهای سی و پنجاه گرمی فروخته میشود و برای تهیه به نسخه نیازی نیست. رنگ آن به دلیل عصارههای گیاهی و روغنهای پایه، کرم مایل به قهوهای است و بوی تند منتول میدهد.
یک نکته در جایگاه این محصول اهمیت دارد. پماد رهامین در دسته فرآوردههای طبیعی و مکمل قرار میگیرد و مانند پمادهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مثل ژل دیکلوفناک، دارویی نیست که اثرش در کارآزماییهای بزرگ سنجیده شده باشد. این تفاوت روی انتظاری که از آن دارید اثر میگذارد.
ترکیبات پماد رهامین
پماد رهامین از نظر ترکیبات به دو گروه تقسیم میشود که کار متفاوتی انجام میدهند. گروه اول منتول و کامفور هستند که حس خنکی و بیحسی سطحی ایجاد میکنند. گروه دوم گلوکزامین هیدروکلراید، متیل سولفونیل متان که با نام ام اس ام شناخته میشود، عصاره کندر و عصاره پنجه شیطان هستند که سازنده آنها را بهعنوان مواد موثر ضدالتهاب معرفی کرده است. روغن زیتون، روغن هسته انگور و روغن نعناع هم پایه چرب پماد را میسازند.
پماد رهامین برای چی خوب است؟
پماد رهامین برای کم کردن درد سطحی مفاصل و عضلات به کار میرود و سازنده آن را برای آرتروز، کمردرد و کشیدگی عضلانی معرفی کرده است. این پماد درد را به شکل موقت تسکین میدهد اما روند بیماری زمینهای را عوض نمیکند. سه موقعیتی که بیشتر از همه از این پماد استفاده میشود زانو درد، کمردرد و گرفتگی عضلات است. جدول زیر نشان میدهد پشت هر کاربرد چه اندازه شواهد وجود دارد.
| کاربرد پماد | چه چیزی واقعا بررسی شده است؟ | چه انتظاری واقعبینانه است؟ |
|---|---|---|
| آرتروز زانو | کندر و پنجه شیطان به شکل خوراکی در مطالعههای کوچک | کم شدن موقت درد، بدون تغییر در ساییدگی مفصل |
| کمردرد و دیسک کمر | پنجه شیطان خوراکی در کمردرد مزمن | تسکین سطحی، بدون اثر بر دیسک |
| گرفتگی عضلات | منتول و کامفور بهعنوان محرک سطحی پوست | شل شدن و راحتی در همان چند ساعت |
| آرتریت روماتوئید | هیچ مطالعهای روی این فرآورده | جایگزین داروی بیماری نمیشود |
| سیاتیک | هیچ مطالعهای روی این فرآورده | درد عصبی با پماد موضعی رهامین برطرف نمیشود |
پماد رهامین برای زانو درد
پماد رهامین درد زانو را برای چند ساعت کمتر میکند اما آرتروز زانو را درمان نمیکند. در آرتروز، غضروف مفصل ساییده شده است و هیچ مادهای که روی پوست بماند این غضروف را بازسازی نمیکند. گلوکزامین که روی بسته نوشته شده است، مادهای است که در مطالعهها به شکل قرص خوراکی بررسی شده و نتیجه همان مطالعهها هم قطعی نبوده است.
در زانودرد، ترکیب پماد با چند کار ساده نتیجه بهتری میدهد. کم کردن وزن، تقویت عضله چهارسر ران و پرهیز از نشستن طولانی روی زانو اثری دارند که هیچ پمادی ندارد. اگر زانوی شما قفل میکند، ورم دارد یا شبها بیدارتان میکند، مسئله از تسکین موضعی گذشته است. ارزیابی توسط بهترین دکتر روماتولوژی ایران مشخص میکند درد زانوی شما از ساییدگی مفصل میآید یا از یک بیماری التهابی.
پماد رهامین برای دیسک کمر
پماد رهامین روی دیسک کمر اثری ندارد و فقط درد عضلات اطراف ستون فقرات را کم میکند. دیسک بین مهرهها چند سانتیمتر زیر پوست، عضله و بافت چربی قرار دارد و هیچ پماد موضعی به آن عمق نمیرسد. بخشی از دردی که در دیسک کمر حس میشود از اسپاسم عضلات کنار ستون فقرات میآید و همان بخش است که با پماد و ماساژ بهتر میشود.
تفاوت قائل شدن بین این دو برای شما مهم است. اگر درد به باسن و پشت ران تیر میکشد، پا گزگز میکند یا قدرت پا کم شده است، عصب تحت فشار است و ادامه دادن درمان موضعی فقط وقت را از دست میدهد. در این حالت ارزیابی توسط بهترین دکتر دیسک کمر ایران مشخص میکند فشار روی عصب چقدر است و مسیر درمان کدام است.
پماد رهامین برای گرفتگی عضلات
بیشترین کاربرد موثر پماد رهامین در رفع گرفتگی عضلات است. در اسپاسم عضلانی مشکل در همان لایههای نزدیک سطح پوست است و ماده موضعی به آن میرسد. ماساژی که هنگام مالیدن پماد انجام میشود هم خودش جریان خون موضعی را بیشتر میکند و بخشی از اثر را میسازد. گرفتگی مکرر عضلات علل مختلفی دارد و کمآبی بدن، کمبود منیزیم و پتاسیم، کمکاری تیروئید و بعضی داروها از شایعترین علتهای گرفتگی عضلات هستند؛ در بسیاری از افراد هم علت مشخصی پیدا نمیشود. اگر گرفتگی شبانه عضلات پا هفتههاست تکرار میشود، پماد راه درمان آن نیست.
پماد رهامین چطور درد را کم میکند؟
اثری که چند دقیقه بعد از مالیدن پماد رهامین حس میکنید از منتول و کامفور میآید. این دو ماده گیرندههای حس سرما و گرما را در پوست تحریک میکنند و مغز این پیام جدید را جای پیام درد مینشاند. به این سازوکار حواسپرتی حسی گفته میشود و همان دلیلی است که بیشتر پمادهای موضعی درد بوی تند و حس خنکی دارند. پماد کمر درد قوی در انواع مختلفش از همین اصل استفاده میکند.
درباره ترکیبات گیاهی داستان متفاوت است. کندر، پنجه شیطان، گلوکزامین و ام اس ام هر چهار مورد اثر ضدالتهابی دارند، اما شواهدشان از مطالعههای مصرف خوراکی میآید. اینکه این مواد از پوست به اندازهای جذب شوند که به داخل مفصل برسند و همان اثر را تکرار کنند، در انسان اندازهگیری نشده است. مولکول گلوکزامین برای عبور از سد پوست بزرگ است و همین جذبش را محدود میکند. این یعنی پماد رهامین یک مسکن موضعی است و نه یک درمان ضدالتهاب. اگر دنبال فرآورده موضعی با پشتوانه راهنماهای درمانی برای آرتروز زانو هستید، ژلهای ضدالتهاب غیراستروئیدی جایگاه متفاوتی دارند.
متن انگلیسی:
به نقل از سایت nhs.uk
“Some NSAIDs are available as creams (topical NSAIDs) that you apply directly to the affected joints. They can be particularly effective if you have osteoarthritis in your knees or hands.”
ترجمه فارسی:
بعضی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی به شکل کرم موضعی موجودند که مستقیم روی مفصل درگیر مالیده میشوند. این فرآوردهها بهویژه در آرتروز زانو و دست میتوانند موثر باشند.
طرز استفاده از پماد رهامین چگونه است؟
برای اثربخشی این دارو لایه نازکی از پماد رهامین را دو تا سه بار در روز روی محل درد بمالید و چند دقیقه ماساژ دهید. استفاده مقدار بیشتر پماد اثربخشی آن را بیشتر نمیکند و فقط احتمال تحریک پوست را بالا میبرد. نکاتی که رعایتشان تفاوت ایجاد میکند شامل موارد زیر هستند:
- پوست را قبل از مصرف تمیز و خشک کنید تا جذب یکنواخت باشد
- بعد از هر بار مصرف دستها را با آب و صابون بشویید
- محل مصرف را با پانسمان یا پلاستیک نپوشانید چون جذب کامفور را زیاد میکند
- بعد از مالیدن پماد از کیسه آب گرم روی همان ناحیه استفاده نکنید
- پماد را از چشم، بینی، دهان و نواحی تناسلی دور نگه دارید
- بار اول مقدار کمی را روی ساعد امتحان کنید و بیست و چهار ساعت صبر کنید
- اگر دو هفته مصرف کردید و تغییری ندیدید، ادامه دادن فایدهای ندارد
پماد را در دمای زیر سی درجه و دور از نور و رطوبت نگه دارید. تیوب باز شده را در حمام نگذارید، چون گرما و بخار پایه چرب پماد را خراب میکند.
مضرات پماد رهامین چیست؟
شایعترین عارضه پماد رهامین تحریک پوست در محل مصرف است که به شکل قرمزی، سوزش یا خارش دیده میشود. سازنده اعلام کرده است تاکنون عارضهای گزارش نشده، اما نبود گزارش با نبود عارضه یکی نیست و منتول، کامفور و عصارههای گیاهی هر سه از عوامل شناختهشده حساسیت پوستی هستند. مهمترین عوارض پماد رهامین که باید بشناسید به این ترتیب هستند:
- قرمزی، سوزش و خارش محل مصرف که معمولا در ساعتهای اول شروع میشود
- درماتیت تماسی با دانههای ریز و پوستهریزی که چند روز باقی میماند
- سوختگی شیمیایی در صورت پوشاندن محل مصرف یا استفاده همراه با گرما
- واکنش آلرژیک در افرادی که به گیاهان خانواده کاسنی یا به کندر حساسیت دارند
- تحریک شدید در صورت تماس با چشم یا مخاط
یک نکته ایمنی جدیتر در مورد عوارض رهامین مربوط به کامفور است. کامفور از راه پوست جذب میشود و مقدار زیاد آن برای دستگاه عصبی سمی است، بهویژه در کودکان که سطح پوست نسبت به وزنشان بیشتر است. بلعیدن پماد حاوی کامفور میتواند باعث تشنج شود، بنابراین تیوب را جایی دور از دسترس کودکان نگه دارید. مالیدن روی پوست زخمی هم جذب را چند برابر میکند و باید کنار گذاشته شود.
چه کسانی نباید از پماد رهامین استفاده کنند؟
پماد رهامین برای همه مناسب نیست و در چند وضعیت مشخص باید کنار گذاشته شود یا فقط با نظر پزشک مصرف شود. این محدودیتها بیشتر به کامفور و عصارههای گیاهی برمیگردند:
- کودکان زیر دوازده سال به دلیل حساسیت بیشتر به کامفور
- زنان باردار و شیرده، مگر با نظر پزشک معالج
- پوست زخمی، سوخته، ترکخورده یا دچار عفونت
- افراد با سابقه حساسیت به منتول، کامفور یا عصارههای گیاهی
- افرادی که داروی ضدانعقاد مصرف میکنند و باید درباره پنجه شیطان با پزشک مشورت کنند
- بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید که این پماد جایگزین داروی اصلیشان نمیشود
گروه آخر اهمیت ویژهای دارد. روماتیسم مفصلی یا آرتریت روماتوئید یک بیماری خودایمنی است که اگر درمان اختصاصی برای آن صورت نگیرد مفصل را تخریب میکند و تسکین درد با پماد این تخریب را متوقف نمیکند. خشکی مفاصل بیش از نیم ساعت در صبح و درگیری قرینه چند مفصل، نشانههایی هستند که مصرف پماد را به یک تصمیم اشتباه تبدیل میکنند.
نتیجه گیری
پماد رهامین یک فرآورده موضعی ایرانی برای درد مفاصل و عضلات است که ترکیبی از گلوکزامین، ام اس ام، عصاره کندر، عصاره پنجه شیطان، منتول و کامفور دارد. سازنده آن را برای آرتروز زانو، کمردرد و کشیدگی عضلات معرفی میکند. پماد رهامین را دو تا سه بار در روز به شکل لایه نازک روی محل درد میمالند. خنکی و بیحسی که چند دقیقه بعد از مالیدن حس میکنید از منتول و کامفور میآید و نه از ترکیبات گیاهی گرانتر آن، چون آن ترکیبات در مطالعهها به شکل خوراکی بررسی شدهاند نه پوستی. شایعترین عارضه آن تحریک و قرمزی پوست است و روی پوست زخمی و در کودکان نباید استفاده شود. توجه داشته باشید، دردی که هفتهها ادامه دارد، شبها بیدارتان میکند یا با بیحسی و ضعف همراه است، با پماد درمان نمیشود و به تشخیص علت نیاز دارد. برای تشخیص علت به متخصص مراجعه کنید.
دکترتو مراقب سلامت شماست!