مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، این هفته به دیپلماتهای سراسر جهان دستور داد تا به کشورهای میزبان خود بگویند که باید روابط خود را با ایران «به طور سیستماتیک شناسایی و قطع کنند» و آنهایی که شعبههایی از بانکهای ایرانی دارند، باید فوراً آن را تعطیل کنند.
به نقل از سی ان ان، روز جمعه، وزارت خزانهداری ایالات متحده ادعا کرد که یک بانک ترکیهای و شرکتهای تابعه آن را که گفته میشود به عنوان «شریانهای حیاتی مالی» برای ایران عمل میکنند، هدف قرار میدهد.
آنها آخرین تحریمها را تحت عنوان «عملیات طرد اقتصادی» اعلام کردند، کمپین فشاری که دونالد ترامپ، رئیس جمهور، آن را به عنوان «روز دی اقتصادی» برای ایران معرفی کرده بود.
با این حال، به جای یک حمله گسترده و منفرد، این اقدامات در طول تقریباً دو هفته از زمان اعلام آن، به صورت قطرهای اعمال شدهاند.
در همین حال، کارشناسان و دیپلماتها همچنان تردید عمیقی دارند که ایالات متحده اقدامات معناداری علیه شرکای کلیدی ایران مانند چین انجام خواهد داد. آنها همچنین همچنان در مورد تأثیر تحریمها بر تهران، که دههها فشار اقتصادی را تحمل کرده است، تردید دارند.
یک منبع منطقهای گفت: «ایرانیها نیم قرن است که تحریمها را مدیریت و از آنها فرار میکنند، به خاطر خدا، آنها میتوانند تقریباً هر چیزی را که به سمتشان پرتاب میشود، تحمل کنند.»
کارشناسان خاطرنشان کردهاند که تأثیر تحریمها زمان میبرد. یک مقام ارشد سابق وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد که نشانههای فشار اقتصادی در ایران، مانند صفهای طولانی بنزین یا قفسههای خالی مواد غذایی، به نظر میرسد «بخشی از آنچه اتفاق افتاده است و چیز جدیدی نیست».
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، این تصور را که تحریمها کارساز نیستند رد کرد و تأکید نمود که ایالات متحده «هرگز… با چنین شدتی» وارد عمل نشده است.
هفته گذشته، وزارت خزانهداری پیشنهاد کرد که دسترسی شعبههای اماراتی «بانک مصر» دومین بانک بزرگ مصر به بازار مالی ایالات متحده قطع شود. این وزارتخانه همچنین مدیر کل شعبه دبی «بانک ملی» بزرگترین بانک ایران را تحریم کرد.
دنیل تانباوم، از اعضای ارشد «شورای آتلانتیک»، اظهار داشت که «اهمیت موضوع لزوماً در ابعاد آن بانک نیست.» بلکه این مسئله «نشان میدهد بهویژه در آستانه دیدار دوجانبه ترامپ و شی در چند هفته آینده که کشورهای دیگری، از جمله متحدان آمریکا، وجود دارند که واشنگتن مایل است علیه آنها اقدام کند.»
کارشناسان و دیپلماتهایی که با سیانان گفتگو کردهاند، در خصوص احتمال اقدام دولت آمریکا علیه چین در این زمینه ابراز تردید کردهاند.
تانباوم که از شرکای شرکت مشاوره مدیریتی «الیور وایمن» نیز هست گفت: «اگر آنها بخواهند علیه چین اقدامی کنند، این کار با برنامهریزی بسیار دقیق و بهگونهای انجام خواهد شد که هیچگونه غافلگیریای در پی نداشته باشد.»
در همین حال، مقامات دولت ترامپ خاطرنشان کردهاند که پکن بیش از آنچه به نظر میرسد، همکاری نشان میدهد.
همچنین با توجه به نقش پاکستان و عمان در دیپلماسی پیرامون این جنگ، تردیدهایی وجود دارد مبنی بر اینکه ایالات متحده علیه این کشورها که آنها نیز روابط تجاری با ایران دارند اقدامات قابلتوجهی انجام دهد.
یک منبع منطقهای دیگر گفت: «به گمانم آنها سعی دارند رویکردی متوازن و محتاطانه در پیش بگیرند. به همین دلیل است که فعلاً بانکهای کوچک را هدف قرار دادهاند تا بانکهای دیگر را بترسانند، و در عین حال میکوشند با احتیاط عمل کنند تا مبادا هرگونه امیدی به توافق صلح به خطر بیفتد.»
بسنت در اجلاس گروه ۲۰ مدعی شد: «ما در حال گفتگو با متحدانمان هستیم؛ آنها همگی پا پیش گذاشتهاند و شاهد حمایت گستردهای از سوی آنها بودهایم.»
یک منبع دیپلماتیک، مذاکرات انجامشده با کشورهای مربوطه تا این لحظه را در مرحله «تشریح و توضیح» توصیف کرد.
روبیو در تلگرافی که اوایل هفته جاری ارسال شد، به دیپلماتها دستور داد تا کشورهای میزبان را در جریان «عملیات طرد اقتصادی» (Operation Economic Outcast) قرار دهند. به دیپلماتهای مستقر در سفارتخانههایی همچون لندن و مسقط نیز ابلاغ شد که بر این ضرورت تأکید کنند که «کشورها باید بیدرنگ برای تعطیلی تمامی شعب بانکهای ایرانیِ فعال در حوزه قضایی خود اقدام کنند.»