فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، کمتر از یک سال و نیم پس از آغاز به کار دولتش با بحران سیاسی جدی روبهرو شده است. انتخابات ایالتی روز یکشنبه ضربه سنگینی به حزب دموکرات مسیحی، حزب متبوع مرتس وارد کرد و نشانههای تازهای از نارضایتی عمومی از دولت ائتلافی به نمایش گذاشت.
به نقل از روزنامه گاردین، در ایالت مکلنبورگ-فورپومرن در شرق آلمان، حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان» با کسب ۳۸ درصد آرا پیروز شد. در مقابل، حزب دموکرات مسیحی بدترین نتیجه خود از زمان جنگ جهانی دوم را ثبت کرد و حتی نتوانست حداقل پنج درصد آرای لازم برای ورود به پارلمان ایالتی را به دست آورد. این نتیجه در حالی رقم خورد که مرتس هنگام به دست گرفتن رهبری حزب وعده داده بود مانع گسترش نفوذ آلترناتیو برای آلمان شود.
شکست در برلین و افزایش فشار بر مرتس
در انتخابات دیگر، حزب دموکرات مسیحی کنترل شهرداری برلین را از دست داد و در جایگاه دوم پس از حزب چپ رادیکال قرار گرفت. حزب چپ با تمرکز بر بحران شدید مسکن در پایتخت وارد رقابت شده بود. این شکستها فشار بر مرتس را افزایش داده است. او که پیشبینی میکرد نتایج انتخابات برای دولت دشوار باشد، سخنرانی برنامهریزیشده خود در مجمع عمومی سازمان ملل را لغو کرد تا درباره واکنش دولت به شرایط جدید تصمیمگیری کند. با این حال، مرتس گمانهزنیها درباره آینده سیاسی خود را رد کرده و تأکید کرده است که دولت ائتلافی به مسئولیتهای تاریخی خود عمل خواهد کرد.
بحران اقتصادی؛ سوخت نارضایتی عمومی
مشکلات سیاسی آلمان تنها به شرق کشور محدود نیست. اقتصاد این کشور با رقابت چین، سیاستهای حمایتی آمریکا و بحران هزینههای زندگی روبهرو است. مناطق شرقی که با کاهش جمعیت و نابرابریهای پایدار نسبت به غرب مواجهاند، آسیبپذیری بیشتری در برابر رشد راست افراطی نشان دادهاند. همزمان، محبوبیت شخصی مرتس نیز به پایینترین سطح خود رسیده و حدود ۱۳ درصد گزارش شده است. برنامه دولت برای افزایش سن بازنشستگی، کاهش برخی مزایای بیمه درمانی و دشوارتر کردن دریافت مرخصی استعلاجی نیز با انتقاد مواجه شده است.
سیاست مهاجرتی؛ راهبردی که نتیجه معکوس داشته است؟
مرتس برای مقابله با آلترناتیو برای آلمان، مواضع سختگیرانهتری در زمینه مهاجرت اتخاذ کرده است. با این حال، بحران اقتصادی و کاهش سطح رفاه همچنان زمینه نارضایتی عمومی را فراهم کرده و به رشد آرای اعتراضی به نفع راست افراطی کمک کرده است.
با وجود فشارهای سیاسی، موانع قانون اساسی برای برکناری صدراعظم و تمایل نداشتن احزاب دموکرات مسیحی و سوسیالدموکرات به برگزاری انتخابات زودهنگام، احتمال ادامه کار مرتس را افزایش میدهد. با این حال، ادامه وضعیت کنونی میتواند دولت را با فشار بیشتری مواجه کند؛ بهویژه در شرایطی که بحث درباره آینده دموکراتیک آلمان بیش از گذشته به موضوعی مرکزی در فضای سیاسی کشور تبدیل شده است.