جوشهای زیرپوستی نوعی از انواع آکنه هستند که به شکل برجستگی ملتهب زیر سطح پوست ظاهر میشوند و برخلاف جوشهای چرکی، سر مشخصی ندارند. همین موضوع باعث میشود بسیاری از افراد برای خلاص شدن، با روش هایی مثل فشار دادن با دست روی بیاورند؛ در حالی که این کار علاوه بر التهاب بیشتر، احتمال ایجاد لک، اسکار یا عفونت را بیشتر میکند.
در ادامه، روشهای کمخطر برای کاهش التهاب، محدودیت تخلیه خانگی و شرایطی که مراجعه به متخصص پوست ضرورت پیدا میکند را بررسی میکنیم.
دلیل ایجاد جوشهای زیر پوستی چیست؟
جوش زیرپوستی معمولا در نتیجه مسدود شدن فولیکول مو ایجاد میشود. این انسداد و التهاب میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد، از جمله:
-
تجمع سبوم در داخل فولیکول
-
انباشت سلولهای مرده پوست
-
حضور و تکثیر باکتریها در ناحیه مسدود شده
-
افزایش التهاب در لایههای عمقی پوست
التهاب در عمق پوست میتواند باعث ایجاد برجستگی دردناکی بدون سر سفید یا سیاه شود. به همین دلیل، برخلاف برخی جوشهای سطحی، چیزی برای تخلیه مستقیم روی سطح پوست وجود ندارد. میزان التهاب و عمق ضایعه نیز میتواند متفاوت باشد و در موارد شدیدتر، ضایعاتی مانند آکنه کیستیک ایجاد شوند.
آیا تخلیه جوش زیرپوستی در خانه کار درستی است؟
در بیشتر موارد، فشار دادن جوش زیرپوستی با دست روش مناسبی برای تخلیه آن نیست. فشار مستقیم میتواند التهاب را به بافتهای اطراف منتقل کند و باعث آسیب بیشتر به پوست شود. همچنین دست یا ناخن آلوده میتواند احتمال عفونت را افزایش دهد.
دستکاری مکرر جوش نیز احتمال باقی ماندن لک و جای جوش را بیشتر میکند. این مسئله بهخصوص در جوشهای عمیق و دردناک اهمیت دارد، زیرا التهاب آنها از ابتدا در لایههای عمیقتر پوست قرار گرفته است.
بنابراین اگر جوش سر مشخصی ندارد، تلاش برای باز کردن یا خارج کردن آن با فشار معمولا نتیجه مطلوبی ندارد. در این شرایط، هدف اولیه باید کاهش التهاب و کمک به روند طبیعی بهبود باشد، نه تخلیه اجباری محتویات جوش.
روشهای ایمن برای تخلیه و کاهش التهاب جوش زیرپوستی
برای بسیاری از جوشهای زیرپوستی، اقدامات خانگی بیشتر با هدف کاهش التهاب و ناراحتی انجام میشوند و قرار نیست با فشار، جوش را تخلیه کنند.
-
کمپرس گرم یکی از روشهایی است که میتوان برای آرام کردن ناحیه و کمک به روند طبیعی بهبود از آن استفاده کرد. کمپرس باید با دمای مناسب و بدون ایجاد سوختگی روی پوست قرار گیرد و نباید جایگزین درمان پزشکی برای ضایعات شدید شود.
-
محصولات حاوی اسید سالیسیلیک میتوانند در مدیریت آکنه و منافذ مسدود شده مفید باشند. این ماده با کمک به پاکسازی سلولهای مرده و کاهش انسداد منافذ، در کنترل برخی ضایعات آکنه نقش دارد. استفاده از آن باید مطابق دستور محصول و متناسب با تحمل پوست انجام شود.
-
چسب آکنه برای برخی ضایعات سطحی کاربرد دارد و میتواند از دستکاری و تماس مداوم با جوش جلوگیری کند. با این حال، برای جوشهای عمیق و زیرپوستی که در لایههای پایینتر پوست قرار دارند، نباید انتظار تخلیه مستقیم داشت.
-
بخور دادن صورت لزوما باعث تخلیه جوش زیرپوستی نمیشود. گرما ممکن است بهطور موقت پوست را نرم کند، اما فشار دادن جوش پس از بخور همچنان میتواند به پوست آسیب بزند. بنابراین استفاده از گرما نباید بهانهای برای دستکاری ضایعه باشد.
استفاده از ابزار تخلیه جوش؛ آیا کمدون اکسترکتور گزینه مناسبی است؟
کمدون اکسترکتور ابزاری است که برای خارج کردن برخی کمدونها و ضایعات سطحی آکنه مورد استفاده قرار میگیرد، اما کاربرد آن برای همه انواع جوش مناسب نیست. بهویژه در مورد جوشهای عمیق و زیرپوستی، استفاده از این ابزار میتواند نتیجه مطلوبی نداشته باشد. تفاوت استفاده حرفهای از این ابزار، تشخیص صحیح نوع ضایعه و انتخاب روش مناسب است. همچنین رعایت اصول بهداشتی و استفاده از ابزار استریل نقش مهمی در کاهش خطر آسیب پوستی و عفونت دارد. به همین دلیل، استفاده خودسرانه از کمدون اکسترکتور توصیه نمیشود، مخصوصاً زمانی که جوش دردناک، ملتهب یا بدون سر مشخص باشد. در این شرایط، فشار مکانیکی ممکن است به جای تخلیه، باعث تشدید التهاب شود.
چه زمانی تخلیه حرفهای جوش زیرپوستی در کلینیک لازم است؟
همه جوشهای زیرپوستی به تخلیه حرفهای نیاز ندارند. اما اگر ضایعه بزرگ و دردناک باشد، بهطور مکرر ایجاد شود یا با وجود مراقبتهای معمول برطرف نشود، ارزیابی توسط متخصص پوست میتواند به تعیین علت و روش درمان مناسب کمک کند.
در مواردی که فرد با آکنه کیستیک، جوشهای متعدد یا عودکننده مواجه است، تمرکز صرف بر تخلیه هر جوش ممکن است مشکل اصلی را برطرف نکند. در این شرایط، تشخیص نوع آکنه و انتخاب یک برنامه درمانی مناسب اهمیت بیشتری دارد.
اگر نیاز به ارزیابی یا درمان تخصصی وجود داشته باشد، مراجعه به یک کلینیک پوست و مو معتبر میتواند امکان بررسی شرایط پوست و انتخاب روش مناسب را فراهم کند. انتخاب مرکز درمانی باید بر اساس صلاحیت تیم درمان، رعایت اصول بهداشتی و تناسب خدمات با نیاز فرد انجام شود، نه صرفا تبلیغات یا عنوانهای تجاری.
درمانهای تخصصی برای جوشهای زیرپوستی مقاوم
در صورتی که جوشهای زیرپوستی بزرگ، دردناک یا مقاوم باشند، ممکن است روشهای تخصصی برای کنترل التهاب و بهبود وضعیت پوست مورد استفاده قرار بگیرند. انتخاب روش مناسب به شرایط پوست، شدت ضایعات و نظر متخصص بستگی دارد. برخی از روشهای رایج عبارتاند از:
|
روش درمانی |
کاربرد کلی |
|
تزریق کورتیکواستروئید |
کمک به کاهش التهاب برخی جوشهای بزرگ و ملتهب |
|
لایهبرداری شیمیایی |
کمک به بهبود برخی مشکلات مرتبط با انسداد منافذ و وضعیت سطح پوست |
|
میکرودرم ابریژن |
روشی برای بهبود شرایط خاص پوستی با تشخیص متخصص |
|
درمانهای دارویی |
استفاده از محصولات موضعی یا داروهای خوراکی متناسب با نوع و شدت آکنه |
برای انتخاب روش مناسب، بررسی وضعیت پوست و تشخیص نوع آکنه اهمیت زیادی دارد. مراجعه به یک مرکز پوست و مو معتبر میتواند به شما کمک کند تا اطلاعات دقیقتری درباره گزینههای درمانی موجود و مناسبترین روش برای شرایط پوست خود دریافت کنید.
مراقبت بعد از تخلیه جوش برای جلوگیری از لک و جای زخم
بعد از تخلیه یا درمان حرفهای جوش، دستکاری نکردن پوست اهمیت زیادی دارد. فشار دادن مجدد ناحیه، کندن پوسته یا لمس مداوم میتواند روند ترمیم را مختل کند و احتمال التهاب و لک را افزایش دهد.
اگر پوست پس از درمان دچار قرمزی یا التهاب شده باشد، کمپرس سرد میتواند در کاهش ناراحتی و التهاب کمککننده باشد.
محافظت از پوست در برابر نور خورشید نیز اهمیت دارد، زیرا التهاب و آسیب پوستی میتواند احتمال باقی ماندن لک را افزایش دهد. استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب و پرهیز از دستکاری محل درمان، بخش مهمی از مراقبت بعد از تخلیه یا درمان جوش است.
در نهایت
از آنجا که بسیاری از جوش های زیرپوستی در عمق پوست قرار دارند، دستکاری آنها یا هر اقدام مشابهی جهت تخلیه جوش زیرپوستی در خانه میتواند التهاب، عفونت، لک و اسکار را بیشتر کند. روشهایی مانند کمپرس گرم، استفاده صحیح از محصولات حاوی اسید سالیسیلیک و جلوگیری از دستکاری پوست میتوانند برای مدیریت برخی موارد مفید باشند.
اگر جوشها بزرگ، دردناک، مکرر یا مقاوم باشند، بهتر است بهجای تلاش برای تخلیه مکرر در خانه، وضعیت پوست توسط متخصص بررسی شود. در این شرایط، انتخاب یک کلینیک معتبر و استفاده از روش درمانی متناسب با نوع آکنه میتواند از آسیب بیشتر به پوست جلوگیری کند.