محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر، اظهار داشت: خاورمیانه به یک «چارچوب امنیتی منطقهای» جدید با حضور ایران نیاز دارد و افزود که جنگ علیه جمهوری اسلامی باید برای منطقه حکم یک «زنگ بیدارباش» را داشته باشد.
به نقل از میلایستآی، آل ثانی در «مجمع اقتصادی قطر» در نیویورک افزود: ایران همسایه ماست.
او اظهار داشت: ما باید به عنوان یک منطقه، مسئولانه و با همکاری یکدیگر عمل کنیم و اطمینان یابیم که روابط حسنهای با ایران داریم.
وی تصریح کرد: امیدواریم که این جنگ، زنگ بیدارباشی برای همگان باشد.
اظهارات نخستوزیر قطر ساعاتی پس از انتشار گزارشهایی بیان شد که حاکی از برنامهریزی ایالات متحده برای ازسرگیری حملات مستقیم، پس از ماهها کاهش خشونتها بود.
دونالد ترامپ روز یکشنبه سفر آخر هفته خود به اقامتگاه ریاستجمهوری «کمپ دیوید» را بدون ارائه توضیحی رسمی نیمهکاره رها کرد و وزارت امور خارجه نیز هشدار امنیتی جدیدی برای تمامی شهروندان آمریکایی در خاورمیانه صادر کرد.
همچنین گزارش شده است که ترامپ به خبرنگار شبکه «فاکسنیوز» گفته است «در آیندهای نه چندان دور اتفاقات بسیار بزرگی رخ خواهد داد» و گزینههایی که او در نظر دارد شامل «نابودی کامل ایران، رها کردن آنها برای فروپاشی اقتصادی و یا دستیابی به توافق» است.
از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در بیش از شش ماه پیش، کشورهای عربی حوزه خلیج فارس - با وجود آنکه برخی از آنها واشنگتن را به پایان دادن به این جنگ ترغیب میکردند - بیشترین فشار ناشی از اقدامات تلافیجویانه ایران را متحمل شدهاند.
جمهوری اسلامی بارها به پایگاههای نظامی آمریکا در سراسر منطقه حمله کرده است؛ تصاویر منشرشده، حاکی از وارد آمدن خسارات گسترده است. دولت ترامپ هنوز میزان خسارات وارده را تأیید نکرده است.
تأثیر این جنگ بر اقتصاد جهانی نیز بسیار مخرب بوده است، بهویژه پس از آنکه ایران آبراه حیاتی تنگه هرمز را مسدود کرد.
شمار کشتیهایی که از این تنگه عبور میکنند کاهش یافته است؛ بهطوری که دادههای اولیه ردیابی کشتیها از سوی شرکت «کپلر» (Kpler) نشان میدهد که در طول تعطیلات آخر هفته، تنها ۱۲ کشتی حامل کالا از این مسیر عبور کردهاند.
پیشتر در روز یکشنبه، انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیسجمهور امارات، در رویدادی جداگانه اظهار داشت که منطقه نیازمند «ذهنیتی تازه» است و خواستار آن شد که مذاکرات برای پایان دادن به جنگ، شامل مؤلفهای «ایرانی-عربی» باشد.
برای قطر و همسایگانش در خلیج فارس، این اختلال به تهدیدی اقتصادی و بهطور فزاینده مستقیم تبدیل شده است.
قطر، کویت، بحرین، عراق و امارات همگی برای محمولههای انرژی و واردات کالا، وابستگی شدیدی به تنگه هرمز دارند. در همین حال، این بحران برنامههای قطر برای توسعه تولید گاز طبیعی مایع (LNG) را نیز تهدید میکند.
اوایل ماه جاری، قطر به دلیل محاصره دریایی تنگه هرمز، وضعیت «قوه قهریه» (فورس ماژور) را برای محمولههای LNG تا اوایل ماه نوامبر تمدید کرد.
اما آسیبپذیری هرگونه مسیر جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز، در هفتههای اخیر و با از کار افتادن خط لوله «شرق-غرب» عربستان سعودی بر اثر حمله پهپادی - که به گفته این پادشاهی از سوی شبهنظامیان مستقر در عراق صورت گرفته بود - بیش از پیش آشکار شد.
این حمله همزمان با تهاجم گسترده حوثیها در یمن رخ داد؛ تهاجمی که کنترل تمام نوار ساحلی یمن در دریای سرخ را به دست این گروه سپرد.
حوثیها کشتیرانی عربستان سعودی را تحت محاصره قرار دادهاند و در تعطیلات آخر هفته نیز به فرودگاه ریاض حمله کردند.
قطر: هیچ برنامهای برای خط لوله نداریم
خط لوله شرق-غرب از مناطق داخلی عربستان عبور کرده و به بندر ینبع منتهی میشود؛ این خط لوله به عربستان امکان میدهد تا حدود دوسوم از حجم صادرات نفت خود در دوران پیش از جنگ، یعنی رقمی در حدود چهار میلیون بشکه در روز، را صادر کند.
با این حال، این پادشاهی هفته گذشته بارگیری نفت در ینبع را متوقف کرد و به مشتریان پالایشگاهی خود در اروپا اطلاع داد که در ماه اکتبر سهمیه نفت خام دریافت نخواهند کرد.
امارات یکی از کشورهایی بوده که با صدای بلندتری از برنامههای خود برای افزایش سرمایهگذاری در خطوط لوله جهت دور زدن تنگه هرمز سخن گفته است، اما سایر تولیدکنندگان نفت مانند بحرین و کویت گزینههای کمتری در اختیار دارند.
سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر، اظهارات طرف آمریکایی مبنی بر اینکه سرمایهگذاریهای جدید در خطوط لوله میتواند تنگه هرمز را ظرف دو سال از اهمیت بیندازد، «اشتباه» خواند.
کعبی روز یکشنبه در مجمع اقتصادی قطر گفت: شاید این دیدگاه آنها باشد، اما به نظر من کاملاً اشتباه است.
او با رد هرگونه سرمایهگذاری در خطوط لوله گاز افزود: ما تصمیم گرفتهایم که سراغ خطوط لوله نرویم؛ به گمانم تصمیم اتخاذشده در قطر مبتنی بر ملاحظات تجاری و فنی بود و ما صرفاً از مسیر تنگهها استفاده خواهیم کرد.