قرص زینک برای ریزش مو موثر است؟

خلاصه این مطلب را در این پادکست گوش دهید:

ریزش مو همیشه مربوط به کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی نیست، اما در افرادی که رژیم غذایی آنها روی کافی ندارد، کمبود این ماده می‌تواند یکی از علت‌های قابل بررسی برای ریزش مو باشد. مصرف قرص زینک برای ریزش مو زمانی اهمیت پیدا می‌کند که کاهش سطح روی، عملکرد طبیعی فولیکول مو را مختل کرده باشد؛ شرایطی که ممکن است همراه با علائمی مانند کاهش اشتها، اختلال چشایی یا ترمیم دیرتر زخم‌ها دیده شود. از طرف دیگر، مصرف خودسرانه زینک برای هر نوع ریزش مو نه‌تنها نتیجه مورد انتظار را ایجاد نمی‌کند، بلکه در دوزهای بالا می‌تواند مضر باشد. اما از کجا بفهمیم ریزش ما از کمبود روی است؟ چند میلی‌گرم و چند ماه باید خورد و کجا دوز بالا خودش به مو آسیب می‌زند؟ در این مقاله از دکترتو با شواهد اثر قرص زینک برای ریزش مو، نشانه‌های کمبود روی، طریقه مصرف قرص زینک برای مو و عوارضی که باید مراقبشان بود آشنا می‌شوید.

قرص زینک برای ریزش مو واقعا جواب می‌دهد؟

قرص زینک وقتی برای ریزش مو موثر است که علت ریزش مو، کمبود روی در بدن باشد و در ریزش ارثی یا هورمونی اثری روی رشد مو ندارد. مصرف قرص زینک برای ریزش مو در افرادی جواب می‌دهد که سطح روی خونشان پایین است و در افرادی که روی کافی دارند، مصرف بیشتر قرص برای ریزش مو باعث رویش موی جدید نمی‌شود. روی یا زینک به تقسیم سلول‌های فولیکول، ساخت کراتین و کار غدد چربی پوست سر کمک می‌کند و فولیکول مو که هر روز سلول تازه می‌سازد، یکی از اولین بافت‌هایی است که کمبود آن را نشان می‌دهد. وقتی روی در بدن کم باشد، تعداد بیشتری از موها زودتر از موعد وارد مرحله استراحت می‌شوند و ریزش موی منتشر شبیه ریزش بعد از بیماری یا رژیم دیده می‌شود.

پژوهش‌ها درباره مصرف قرص زینک و ریزش مو کم ولی هم‌جهت هستند. در یک مطالعه روی ۳۱۲ بیمار با انواع ریزش مو، میانگین روی خون در همه گروه‌ها از افراد سالم پایین‌تر بود و در ریزش سکه‌ای یا آلوپسی آره آتا نسبت افراد با روی پایین به‌طور معناداری بیشتر بود. در بیمارانی که تلوژن افلوویوم ناشی از کمبود روی داشتند، مصرف روی خوراکی ریزش مو را در همه موارد گزارش‌شده بهبود داد. برای ریزش مو ارثی تا امروز هیچ مطالعه‌ای ارتباطی برای اثر روی بر ریزش مو نتیجه‌بخش نبوده و مصرف زینک در آن کار بیهوده‌ای است. تفاوت قرص زینک با مکمل‌هایی مانند بیوتین همین‌جاست که کمبود روی در جمعیت شایع است و ممکن است ریزش شما از کمبود روی باشد.

متن انگلیسی:
“Positive therapeutic effects were observed for 9 out of 15 patients (66.7%) although this was not statistically significant.”
ترجمه فارسی:
در ۹ نفر از ۱۵ بیمار (۶۶.۷ درصد) اثر درمانی مثبت مشاهده شد، هرچند این نتیجه از نظر آماری معنادار نبود.

به نقل از سایت pubmed.ncbi.nlm.nih.gov

چه کسانی به قرص زینک برای ریزش مو نیاز دارند؟

کسانی به قرص زینک برای ریزش مو نیاز دارند که کمبود روی دارند و کمبود روی معمولا تنها با ریزش مو خودش را نشان نمی‌دهد. ریزش منتشر مو همراه با کاهش اشتها، ضعیف شدن حس چشایی و بویایی، دیر خوب شدن زخم‌ها، بثورات دور دهان و عفونت‌های مکرر ممکن است نشانه کمبود روی باشند. کندی رشد قد در کودکان هم نشانه دیگری از کمبود روی است. انجام آزمایش روی می‌تواند کمبود را تایید کند، اما عفونت و ناشتا نبودن نتیجه آن را تغییر نمی‌دهد و پزشک نتیجه را کنار علائم تفسیر می‌کند. افرادی که بیشتر از بقیه دچار کمبود روی می‌شوند عبارتند از:

• گیاه‌خواران و کسانی که گوشت قرمز و غذای دریایی کم می‌خورند، چون فیتات غلات و حبوبات جذب روی را کم می‌کند
• زنان باردار و شیرده که نیاز روزانه‌شان بیشتر است
• مبتلایان به بیماری‌های التهابی روده، سلیاک و کسانی که جراحی لاغری انجام داده‌اند
• افرادی با اسهال مزمن یا بیماری کلیوی پیشرفته
• افرادی که به‌طور مداوم الکل مصرف می‌کنند
• سالمندانی که کم غذا می‌خورند

در مقابل، دو علت شایع ریزش مو به زینک پاسخ نمی‌دهند و نباید با آن وقت را با مصرف قرص روی تلف کرد. ریزش مو ارثی به حساسیت فولیکول به هورمون‌های مردانه مربوط است و مکمل معدنی آن را کند نمی‌کند. ریزش ناشی از کمبود آهن هم که در زنان از کمبود روی شایع‌تر است، با آهن درمان می‌شود و رابطه کم خونی و ریزش مو با آزمایش فریتین مشخص می‌شود.

تشخیص اینکه ریزش شما از کمبود روی است یا از آهن، تیروئید یا زمینه ارثی، با معاینه پوست سر و چند آزمایش ساده ممکن است. برای معاینه و تفسیر آزمایش‌ها می‌توانید از بهترین دکتر پوست و مو ایران نوبت بگیرید.

طریقه مصرف قرص زینک برای مو چگونه است؟

طریقه مصرف قرص زینک برای مو با مکمل‌های بی‌خطرتر مانند بیوتین متفاوت است، چون روی در دوز بالا و مصرف طولانی خودش باعث ایحاد عوارض می‌شود و مقدار و مدت آن باید حساب‌شده باشد. آنچه باید قبل از شروع مشخص شود عبارتند از:

• مقدار مصرف روزانه بر اساس عنصر روی
• مدت مصرف و زمان قضاوت درباره نتیجه
• چیزهایی که نباید همراه قرص زینک خورد

۱. مقدار مصرف روزانه زینک برای ریزش مو

مقدار مصرف قرص زینک برای ریزش مو در بزرگسالان معمولا ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم عنصر روی در روز است و دوز ۵۰ میلی‌گرمی که در مطالعات ریزش سکه‌ای استفاده شده، فقط با تجویز پزشک و برای مدت محدود مصرف می‌شود. نیاز روزانه بدن بسیار کمتر از این است، حدود ۷ میلی‌گرم برای زنان و ۹.۵ میلی‌گرم برای مردان. عددی که روی جعبه نوشته شده همیشه مربوط به عنصر روی نیست. قرص زینک سولفات ۲۲۰ میلی‌گرمی حدود ۵۰ میلی‌گرم عنصر روی دارد. برای اطلاع از مقدار روی در هر فرآورده باید برچسب دارو را خواند. در کودکان دوز را فقط پزشک تعیین می‌کند.

متن انگلیسی:
“Do not take more than 25mg of zinc supplements a day unless advised to by a doctor.”
ترجمه فارسی:
بدون توصیه پزشک، روزانه بیش از ۲۵ میلی‌گرم مکمل روی مصرف نکنید.

به نقل از سایت nhs.uk

۲. مدت مصرف و زمان قضاوت درباره نتیجه

مدت زمان مصرف قرص زینک برای ریزش مو معمولا دو تا سه ماه است و بعد از آن باید نتیجه مصرف زینک بررسی شود.در یکی از مطالعاتی که در ریزش سکه‌ای اثر مثبت نشان داد، مدت زمان اثرگذاری دوازده هفته بود و چون هر تار موی تازه چند ماه بعد از ساخته شدن قابل دیدن است، زودتر از این نمی‌توان قضاوت کرد. اگر بعد از سه ماه ریزش مو کم نشد، ادامه مصرف زینک فایده‌ای ندارد و علت ریزش مو چیز دیگری است. بدون نظر پزشک بیشتر از سه ماه دوز بالا را مصرف نکنید، چون مصرف طولانی روی اضافه ذخیره مس بدن را خالی می‌کند. در کمبود تاییدشده، پزشک با تکرار آزمایش تصمیم می‌گیرد مصرف کی متوقف شود.

۳. چیزهایی که نباید همراه قرص زینک خورد

همراه قرص زینک نباید مکمل آهن، مکمل کلسیم و لبنیات خورد، چون این مواد با روی بر سر جذب رقابت می‌کنند و مقدار جذب‌ روی را پایین می‌آورند. بهتر است بین مصرف قرص زینک و آهن، کلسیم و لبنیات دست‌کم دو ساعت فاصله بگذارید. آنتی‌بیوتیک‌های خانواده تتراسایکلین و سیپروفلوکساسین هم با مصرف روی به هم می‌چسبند و اثر هر دو را کم می‌کنند. قرص زینک را با معده کاملا خالی نخورید، چون باعث ایجاد تهوع می‌شود. زمان مصرف قرص زینک پلاس برای ریزش مو هم تابع همین قاعده فاصله است و صبح یا شب بودن آن جذب میزان روی را تغییر نمی‌دهد.

در داروخانه‌های ایران چند نوع فرآورده زینک برای مو فروخته می‌شود و تفاوت اصلی آنها در نوع نمک روی و مقدار عنصر روی در هر واحد است. قبل از خرید، این دو مورد را روی برچسب مقایسه کنید:

ترکیب‌های چندجزئی مانند قرص زینک پلاس برای کسانی مناسب‌اند که کمبود خفیف روی دارند یا می‌خواهند بعد از درمان کمبود، مصرف نگهدارنده داشته باشند. اگر ریزش بعد از یک دوره کامل زینک ادامه داشت، مرحله بعد بررسی علت است. برای برنامه درمانی که بر اساس آزمایش‌های شما چیده شود، می‌توانید از بهترین دکتر درمان ریزش مو ایران وقت بگیرید.

عوارض قرص زینک برای مو چیست؟

عوارض قرص زینک برای مو در دوز معمول کم است و بیشتر به معده مربوط است، اما در دوز بالا و طولانی، خود زینک می‌تواند باعث ریزش مو شود. تهوع، درد معده و طعم فلزی در دهان شایع‌ترین شکایت‌های بیماران هستند و معمولا با مصرف قرص همراه غذا برطرف می‌شوند. مشکل جدی‌تر با مصرف بیش از ۴۰ میلی‌گرم روی در روز برای چند ماه پیدا می‌شود. روی اضافه جذب مس را از روده مسدود می‌کند و کمبود مس با کم‌خونی، کاهش گلبول‌های سفید و ریزش مو همراه است، یعنی همان چیزی که فرد برای درمانش زینک خورده بود. فهرست کامل عوارض و تداخل‌های زینک در بارداری، کودکان و بیماران کلیوی به مقدار و مدت مصرف بستگی دارد و باید قبل از شروع دوره طولانی توسط پزشک بررسی شود.

نتیجه گیری

قرص زینک برای ریزش مو یکی از مکمل‌هایی است که شواهد بالینی، هرچند کوچک، پشت آن هست، به شرطی که ریزش مو به دلیل کمبود روی باشد. کمبود روی در گیاه‌خواران، زنان باردار و بیماران گوارشی شایع است و معمولا با کم‌اشتهایی و ضعیف شدن چشایی همراه است، در حالی که ریزش ارثی و کمبود آهن به زینک جواب نمی‌دهند. دوز ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم عنصر روی برای دو تا سه ماه کافی است و دوز بالاتر یا طولانی‌تر با مختل کردن جذب مس خودش باعث ریزش می‌وشد. باید قبل از خرید و مصرف قرص روی، آزمایش روی و فریتین بدهید و اگر بعد از سه ماه تغییری ندیدید، به جای بالا بردن دوز، علت را پیگیری کنید.

دکترتو مراقب سلامت شماست!