«دولینگو» در صفحهای در بخش پشتیبانی وبسایت خود، اعلام کرد که آزمون زبان این موسسه در ایران و برای دارندگان مدارک هویتی ایرانی در دسترس نیست. همچنین «ایتیاس»، موسسه برگزارکننده آزمونهای «تافل» و «جیآرای» از توقف برگزاری این آزمونها در ایران خبر داد.
به گزارش یورونیوز، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه، ۲۴ اوت از آغاز «عملیات طرد اقتصادی» آمریکا علیه ایران خبر داد و اعلام کرد که آمریکا علیه کشورهایی که با ایران دادوستد کنند، تحریمهای تنبیهی اعمال خواهد کرد. این اقدام که آقای بسنت آن را «بزرگترین تهاجم مالی» علیه ایران خوانده، به گفته او با هدف تشدید فشار بر حکومت ایران در بحبوحه برزخ کنونی «نه جنگ، نه توافق» طراحی شده است.
همزمان، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) از تعلیق نامحدود برخی از معافیتهای تحریمی آمریکا برای ایران خبر داد. از جمله این معافیتهای تعلیقشده، مجوز عمومی «جی» (G) است که در سال ۲۰۱۴ برقرار شده بود و برخی تبادلات دانشگاهی و ارائه خدمات آموزشی به افراد حاضر در ایران یا دارای اقامت معمول در ایران را مجاز میکرد.
چهار روز پس از اعلام آغاز عملیات، صفحهای در بخش پشتیبانی وبسایت «دولینگو»، شرکت آمریکایی سازنده اپلیکیشن آموزش زبان و برگزارکننده آزمون زبان انگلیسی، روز جمعه بهروزرسانی شد که در آن آمده است: «آزمون انگلیسی دولینگو در ایران و برای کاربران با مدارک هویتی ایرانی در دسترس نیست.»
دولینگو اعلام نکرده است که آیا این آزمون برای ایرانیان با مدارک هویتی صادرشده از دیگر کشورها در دسترس خواهد بود یا خیر.
دولینگو یکی از آزمونهای آنلاین زبان انگلیسی است که از سوی بسیاری از دانشگاههای معتبر در کشورهای مختلف جهان پذیرفته میشود و به دلیل هزینه پایینتر در مقایسه با دیگر آزمونها از محبوبیت بالایی برخوردار است.
اما به نظر میرسد که تعلیق معافیتهای تحریمی آمریکا بر برگزاری دیگر آزمونهای زبان لازم برای ورود به دانشگاههای بینالمللی نیز تاثیر گذاشته است.
شماری از کاربران ایرانی شبکههای اجتماعی در روزهای اخیر تصاویری از پیامهای لغو آزمونهای «تافل» (TOEFL) منتشر کردند که به گفته آنها از جانب «ایتیاس» (ETS)، موسسه برگزارکننده این آزمون، برای آنها ارسال شده بود.
«ایتیاس» در پاسخ به پرسش یورونیوز درباره برگزاری آزمونهای «تافل» و «جیآرای» در ایران طی بیانیهای اعلام کرد: «در پی تعلیق «مجوز عمومی جی» از سوی دفتر کنترل داراییهای خارجی آمریکا (اوفک)، موسسه ETS برگزاری آزمونهای تافل و جیآرای در ایران را با فورا متوقف کرده است. »
ایتیاس افزود: «این اقدام نشاندهنده پایبندی کامل ما به قوانین تحریمی ایالات متحده است.»
این موسسه همچنین گفت: «با داوطلبانی که تحت تاثیر این توقف قرار گرفتهاند، مستقیما تماس گرفته خواهد شد. ما فعالانه در تلاشیم دامنه و مدت این تغییر را مشخص کنیم و همه راههای ممکن برای ازسرگیری خدمات را پی بگیریم تا زبانآموزان بتوانند مسیر آموزشی خود را بدون وقفه ادامه دهند.»
نکته قابل توجه این است که برگزاری آزمون «آیلتس» (IELTS) در ایران پیش از اقدامات جدید آمریکا متوقف شده بود. موسسه «آیدیپی» (IDP)، برگزارکننده این آزمون، اعلام کرده بود که از اول فوریه هیچ آزمون جدیدی در ایران برگزار نمیشود؛ با این حال، آزمونهای قطعی برنامهریزیشده تا ۳۱ ژانویه بدون تغییر برگزار میشدند.
در پی توقف برگزاری آزمون آیلتس، بسیاری از داوطلبان ایرانی برای شرکت در این آزمون راهی کشورهای همسایه میشدند. اکنون با توجه به اطلاعیه دولینگو، به نظر نمیرسد که این کار برای شرکت در این آزمون عملی باشد. همچنین وضعیت آزمون تافل همچنان نامشخص است. در نتیجه، هنوز نمیتوان بهطور قطعی درباره تاثیر اقدامات جدید وزارت خزانهداری آمریکا بر متقاضیان ایرانی تحصیل در خارج از کشور اظهار نظر کرد.
دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا روز ۲۴ اوت، همزمان با تعلیق معافیتها، «مجوز عمومی بیبی (BB)» را صادر کرد که بر اساس آن، برخی معاملات ممنوعشده را که بهطور معمول برای خاتمهدادن به فعالیتهای پیشتر مجاز ضروریاند، تا روز هشتم سپتامبر مجاز کرده است.
در بیانیه این دفتر آمده است: «این مجوز، با رعایت برخی شرایط، تا روز ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ تمامی معاملاتی را که بر اساس مقررات معاملات و تحریمهای ایران ممنوعاند، اما بهطور معمول لازمه و بخشی از روند خاتمهدادن به معاملات پیشتر مجازشده ذیل یک یا چند مورد از مجوزهای عمومی فوق محسوب میشوند، مجاز میکند.»
اوفک افزود: «بر این اساس، معاملاتی که به موجب این مجوزهای عمومی مجاز بودند، اما در حالت عادی بر اساس مقررات معاملات و تحریمهای ایران ممنوع محسوب میشوند، دیگر از سوی اوفک مجاز نیستند، مگر تا آنجا که «مجوز عمومی BB» انجام آنها را تا ۸ سپتامبر ۲۰۲۶ مجاز کرده باشد. »
تعلیق مجوز «جی» چه تاثیری بر ایرانیان میگذارد؟
مجوز «جی» اقداماتی نظیر تبادلات دانشگاهی میان دانشگاهها و موسسات آموزشی آمریکایی و ایرانی و ارائه برخی خدمات آموزشی از سوی اشخاص حقیقی و حقوقی آمریکایی، از جمله موسسات دانشگاهی و سازمانهای برگزارکننده آزمون، به افراد حاضر در ایران یا دارای اقامت معمول در ایران را مجاز میکرد.
مهمترین بخش این مجوز که احتمالا بر برگزاری آزمونهای زبان در ایران تاثیر میگذارد، بند «ب (۴)» است. این بند صراحتا برگزاری آزمونهای استاندارد، آزمونهای حرفهای و خدمات لازم برای پذیرش دانشگاههای آمریکا را برای افراد حاضر در ایران یا افراد خارج از ایران اما دارای «اقامت معمول» در ایران مجاز میکرد.
اما اکنون، اگرچه نام آزمونهایی چون «جیآرای» (GRE)، تافل یا دولینگو صراحتا در این مجوز نیامده است، با تعلیق آن به نظر میرسد که ارائه این خدمات به افراد حاضر در ایران یا دارای اقامت معمول در ایران با محدودیت مواجه خواهد شد.
با این حال، مجوز «جی» تنها معافیت تعلیقشدهای نیست که بر زندگی دانشگاهیان ایرانی و متقاضیان تحصیل در خارج از کشور تاثیر میگذارد.
بند دیگری از اعلامیه روز ۲۴ اوت دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا مربوط به تعلیق ماده ۵۶۰.۵۴۴ از عنوان ۳۱ مجموعه مقررات فدرال است.
این ماده به دانشگاههای معتبر آمریکایی که در کشورهای ثالث، یعنی کشورهایی غیر از ایران و آمریکا، برنامه کارشناسی یا تبادل دانشجو داشتند، اجازه میداد با افراد دارای اقامت معمول در ایران همکاری کنند. این دانشگاهها میتوانستند دانشجویان دارای اقامت معمول در ایران را جذب، ثبتنام و آموزش دهند، استادان و کارکنان ساکن ایران را استخدام کنند، با دانشگاههای ایرانی قرارداد تبادل ببندند و به دانشجویان دارای اقامت معمول در ایران بورس تحصیلی بدهند.
این مجوز همچنین به دانشگاههای آمریکایی اجازه میداد پژوهشگران، هنرمندان، سخنرانان، دانشجویان و دیگر افراد ساکن ایران را برای شرکت در کنفرانسها، سخنرانیها، کارگاههای پژوهشی، نمایشگاهها، برنامههای سینمایی، اجراهای هنری و دورههای آموزش مداوم به کشورهای ثالث دعوت کنند و به آنها دستمزد یا حقالزحمه بپردازند.
تفاوت اصلی آن با مجوز «جی» این بود که ماده ۵۶۰.۵۴۴ عمدتا فعالیت دانشگاههای آمریکایی در کشورهای ثالث را پوشش میداد، درحالیکه مجوز «جی» دامنه گستردهتری داشت و تبادل مستقیم با دانشگاههای داخل ایران، دریافت و بررسی درخواست پذیرش و شهریه، ارائه بعضی دورههای آنلاین و برگزاری آزمونهای حرفهای و آزمونهای لازم برای پذیرش دانشگاههای آمریکا را مجاز میکرد.
تعلیق ماده ۵۶۰.۵۴۴ به این معناست که دانشگاههای آمریکایی دیگر نمیتوانند صرفا با اتکا به این مجوز، در برنامههای کارشناسی یا تبادل دانشجوی خود در کشورهای ثالث، دانشجویان و استادان دارای اقامت معمول در ایران را جذب کنند، به آنان بورس بدهند یا آنها را در برنامههای دانشگاهی و هنری مشارکت دهند؛ مگر اینکه فعالیت تحت مجوز دیگری قرار گیرد یا مجوز اختصاصی اوفک دریافت شود.
تعلیق ماده ۵۶۰.۵۴۴ برخی مسیرهای آموزشی افراد دارای اقامت معمول در ایران در برنامههای دانشگاههای آمریکایی در کشورهای ثالث را محدود میکند و تعلیق مجوز «جی» نیز ارائه آزمونها و خدمات پذیرش دانشگاهی آمریکا به این افراد را تحت تاثیر قرار میدهد.