تصمیم کاخ سفید برای راهاندازی یک پخش زنده ۲۴ ساعته اینترنتی با عنوان «ترامپ تیوی» پس از اخراج سه رسانه منتقد و بایکوت متقابل شبکههای بزرگ تلویزیونی آمریکا، نقطه عطفی در تاریخ منازعات رؤسای جمهور ایالات متحده با رکن چهارم دموکراسی به شمار میرود؛ رویدادی که به اعتقاد کارشناسان رسانه، تلاشی آشکار برای دور زدن رسانههای مستقل و شبیهسازی الگوهای تبلیغاتی دولتهای اقتدارگرا است.
شبکه رادیویی ملی آمریکا (انپیآر) در گزارشی با بررسی ابعاد این منازعه نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا پس از ممنوعالورود کردن خبرنگاران سیانان، اماسناو (اماسانبیسی سابق) و پایگاه خبری پولیتیکو به کاخ سفید، پلتفرم اختصاصی خود را در یوتیوب با شعار «ایستگاه ضروریات» راهاندازی کرد تا مهمترین لحظات دولت را در یک نقطه متمرکز سازد.
این اقدام بلافاصله با انتقاد شدید نهادهای حامی آزادی بیان و نمایندگان حزب دموکرات مواجه شد، تا جایی که برخی مقامات از جمله گوین نیوسام، فرماندار کالیفرنیا، آن را رسماً یک «رسانه دولتی» و رفتاری کاملاً مستبدانه از سوی یک رئیسجمهور شکستخورده برای پوشاندن ناکامیهای مدیریتی توصیف کردند.
در واکنش به این انتقادها، یک مقام کاخ سفید در پاسخی کوتاه مدعی شد که با همین استدلال، صفحات نمایندگان دموکرات در شبکههای اجتماعی نیز رسانه دولتی احزاب سوسیالیست رادیکال محسوب میشود.
چرا ترامپ تیوی تاسیس شد؟
بر اساس گزارش روزنامه گاردین، برخلاف شبکههای مرسوم تلویزیونی، «ترامپ تیوی» فاقد جدول پخش، مجری، گزارشگر، تحلیلگر و زیرنویسهای توضیحی است و بیشتر به یک کاغذدیواری تبلیغاتی پیوسته از سخنرانیها و فیلمهای گزینششده ترامپ شباهت دارد.
این پخش شبانهروزی با نطق جنجالی سال گذشته ترامپ در کوه راشمور درباره خطر کمونیسم آغاز شد و سپس به مرور تصاویری از مراسمهای تشریفاتی و کنفرانسهای خبری ادوار گذشته پرداخت.
جرقه راهاندازی این شبکه پس از آن زده شد که ترامپ در شبکه تروت سوشال سه رسانه آمریکایی را «اخبار جعلی» و تولیدکنندگان دروغ نامید و ورود آنها به ساختمان ریاستجمهوری را ممنوع کرد.
در پی این اقدام، رسانههای اخراجشده از دولت به دادگاه فدرال شکایت کردند و متصدیان پوشش تصویری کاخ سفید (شامل ایبیسی، سیبیاس، انبیسی، فاکسنیوز و سیانان) در اقدامی هماهنگ، از پوشش زنده برنامههای رئیسجمهور خودداری کردند.
پیامد فوری این بایکوت در مراسم افتتاح پد بالگرد کاخ سفید نمایان شد؛ رویدادی که به دلیلعدم حضور گروه صدابرداری استخر رسانهای، تصاویر آن توسط شبکه نیوزمکس با صدایی کاملاً نامفهوم و در میان غرش بالگرد پخش شد؛ تنگنایی که در نهایت کاخ سفید را وادار ساخت تا برای پخش مستقیم برنامههای خود به ابزار اینترنتی اختصاصی پناه ببرد.
مقایسه الگوی ترامپ با شیوههای رسانهای چاوز و رهبران پوپولیست
شبکه الجزیره در تحلیلی پیرامون این رویکرد نوشت که تلاش برای دور زدن رسانههای مستقل پیشینهای تاریخی در میان رهبران پوپولیست در نقاط مختلف جهان دارد.
هوگو چاوز، رئیسجمهور فقید ونزوئلا، سالها برنامه هفتگی و ساعتها صحبت تکگویی تلویزیونی موسوم به «الو رئیسجمهور» را هدایت میکرد و جانشین او، نیکلاس مادورو نیز تا پیش از بازداشت در جریان عملیات ارتش آمریکا، برنامه هفتگی مشابهی را در تلویزیون دولتی اجرا میکرد.
نارندرا مودی، نخستوزیر هند با برنامه ماهانه رادیویی اختصاصی «سخنانی از دل»، و ژائیر بولسونارو، رئیسجمهور سابق برزیل با پخش زنده هفتگی در فیسبوک، از دیگر نمونههایی هستند که با هدف تخریب اعتبار رسانههای جریان اصلی و قطع ارتباط با خبرنگاران منتقد، کانالهای یکطرفه تبلیغاتی با افکار عمومی برقرار کردند.
کارشناسان ارتباطات سیاسی مانند استیون فارنزورث، استاد دانشگاه مری واشینگتن، تاکید دارند که ترامپ سالهاست در پی آن بوده که خودش بدون هیچ مزاحمت و چالشی، راوی اصلی داستان خود برای پایگاه رأی هوادارانش باشد.
با این حال، به باور ناظران، چالش بنیادین این اقدام آن است که چنین پلتفرمهایی عمدتاً توان نفوذ به فراتر از پایگاه وفادار حزبی را ندارند و تعمیق منازعه کاخ سفید با رسانهها، آزادی دسترسی شهروندان به اطلاعات بیطرفانه و راستیآزماییشده را در آستانه رویدادهای سرنوشتساز سیاسی با مخاطرهای جدی مواجه خواهد کرد.